بررسی مبانی نظری رؤیای صوفیانه با تأکید بر آراء نجم‌الدین کبری | کتابخانه مجازی الفبا

بررسی مبانی نظری رؤیای صوفیانه با تأکید بر آراء نجم‌الدین کبری | کتابخانه مجازی الفبا

کتابخانه مجازی الفبا،تولید و بازنشر کتب، مقالات، پایان نامه ها و نشریات علمی و تخصصی با موضوع کلام و عقاید اسلامی کتابخانه مجازی الفبا،تولید و بازنشر کتب، مقالات، پایان نامه ها و نشریات علمی و تخصصی با موضوع کلام و عقاید اسلامی

فارسی  |   العربیه  |   English  
telegram

در تلگرام به ما بپیوندید

public

کتابخانه مجازی الفبا
کتابخانه مجازی الفبا
header
headers
پایگاه جامع و تخصصی کلام و عقاید و اندیشه دینی
جستجو بر اساس ... همه موارد عنوان موضوع پدید آور جستجو در متن
: جستجو در الفبا در گوگل
...جستجوی هوشمند
بررسی مبانی نظری رؤیای صوفیانه با تأکید بر آراء نجم‌الدین کبری
کتابخانه مجازی الفبا
کتابخانه مجازی الفبا
فارسی
کتاب الکترونیکی
میانگین امتیازات:
امتیاز شما :
تعداد امتیازات :
0
بررسی مبانی نظری رؤیای صوفیانه با تأکید بر آراء نجم‌الدین کبری
ویرایش اثر
رشته تحصیلی:
الهیات و معارف اسلامی - فلسفه و کلام اسلامی
محل تحصیل رساله تحصیلی:
دانشگاه یاسوج، دانشکده علوم انسانی
چکیده :
خواب و رؤیا و تعبیر آن از موضوعات پیچیده و جذابی هستند که همواره مورد توجه فلاسفه، عرفا و اندیشمندان اسلامی بوده است. ‌براساس لوح‌های گلی به‌جای‌مانده، تعبیر خواب سابقه‌ای حدود 6000 سال دارد. در اسطوره‌های ایرانی، خواب‌ها و تعبیر آن‌ها بسیار مهم بود، تا جایی که پادشاهان در دربار خود خواب‌گزارانی داشتند که برای تعبیر خواب‌های خوب یا بد خود به از آن‌ها کمک می‌گرفتند. در بیشتر فرهنگ‌ها معبران و مفسرانی هستند که اگر کسی نتواند معنای رؤیاهایش را بفهمد، به تعبیر رؤیای او بپردازند. آن‌ها با کشف ارتباطات پنهان، به فرد کمک می‌کنند تا زندگی روزمره‌اش را بر اساس تجربیاتش در دنیای رؤیاها سامان دهد (pavel and jakob, 2022,1). در رؤیا با این که همه چیز واقعی به نظر می‌رسد، قوانین طبیعی (از جمله زمان و مکان و سلسله علی) از کار می‌افتند. در بسیاری از فرهنگ‌ها و منظومه‌های فکری باور بر این است که خواب‌ها پنجره‌ای به دنیایی دیگر می‌گشایند که از رهگذر آن‌ها می‌توان با مردگان سخن گفت، آینده را دید و یا حتی پیام‌های الهی را دریافت کرد. فیلسوفان بسیاری از زمان یونان باستان تا به امروز در خصوص رؤیا بحث کرده‌اند. به نظر افلاطون رؤیاها ممکن است بازتابی از امیال سرکوب‌شده یا جنبه‌های پست نفس باشند. او معتقد بود که نفس انسان دارای سه بخش است: عقل، اراده و شهوت. در حالت بیداری، عقل بر سایر بخش‌ها حکمرانی می‌کند، اما در خواب، زمانی که عقل ضعیف می‌شود، بخش‌های پایین‌تر نفس (به ویژه شهوت) ممکن است آزادانه‌تر عمل کنند و در قالب رؤیا ظاهر شوند)افلاطون،569تا592 (‌. ارسطو رویا را پدیده‌ای طبیعی می‌داند که از تعامل قوه تخیل با باقی‌مانده ادراکات حسی نشئت می‌گیرد. او با تحلیل دقیق مکانیسم‌های جسمی و روانی، نشان می‌دهد که رؤیاها نه کاملاً واقعی هستند و نه کاملاً خیالی، بلکه ترکیبی از تأثیرات گذشته و