مرور درختی موضوعات | کتابخانه مجازی الفبا

این مقاله با هدف بررسی رابطه عدل الهی در ساحت تکوین و جزا با شرور طبیعی انجام شده است و برای این منظور آرای کلامی و فلسفه اسلامی درباره شرور واکاوی شده است. نتایج دو دیدگاه مورد بررسی در این پژوهش نشان می دهد نگاه متکلمان اسلامی قائل است که نظام آفرینش، نظام احسن است؛ شرور ابتدایی، کیفری و غیر کیفری است؛ حکمت شرور غیر کیفری برای معصوم و برخی اولیاء الله تکامل و رسیدن آنها به درجات بالاتر است و ریشه شرور کیفری، گناه انسان است؛ لذا افرادی که مبتلا به شر کیفری می شوند، دو دسته هستند: افرادی که مورد غضب خداوند قرار می گیرند و گروهی که خداوند برای جلوگیری از مبتلا شدن آنها به شرور نهایی، بر ایشان بلا فرو می آورد تا آنها را تأدیب کند. شرور طبیعی همچون سیل و زلزله و بیماری از جمله شرور کیفری هستند که ریشه آنها به گناهان انسان باز می گردد. نتایج دیدگاه فلاسفه اسلامی قائل است به اینکه شر، عدم ملکه خیر است؛ شرور نسبی و بالعرض به لحاظ شر بودن و نقص و جهات عدمی مورد تعلق اراده الهی قرار نمی گیرند، بلکه جهات کمال و خیرات آنها است که متعلق اراده الهی واقع می شود؛ تضاد و تزاحم از ویژگی های ذاتی جهان مادی و لازمه نظام علیت است و نقایص و شرور فوایدی دارد که از جمله آنها فراهم شدن زمینه تکامل برای انسانها از راه تحمل سختی ها و بلاها و پند گرفتن از حوادث است. بر این اساس، بیماری کرونا از جمله شرور طبیعی است که بنابر دیدگاه نخست شامل شرور کیفری است و ریشه آن به گناه انسان برمی گردد؛ لذا جزا و پاداش کیفر نیز بر اساس رفتار انسان است که خداوند به مقتضای عدل خود با انسانها رفتار می کند؛ اما مطابق با دیدگاه دوم، بیماری کرونا از جمله شرور نسبی و بالعرض است که به لحاظ شر بودن مورد تعلق اراده الهی قرار نمی گیرد.

اندیشمندان پاسخ‌های متعددی به معضل شرور داده‌اند. جورج مورودس نیز در کتاب «باور به خدا، مطالعه‌ای در باب معرفت‌شناسی دین» به مسأله شر پرداخته است. ایشان مسأله شرور را با "باور" پیوند می‌زند و اظهار می‌دارد که این مسأله مربوط به باور است و باور نیز وابسته به شخص و دارای تنوع شخصی است. بر این اساس معضل شرور باید جزء معضلات معرفتی قلمداد شود، نه معضل منطقی. همچنین راه حل مفید و کارآمد برای معضل شرور آن است که بتواند بر باور تأثیر بگذارد. بنیاد اندیشه جورج مورودس در پیوند شرور و انسان‌مداری معرفت‌شناختی را دیدگاه خاص ایشان در مورد برهان تشکیل می‌دهد و آن اینکه "برهان" به‌صورت کلی وابسته به شخص است. در این نوشتار به بررسی و نقد دیدگاه جورج مورودس پرداخته شده است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که بنیاد اندیشه جورج مورودس در پیوند شرور وانسان‌مداری معرفت‌شناختی به دلایل "لزوم یقین معرفت‌شناختی برای برهان و عدم کفایت باور روان‌شناختی و همچنین تفاوت انسان‌ها از حیث معرفت و شناخت" با اشکال مواجه است، به‌علاوه پاسخ ایشان به معضل شرور نیز به دلایل "نسبیت معرفت، عدم ملاک جهان شمول جهت تشخیص خیر و شر و تبدیل شدن شر عینی به شر انفسی" قابل پذیرش نیست.

ترجمه ماشینی : برایان دیویس اولین مطالعه عمیق افکار سنت توماس آکویناس در مورد خدا و شر را ارائه می دهد و آشکار می کند که تفکر آکویناس در مورد خدا و شر را می توان از طریق فلسفه متافیزیکی او، افکار او در مورد خدا و خلقت، و نوشته های او در مورد مکاشفه مسیحی و آموزه های تثلیث و تجسم. دیویس ابتدا مقدمه ای بر الهیات فلسفی آکویناس و همچنین تحلیلی ظریف از شیوه هایی که نوشته های آکویناس در طول زمان مورد توجه قرار گرفته اند، ارائه می دهد. صدها سال است که محققان استدلال کرده‌اند که دیدگاه‌های آکویناس در مورد خدا و شر اصیل و متفاوت از دیدگاه‌های معاصرانش بوده است. دیویس نشان می‌دهد که دیدگاه‌های آکویناس بر اساس معیارهای مدرن بسیار اصیل بودند، اما در زمینه تاریخی آن‌ها سنتی‌تر از آن چیزی بودند که بسیاری از محققان از آن زمان به آن پی برده‌اند. توماس آکویناس در مورد خدا و شر راهنمای روشن و جذاب برای هر کسی است که با رابطه خدا و الهیات با مشکل شر مبارزه می کند.

