مرور درختی موضوعات | کتابخانه مجازی الفبا

«سمط الحقائق» يا «سمط الحقائق فى عقائد الإسماعيلية» نام كتابي است كه در اعتقادات اسماعيليه، به زبان عربى در قرن هفتم هجرى به وسیله على بن حنظله ابن ابى سالم وداعى نوشته شده است. اين كتاب كه به صورت شعر مى‌ باشد، در هر بابى داراى سر فصلى مى‌ باشد كه بيانگر موضوع ابياتى كه ذيلش آمده‌ اند، خواهد بود. فصول دوازده‌ گانه كتاب از سئوال و جوابى درباره آغاز خلقت شروع مى‌ شود. همچنين داراى ابوابى در توحيد، عالم ابداع، حدوث، آباء و امهات، ادوار كواكب هفت گانه، دور كشف و دور ستر معاد محمود و معاد مذموم، اتحاد ناسوت و لاهوت و ثواب و عقاب مى‌ باشد. در اولين باب كه جواب از سئوالى مى‌ باشد، مؤلف مشخصاتى از كتاب را ارائه مى‌ دهد در ديگر فصل كتاب، خود بيانى كوتاه راجع به توحيد دارد. در فصل بعدى افلاك را به منزله اب و اركان را به منزله امّ به حساب آورده است. در مراحل سير تكاملى عالم از بدو خلقت و تشكيل اجرام ارضى و سماوى شروع شده تا مراحل پايانى را نيز در ميان اين ابيات گنجانده است كه از جمله آن مراحل عبارتست از: ادوار كواكب سبعه و ارتباطى كه كواكب با ائمه و بزرگان اهل كشف و اهل ستر اسماعيليه دارد. آخرين باب كتاب در صفت بعث و حساب و خلود در ثواب و عقاب است كه به تناسب هر كدام مطالبى با ابيات زيبائى بيان شده است. مؤلف قيام مهدى منتظر را از اشراط قيامت و به عنوان اولين شرط مذكور شمرده است.

در این مجلد، حدیث غدیر را از حیث روایت و دلالت، بررسی و صحت و تواتر این حدیث و دلالت آن به امامت امیر مؤمنان(علیه السلام) را اثبات نموده و شبهات را با موشکافی و شکیبایی، پاسخ گفته و در کنار اینها نکات و فواید ادبی، رجالی، حدیثی، تفسیری، تاریخی و کلامی فراوان و نابی را به خواننده عرضه کرده است. در این مجلد بیشتر درباره درخواست های امیرالمومنین از صحابه درباره غدیر و پیرامون حدیث معروف غدیر می باشد.

كتاب «أربعة كتب إسماعيلية» به زبان عربى و از نسخ خطى در كتابخانه امبر و سيانه ميلانو أفست شده و تصحيح آن به دست رودولف اشتروتمان صورت گرفته است. «أربعة كتب إسماعيلية» از چهار مقاله گردآورى شده است: 1-«مسائل في الحقايق و جواباتها» 2-«رسالة الامم الاعظم»كه مؤلفين آنها مجهول هستند. 3-«تحفة المرتاد و غصة الاضداد» 4-«رسالة الايضاح و التبين في كيفية تسلسل الجسم و الدين» اثر راعى اسماعيلى على بن محمد بن الوليد(522-611 هجرى قمرى).

«احمد‌بن ابراهیم‌بن احمد نیشابوری» از دانشمندان برجستة دوران فاطمیان است که در مسألة امامت یا رهبری در اسلام آثاری از خود برجای گذاشته است. کتاب «اثبات‌الامامه» یکی از آثار مهم او در این موضوع است. نیشابوری در این کتاب با بهره‌گیری از روش‌های استدلالی، جدلی و منطقی، برتری امام علی (ع) را بر مدّعیان خلافت اثبات کرده است. او با شرح و تفصیل نظریة درجات فضیلت یا «پلکان برتری»، شایستگی و برتری امیرمؤمنان را به جانشینی پیامبر اکرم (ص) و هدایت جامعة مسلمین به اثبات رسانده است. مطالعة این اثر که هم‌اکنون ترجمة آن پیش روی مخاطب است، علاوه بر تبیین اندیشه‌های نگارندة آن، به شناخت دیدگاه‌های عصر فاطمیان در زمینة خلافت و رهبری جامعة مسلمانان کمک می‌کند.

در این کتاب، تاریخچه و پیشینه شکل‌گیری حشاشین در جهان به اختصار و گروه منتسب به فرقه اسماعیلیه به تفصیل بازگو می‌شود. گفتنی است یکی از رهبران مقتدر اسماعیلیه در ایران حسن صباح بود که در قلعه الموت در نزدیکی قزوین می‌زیست وی گروهی را برای فرامین خاص از جمله قتل و نابودی وزرا و زمامداران تربیت کرده بود که با دریافت دستور بی‌درنگ ماموریت خود را به انجام می‌رساندند و در بسیاری موارد در این راه جان می‌باختند. این گروه که برخی آنان را حشاشین می‌نامیدند مدت‌ها باعث رعب و وحشت در دل زمامداران عهد خود بودند. قتل خواجه نظام الملک وزیر مقتدر آن روزگار به دست همین فرقه صورت گرفته است.

کتاب حاضر، بیان‌کننده مبارزات ارزنده و قیام‌های مردانه جمعی برعلیه ظلم و جور حاکمان زمان در طول تاریخ اسلام است، از پیروان جانشین رسول اکرم (ص)، حضرت علی (ع) است. در این کتاب سعی شده از زمان رحلت رسول اکرم تا به امروز قیام‌ها و انقلاب‌های برجسته تاریخ شیعه، و جور و ستم‌های جان‌گداز و قضاوت‌ها و فتوای ناروایی که برعلیه شیعه در طول تاریخ روا داشته‌اند، بیان شود. قیام شیعیان کرمان، وهابیت، مختصری از اعتقادات وهابیان، قیام شیعیان در مازندران، چگونگی اصل قیام سربداران، صوفیان افراطی، قیام شیعیان آسیای صغیر، قیام و انقلاب اسلامی مردم و شیعه‌مذهب ایران از محورهای اصلی موردبحث در این کتاب هستند.