وضعیت فعلی بدن و روح هستند)ارسطو،1600تا(1613. برخلاف رویکرد‌های فیزیکالیستی و تفاسیر شمنیستی و دینی، عارفان به سبب نقش ویژه‌ای که خواب و رویا در مختصات فکری ایشان ایفاء می‌کنند، نگاه ریزبینانه و ظریفی ارائه کرده‌اند. ابن عربی، شیخ اکبر، رؤیا را محصول فعالیت خیال می‌داند که بر اساس مشاهدات حسی در بیداری شکل می‌گیرد. در نظر او تنها کسانی که از مقام والایی برخوردارند (مانند انبیاء و اولیا) می‌توانند در خواب، حقایقی فراتر از تجربه‌های حسی معمول را درک کنند. همچنین از دیدگاه او حالت خواب به معنای قطع ارتباط با عالم محسوسات است، در حالی که رؤیا در فضایی خاص و موقعیتی معین تجلی می‌یابد (حداد و بیدهندی،:1393 ص61تا63). در سنت صوفیانه سه ویژگی اصلی رؤیاها عبارت‌اند از 1) ارتباطی بودن (ارتباط با عالم غیب): صوفیان باور داشتند که رؤیاها پُل ارتباطی بین انسان و عالم معنوی هستند. خواب می‌تواند مجرای دریافت پیام‌هایی از جانب خدا، فرشتگان، نفس انسان و یا حتی شیطان باشد. رؤیاهای الهی (رؤیای صادقه) راستین و ارزشمندند، اما خواب‌های شیطانی (أحلام) گمراه‌کننده‌اند. 2) کاربردی بودن (راهنمای عملی زندگی): در تصوف، از رؤیاها برای راهنمایی در زندگی و سلوک معنوی استفاده می‌شود. مرشدان صوفی با تفسیر خواب‌های مریدان، به آن‌ها در تصمیم‌گیری‌های مهم (مثل سفر یا ازدواج) کمک می‌کردند. گاهی ایشان با نماز استخاره، پاسخ پرسش‌های خود را از طریق خواب دریافت می‌کردند.3) اثبات‌گر بودن (نشانه‌ای از مقام معنوی): صوفیان معتقد بودند رؤیاها مقام معنوی فرد را نشان می‌دهند. آن‌ها خود را وارثان پیامبران می‌دانستند و خواب‌های صادقه را بخشی از نبوت می‌پنداشتند )ص206تا201 (felek x knysh, 2012, صوفیان از رؤیا به عنوان ابزاری برای هدایت بحران‌های اجتماعی استفاده می‌کردند. اما آیا این کاربست‌ها و دعاوی مرتبط با آن توجیه فلسفی هم دارند. مستمسک عرفا برای ادعاهای خود در خصوص کارکرد و نقش خواب و رؤیا چیست؟ ایشان برای چنین برداشت‌هایی چه مبانی نظری ارایه داده‌اند؟ و یا در معاضدت برداشت ایشان چه مبانی را می‌توان از سنت فلسفی دست و پا کرد؟ رجوع به متون ایشان در این زمینه چندان کارساز نیست. با این حال تابعین و مفسران ایشان نکاتی را بیان کرده‌اند. مراجعه به نگرش سنت اسلامی، و گاه سایر سنن، دست‌مایه‌هایی را برای ما فراهم می‌کنند که به نظر جمع و صورت‌بندی آن‌ها نیازمند یک پژوهش است. برای این منظور شایسته است به یکی از خاستگاه‌های معتبر مراجعه کرد، که به نظر طریقه کبرویه، منسوب به، شیخ نجم‌الدین کبری، فضل تقدم را داراست. چنان که پژوهش اولیه ما نشان می‌دهد نظریات شیخ نجم‌الدین به طور کلی و در زمینه رؤیا و تعبیر رؤیا، به طور خاص، بسیار تأثیرگذار بوده است.
نویسنده :
پدیدآور: ملیحه مرادی پور ؛ استاد راهنما: امیدرضا جانباز ؛ استاد مشاور: علیرضا فاضلی
زبان :
فارسی
منبع اصلی :
https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/2eb0ce38d35cab504f1a2057578d82c0
جنس منبع:
متن
پایگاه :
الف:پایگاه کتب
یادداشت :
نوع منبع :
رساله تحصیلی
مشخصات کامل اثر
منابع مرتبط :
ثبت نظر
ارسال