جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

مباحث مورد بحث در این رساله عبارتند از: - اسامی پیامبر اسلام در قرآن کریم واحادیث - مشهورترین اسامی و القاب پیامبر اکرم (ص) - بررسی انواع خطابهای قرآن در خصوص پیامبر اکرم (ص) - بررسی مراحل سه گانه خطاب در طول نزول وحی - روش خداوند در وضع احکام و قوانین - فهرست اسامی و القاب پیامبر اسلام در قرآن کریم

برخی از مهمترین مباحث این پژوهش به این قرار آمده است: انسان و مشتقات و مترادفات آن، فطرت انسان، فلسفه آفرینش انسان، مختار بودن انسان، خلقت انسان، پدیده مرگ، خواسته های انسان، ناهمسانی انسانها، سازندگی حیات دنیا برای انسان، موانع تعالی انسان، انسان و سنن لایتغیر الهی.

پایان نامه حاضر به بررسی واژه حمد در قرآن اختصاص دارد و موضوعاتی از این قبیل را بررسی کرده است. فضیلت سوره حمد، معنای حمد در فرهنگ لغات،تفسیر حمد در المیزان، انواع معانی حمد در قرآن،بررسی معانی حمد در سوره حمد، معنای حمد درخصوص انسان، و معنای حمد در سوره های انعام،اعراف، یونس و حجر.

قرآن کریم، سنگ زیرین تفسیر، منبع بی بدیل شناخت، مرجع بی نظیر فهم ومهمترین سند کرامت و شرافت مسلمانان است از زمان فرود آمدن نخستین آیات قرآن کریم، رسول خدا (ص) همراه با ابلاغ پیام الهی به تفسیر و تبیین آن نیز پرداخت و با توضیحات وی مردم در جریان جزئیات احکام ، شرایع و دین و باطل قرآن کریم قرار می گرفتند و به تدریج با تفسیر بسیاری از قرآن کریم آشنا می شوند. هر چند که پس از رحلت رسول خدا(ص) و انزوای اهل بیت از خلافت و جانشینی آن حضرت، زمامداران وقت ابتدا نقل و نگارش حدیث را محدود و سپس ممنوع نموده ومسلمانان را از تفسیر قرآن باز داشتند، اما با اهتمام اهل بیت بالاخص علی(ع) و برخی از صحابه تفسیر قرآن تداوم یافت و با انتقال بعضی از یاران پیامبر به شهرها و مراکز اسلامی دیگر نضج بیشتری پیدا کرد و کم کم مکاتب تفسیری دایر گشت و بر گسترش آن نیز افزوده شد. اصل از اینجا است نگارنده در این پژوهش ضمن بیان مباحث مقدماتی مانند تعریف تفسیر، اهمیت تفسیر، تاریخ تفسیر و نقد و بررسی تاریخ تفسیر؛ ابتدا چگونگی پیدایش تفسیر در زمان رسول خدا(ص) را مورد بررسی قرار داده و با پرداختن به وضعیت سیاسی، اجتماعی و فرهنگی عصر نزول قرآن، به ویژگیهای تفسیر در زمان رسول خدا(ص)اشاره نموده و کمیت تفسیر قرآن به وسیله آن حضرت را تبیین نموه است. پس از آن به مرحله شکل گیری تفسیر روی آورده و تمام موضوعاتی که وضعیت تاریخ تفسیر در زمان صحابه را روشن می سازد به طور تفصیل مورد بررسی قرار داده و با معرفی طلایه داران تفسیر و ارایه نمونه هایی از تفسیر آنان این بحث را به پایان رسانده است. شایان ذکر است که بیان نقش و جایگاه بی نظیر علی(ع) به عنوان شایسته ترین فرد مورد رجوع جامعه اسلامی پس از رحلت رسول خدا(ص) و نخستین پایه گذار مکتب تفسیر در اسلام، از موضوعات پر جاذبه این فصل است سپس به روند گسترش تفسیر در زمان تابعین پرداخته و چگونگی تکون و تکامل تفسیر را در این مقطع زمانی تبیین نموده و با بحث و بررسی پیرامون اوضاع سیاسی، اجتماعی و فرهنگی این برهه از زمان و تعیین ابعاد فعالیت مکاتب تفسیری و بیان ویژگی های تفسیری مفسرین برجسته مکاتب مذکور چگونگی پیدایش اختلاف در تفسیر را روشن نموده است. در پایان با ارایه تحلیل خویش درباره وضعیت تفسیر در زمان رسول خدا(ص) و صحابه و تابعین، زمینه ای مناسب برای قضاء منصفانه و ارزیابی همه جانبه نسبت به تاریخ تفسیر قرآن در قرن نخست هجری را فراهم آورده است.

