جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

گردآوری سخنانی از امام موسی کاظم(ع) در موضوعات مختلف اخلاقی، عبادی، تربیتی، تفسیری، فقهی، اعتقادی و اجتماعی است. در این نوشتار نیز در ادامه احادیث منقول از امام موسی کاظم، روایاتی از آن امام در زمینه احکام شرعی مانند: طهارت و نجاست، وضو، غسل‌های سه‌گانه، احکام میت مانند غسل میت، کفن کردن و دفن میت، نماز میت، احکام نماز، احکام مسجد، واجبات نماز، مبطلات آن، شکیات نماز، مقدمات و مقارنات نماز، شرایط نمازهای جمعه و جماعت، احکام روزه ماه مبارک رمضان، احکام و فروعات فقهی خمس و زکات، احکام مربوط به مناسک حج، احکام جهاد، احکام ازدواج و طلاق، حقوق زن در نکاح، احکام اولاد، مسایل فقهی مربوط به ظهار و ایلاء، انواع طلاق و برخی از قواعد مربوط به اصول فقه نقل شده است.

متفکران شیعه‌مذهب، دوران امامت امام جعفر صادق ع را از دوره‌های بسیار مهم و تأثیرگذار در تاریخ اسلام معرفی می‌کنند زیرا در این دوره، قدرت از امویان به عباسیان انتقال یافت. از این رو کیفیت موضع‌گیری ایشان همواره مورد توجه صاحبنظران بوده است. برخی از اندیشمندان شیعه‌پژوهان غربی با اثرپذیری از تاریخ‌نگاری رایج در جهان اسلام، عملکرد امام جعفر صادق ع را در کناره‌گیری از سیاست و بی‌تفاوت انگاشتن ایشان نسبت به سرنوشت جامعه خلاصه کرده‌اند. این تحقیق با روش «توصیفی، تحلیلی، تبیینی» و با هدف بررسی و تحلیل چرایی عدم قیام به سیف امام جعفر صادق ع از منظر شیعه‌پژوهان غربی در تلاش است تا ابتدا با بررسی مفهوم امامت نزد شیعه‌پژوه غربی، نحوۀ عملکرد امام جعفر صادق ع را از منظر آن‌ها مورد بررسی قرار دهد و سپس چرایی عدم قیام به سیف امام جعفر صادق ع را از منظر آن‌ها بیان نماید و در نهایت نظر صائب در خصوص چرایی عدم قیام امام جعفر صادق ع را با ملاحظات تاریخی تحلیل و تبیین نماید.

در تاریخ اسلام از دیرباز، مساجد و خانه‌های دانشمندان، به عنوان مراکز پرورش نخبگان و انتقال دانش محسوب می‌شده است. امام صادق علیه السلام که به لحاظ علمی یکی از دانشمندان برجستة قرن دوم هجری به شمار می‌روند از روش‌های خاصی برای تربیت شاگردان استفاده می‌کردند که نقطة عطفی در گسترش دانش و تربیت نیروهای زبده در تاریخ آموزش قرن‌های نخست اسلامی محسوب می‌شود. تبیین این روش‌های تربیتی و چگونگی تعامل امام با نوابغ و استعدادهای برتر آن دورة تاریخی می‌تواند الگوی تربیتی مناسبی در نظام آموزشی امروز باشد. نوشتار پیش‌ رو با هدف تبیین روش‌های تربیتی امام صادق علیه السلام در پرورش نخبگان در پی پاسخگویی به این سؤال است که پیشوای ششم شیعیان برای پرورش نوابغ عصر خود از چه شیوه‌های تعلیمی و تربیتی استفاده نموده است. روش این پژوهش توصیفی- تحلیلی بوده و اطلاعات به روش کتابخانه‌ای جمع‌آوری شده است. یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که امام علاوه بر حلقه‌های درس عمومی، در خانۀ خود نیز مدرسۀ خصوصی برای نخبگان رشته‌های مختلف علمی ترتیب داده و هر یک را در رشتۀ علمی خاصی آموزش می‌دادند و به نقد و ارزیابی عملکرد علمی آنان می‌پرداختند. از دیگر ویژگی‌های مدرسۀ امام صادق علیه السلام، رویکرد آینده‌پژوهانه در تربیت نخبگان، تشویق و الگوسازی، تخصص‌گرایی، تشکیل جلسات مناظره و روش‌های آموزش متنوعی همچون املا و نامه‌نگاری برای انتقال دانش بوده است.