ترجمه ماشینی : نشان دهنده برخی از بالغ ترین تفکرات آکویناس در مورد خوبی، بدی، و عامل انسانی است. او در این کتاب طیف کاملی از سؤالات مرتبط با شر را بررسی می کند: منشأ آن، ماهیت آن، رابطه آن با خیر، و سازگاری آن با وجود خدای قادر مطلق و خیرخواه. این نسخه ترجمه انگلیسی جدید و قابل خواندن ریگان را بر اساس نسخه معتبر کمیسیون لئونین از متن لاتین ارائه می دهد. برایان دیویس مقدمه و یادداشت های گسترده ای ارائه کرده است. (لطفا توجه داشته باشید: این نسخه شامل متن لاتین نیست).

ترجمه ماشینی : این کتاب مطالعه ای جامع و کامل از اندیشه مارتین هایدگر را ارائه می دهد. این نه تنها ارائه، بلکه نقدی عمیق از باورهای متفکر است. در زمینه همکاری هایدگر با نازیسم، نویسنده به دلایل ناتوانی او در مقابله با مشکل شر و آسیب پذیری در برابر تهدیدات توتالیتاریسم می پردازد.

ترجمه ماشینی : فصل 1 به برخی مسائل مقدماتی می پردازد که در تدوین استدلال های شرور باید به آنها فکر کرد. فصل 2 سپس به این سؤال می پردازد که چگونه استدلال ناسازگاری از شر به بهترین شکل صورت بندی می شود، و با پاسخ های ممکن به چنین استدلال هایی. فصل 3 سپس بر خداباوری شک گرا و بر کاری که خداباوران شکاک باید انجام دهند تا از ادعای خود مبنی بر شکست نسخه های ناسازگار استدلال از شر دفاع کنند، تمرکز می کند. در نهایت، فصل 4 به بحث برهان اثباتی از شر می پردازد و چهار نوع مختلف برهان اثباتی مطرح شده و مورد بررسی انتقادی قرار می گیرد.

ترجمه ماشینی: آیا خطرناک تر است که چیزی را بد خطاب کنیم یا نه؟ این سؤال اساسی عمیقاً بین کسانی که می ترسند این واژه مشکلات جدی را بیش از حد ساده می کند و کسانی که نگران هستند برای پرداختن مؤثر به موضوعاتی مانند تروریسم و نسل کشی، ابتدا آنها را به عنوان شرور بشناسیم، اختلاف می کند. با درک این موضوع که نحوه برخورد ما با این معضل می تواند به طور قابل توجهی بر آسیبی که متحمل می شویم و رنجی که متحمل می شویم تأثیر بگذارد، گروه برجسته ای از مشارکت کنندگان با این مجموعه مقالات به موقع و اصلی وارد بحث می شوند. با تکیه بر مفاهیم غربی از شر از قرون وسطی تا کنون، این قطعات نشان می‌دهند که اگرچه حل قطعی مسائل اخلاقی ممکن نیست، اما ما هنوز می‌توانیم - و در واقع موظف هستیم - استدلال‌ها و قضاوت‌های اخلاقی کنیم. با استفاده از طیف گسترده ای از رویکردها، نویسندگان سوالات سختی را مطرح می کنند: چرا این همه شر به نام خیر انجام می شود؟ آیا هرگز می توان شر را ریشه کن کرد؟ سیاست لیبرال دموکراتیک چگونه می تواند به ما کمک کند تا بین نیاز به قضاوت و نیاز به مدارا باقی بمانیم تعادلی ایجاد کنیم؟ پاسخ های روشنگرانه آنها نشان می دهد که چگونه جهان های گاهی نادر نظریه سیاسی، فلسفه، الهیات و تاریخ می توانند نگرانی های مبرم معاصر را روشن کنند.

مسئله شر به سبب چالش‌های الحادی که درباره‌ی وجود خدا و اوصاف مطلق او می‌آفریند، از قدیم‌الایام اساس بسیاری از شبهات ملحدان را شکل می‌دهد. آگوستین قدیس که نقش بی‌بدیلی در حیات اندیشه مسیحی داشته، در تئودیسه خود سعی‌نموده تا از خداباوری و عقاید مسیحی در رهیافت مسئله درد و رنج دفاع نماید. آموزه‌ها و عقاید مسیحی همچون گناه اولیه، هبوط، فیض الهی و غیره، اساس تئودیسه آگوستین را شکل می‌دهند. در این مقاله با روش توصیفی- تحلیلی به تبیین اصول تئودیسه آگوستینی، تحلیل این تئودیسه و نقد آن براساس کلام شیعی پرداخته می‌شود. عدم تأثیر گناه اولیه در اکتساب خیرات و انجام شرور، تبیین ناصحیح از رابطه شرور با عالم ماده، تبیین ناصحیح از عامل تحقق شرور طبیعی و غیره، مواردی هستند که براساس مبانی کلامی شیعه، تئودیسه آگوستینی را به چالش کشانیده و نواقص آن را آشکار می‌سازد.