بخش اول این رساله مطالبی در مورد واژه ولی تفاوت وٍلایت و وَلایت لازم و متعدی بودن ولی معانی ابواب ثلاثی مزید و صیغه های مختلف معانی ولی با توجه به حروف جرّ مختلف ارائه می دهد. بخش دوم به بررسی مشتقات ولی در قرآن می پردازد و شامل مباحث آیاتی که در آن مشتقات ولی به کار رفته است تفاوت ولّ منه و ولّ عنه مواردی که مفعول ولیّ ذکر شده است مواردی که تولّی با عن و بدون عن استعمال شده است مواردی که تولّی با مفعول ذکر شده است تطبیق معانی تولّی با معانی باب تفعل معانی تولّی و تولیه در موارد پانزده گانه همراه با مفعول.

مباحث مطرح شده در این پژوهش شامل پنج بخش است. بخش اول به بررسی واژه جهاد قبل از ظهور اسلام در قاموسها و اشعار جاهلی و همچنین نگاهی به آیات در قرآن کریم می پردازد. بخش دوم نیز به بررسی واژه زکات در ادیان کهن و در قاموسها و اشعار جاهلی و نگاهی به آیات قرآن کریم می پردازد. سابقه نماز در اسلام و سایر ادیان الهی، بررسی «صلو» در قاموسهای لغت و اشعار جاهلی، شاخه نخست ماده «صلو»، کاربرد واژه صلاة در زبانهای سامی و نگاهی به آیات قرآن کریم از مطالب بخش سوم است. بخش چهارم هم به بررسی واژه صوم در ادیان قبل از اسلام و در ادبیات جاهلی و واژه نامه ها در قرآن می پردازد. بخش پنجم در مورد واژه قسط و قسطاس در زبانهای سامی و بررسی ماده قسط در قاموسهای لغت و ادبیات جاهلی بحث می کند.

شناخت سعادت و کمال مطلق انسان بستگی به شناخت حقیقت او دارد که سبب شناخت خدای متعال و پیامبران الهی می شود و نیز اثبات معاد و شناسایی فضیلت های اخلاقی و مسائل اجتماعی ارتباط مستقیم با شناخت انسان دارد. اهمال در شناخت انسان و جهل و نادانی یکی از اسباب مهم گمراهی ها، سرکشی ها و فرورفتن در مفاسد و رذایل اخلاقی می شود. از این رو، اسلام به شناخت انسان اهمیت بسزایی داده است تا جایی که شناخت انسان را سبب هدایت حقیقی دانسته و آن را بهترین شناخت ها معرفی کرده است. از قرآن استفاده می شود که اولین انسان از خاک و گل و زمین و سپس نسل او از نطفه و علقه و پس از آن از مضغه آفریده شده است . اختلاف ابتدایی در آیات مربوط به خلقت انسان ناظر به مراحل خلقت بشر است. آفرینش کنونی انسان به حضرت آدم علیه السلام و حوا منتهی می شود و دلیل یقین و جزمی نداریم که بشر تکامل یافته از حیوانات باشد، بلکه ظاهرآیات قرآن خلاف آن را اثبات می کند. قرآن کریم برای اسنان غیر از بدی مادی به خلقت دیگری نیز معتقد است که گاهی از آن به روح و گاهی به خلق دیگری تعبیر می کند. مهم ترین دلیل برای اثبات روح آن است که انسان حقیقتی دارد و از آن به کلمه« من» در تمام عمر نام می برد که همیشه ثابت و تغییر ناپذیر است و چیزی به آن اضافه و یا از آن کاسته نمی شود اگر چه بدن انسان ضعیف و لاغر یا قوی و چاق گردد ودچار تحولات شود و نیز نسبت دادن افعال گوناگون اعضای بدن به یک حقیقت دلیل دیگری برای اثبات روح است. انسان دارای دو جنبه مادی و معنوی است و با اصل و زیربنا قراردادن هر کدام ناگزیر جنبه دیگر فرع آن خواهد شد. بنا به اصیل دانستن جنبه حیوانی ، بین انسان و حیوان تفاوتی وجود ندارد و هیچ دید و نگرش بی طرفانه نخواهد بود و هر دیدی یک گرایش خاص مادی را منعکس می کند. بنا به اصالت معنویت و انسانیت، سیر تکامل انسان از حیوانیت آغاز و به سوی کمال انسانیت ختم می یابد. قرآن به بهترین شکل ممکن درباره انسان سخن گفته ، و واقعیت های مربوط به او را بیان کرده است. قرآن در زمینه بیان واقعیت های مربوط به انسان، او را با عالیترین تعبیر ستوده است و بعنوان خلیفه الله معرفی کرده است. شواهد موجود نشان می دهد که مراد از خلافت، جانشینی خدا در زمین می باشد. از جمله اینکه وقتی فرشتگان از خداوند تقاضای این مقام را کرده بودند آن را رد کرده و آنان را شایسته این مقام ندانسته است. این می رساند که خلافت مورد نظر؛ مقام و منصب بسیار ارزشمند و مهمی است که حتی فرشتگان مقرب الهی سزاوار آن نیستند. از آیه های قرآن بر می آید که مقام خلافت و جانشینی خدا مخصوص حضرت آدم علیه السلام نبوده، بلکه هرکس از فرزندان که شایستگی های لازم روحی و اخلاقی را دارا باشد و یا آن را به دست آورد سزاوار این منزلت بزرگ الهی نیز خواهد بود. از جمله منزلتهای دیگر ممتاز انسان که او را سزاوار مسجود فرشتگان الهی کرده است، دمیده شدن روح خدایی در اوست. روحی که خداوند با نسبت دادن آن به خود، بدان شرافت و قداست بسیار زیادی بخشیده. قرآن علاوه بر امتیازهایی که برای نوع آدم ذکر می کند. امتیازهای دیگری را تحت عنوان « کرامت تکوینی» برای انسان خاطر نشان می سازد و نیز اضافه می کند که انسان ها می تواند با باروری استعدادها و شکوفا ساختن قابلیت های ذاتی خویش، به کرامت ها و فضیلت های بالاتری دست یابند. کرامت انسان، یعنی برخورداری از موهبتی خاص(عقل) که دیگر موجودات مادی فاقد آن هستند و در فضیلت انسان یعنی برخورداری بیشتر او از موهبت هایی که به سایر موجودات مادی نیز داده شده است. بزرگترین و عمده ترین ویژگی انسان ، همانا عقل و اراده و اختیار اوست. عقل ، موجب شکوفا شدن استعدادهای انسانی و سبب گسترش علوم و معارف بلند انسانی الهی می شود، اراده و اختیار را ، کمال و رشد و تعالی نامحدود را برای انسان هموار می سازد. انسان با برخورداری از حس کنجکاوی پژوهشگری، پیوسته سؤالهایی را در زمینه های مختلف طرح ساخته، و می کوشد تا مجهولات مربوط به معمای وجود خویش و موجودات اطرافش را حل کند. از میان انبوه سؤالات عبارتند از: از کجا آمده ایم؟ برای چه آمده ایم؟ و به کجا خواهیم رفت؟ مبانی فکری، عقیدتی افراد و گروهها برخاسته از جهان بینی خاصی است که در پاسخگویی به این سؤالات تاثیر مستقیم دارد با توجه به اینکه جهان بینی ها متفاوت و گاه متضاداست بناچار پاسخ به این پرسش ها نیز متفاوت خواهد بود. بررسی ها نشان می دهد تنها جهان بینی ای که می تواند به این سؤالات پاسخ درست بدهد، آن جهان بینی است که به وجود مبدئی باشعور بنام « خدا» گواهی می دهد . این جهان بینی توحیدی است، زیرا با تکیه بر فطرت پاک و اصیل انسانی درصدد رفع نیازهای فطری انسان بر می آید، و می تواند تفسیر درست و منطقی از جهان هستی و هدف آفرینش انسان ارائه دهد.

هدف از این پایان نامه ارائه دستاوردهای علمای قرآن راجع به تکرار - اثبات عدم بیهودگی تکرار در آیات قرآن کریم و بیان وجه جدیدی از بلاغت قرآن کریم در ارتباط با تکرار آیات است لذا سعی در پاسخ یابی به سوال انواع گوناگون تکرار درقرآن چیست و علل اساسی این تکرار کدام است را دارد . براساس فرضیه تحقیق گونه های تکرار در قرآن کریم ، اعم از تکرار آیه یا تکرار تعابیر ( تکرار لفظی یا معنوی ) هر یک به گونه ای ناظر به صنعت بلاغی است و علل اصلی تکرار در راستای هدایت ، تعلیم و تزکیه انسانها است . تحقیق حاضر مه به روش کتابخانه ای انجام یافته مشتمل بر سه فصل است فصل اول با بیان کلیات ، تاثیر تکرار بر نفس از نظر روانشناسی ، تاثیر تکرار بر انفعالات ، و تاثیر تکرار بر افعال به پایان می رسد فصل دوم تکرار پذیری آیات و انواع تقسیم بندی تکرار در قالبهای فنی و بلاغی و تکرار آیه در یک سوره یا چند سوره صورت گرفته است بررسی گردیده است و در فصل سوم تبیین حکمت تکرار الفاظ و مضامین قرآن کریم از دیدگاه علمای علوم قرآنی و نقد بیان هریک مورد بررسی واقع شده است و در پایان فصل مبحث جدیدی از اعجاز عددی و صوتی آیات مورد بحث و گفتگو قرار گرفته است براساس نتایج حاصل از تحقیق تکرار موجود در قرآن تنها تکرار شکل است نه محتوی زیرا هر مورد تکرار در راستای هدف همان سوره است و تکرار شکل خود بیانگر نوعی دیگر از وجوه اعجاز قرآن است .

این پایان نامه ویژگی های مهم جامعه عصر حکومت امام مهدی را با تکیه بر آیات و روایات بررسی کرده و شامل سه بخش است: در بخش اول مفاهیم و مصطلحاتی مانند جامعه، حکومت و جامعه جهانی تعریف شده و تحت عنوان مبانی نظری از جامعه آرمانی افلاطون و مبانی نظری حکومت واحد جهانی و جز آنها بحث شده است. در بخش دوم ویژگی های اعتقادی، اقتصادی، فرهنگی، قضایی و امنیت جامعه امام زمانی بیان شده است. در بخش پایانی مباحث بخش قبل جمع بندی و نتیجه گیری شده است

مطالب این رساله عبارتند از: - نگاهی به تاریخ ترجمه و تفسیر قرآن به زبانهای اروپایی - توضیحی از زبان مولف پیرامون تفسیر انگلیسی خود - نگاهی به ترجمه و تفسیر سوره فاتحه و بررسی آن - نگاهی به ترجمه و تفسیر سوره کهف و بررسی آن - نگاهی به ترجمه و تفسیر سوره ناس و بررسی آن - فهرست واژه ها و اصطلاحات قرآنی به زبان انگلیسی