علامه طباطبایی: سید محمدحسین طباطبایی محمدتقی مصباح یزدی محمدتقی مصباح یزدی علامه طباطبایی غلامرضا فیاضی علیرضا کهنسال نهایة الحکمة: علامه طباطبایی 04- نهایة الحکمة: علامه طباطبایی (متون فلسفی مرجع) Persian کلیدواژه فارسی: علت و معلول، استاد مصباح، نهایة الحکمه، علامه طباطبایی,کلیدواژه انگلیسی: cause and effect, Master Mesbah, Nihayt al Hikmah, Allameh Tabatabaei مقدمه پژوهش 1 أ‌. تبیین مسأله 1 ب‌. ضرورت تحقیق 2 ج‌. سؤال های تحقیق 2 د‌. فرضیه تحقیق 3 ‌ه. پیشینه تحقیق 4 ‌و. ساختار تحقیق 5 بخش اوّل: کلیّاتی پیرامون علّت و معلول فصل اوّل: سخن استاد مصباح 8 مبحث اوّل: پیرامون تعریف علت و معلول 8 گفتار اوّل: نظر استاد عبودیت 9 گفتار دوم: نقد و بررسی سخن استاد عبودیت 11 مبحث دوم: اصطلاح مفاهیم فلسفی 12 فصل دوم: سخن استاد فیاضی 13 مبحث اوّل: اشکالی مهم در بیان علامه طباطبائی 13 مبحث دوم: نقد و بررسی دیدگاه استاد فیاضی 14 مبحث سوم: رأی استاد فیاضی در مجعول بالذات بودن وجود و ماهیّت 15 گفتار: نقد و بررسی دیدگاه استاد فیاضی 15 أ: جعل بسیط و مرکّب 15 ب) نقد و بررسی سخن استاد عبودیت 17 ج) تبیین محل نزاع 18 د) مجعولیت بالذات وجود 21 و) وجود رابط، رابطی و رابطِ نسبی 22 ه) نقد و بررسی سخن استاد عبودیت 27 بخش دوم: وجوب بالقیاس یا ضرورت علّی - معلولی فصل اوّل: مقدّماتی پیرامونِ قانون معیّت علّی - معلولی 30 مبحث اوّل: دو قسم معیّت زمانی و معیّت غیر زمانی 30 مبحث دوم: تفاوت وجوب بالقیاس و وجوب بالغیر 32 گفتار اوّل: تفاوت اصلی از دیدگاه استاد عبودیت 32 گفتار دوم: سایر تفاوت ها از دیدگاه استاد عبودیت 33 گفتار سوم: نقد و بررسی سخن استاد عبودیت 34 مبحث سوم: ادلّه اثبات ضرورت بالقیاس 35 فصل دوم: سخن استاد مصباح و استاد فیاضی 39 مبحث اوّل: سخن استاد مصباح 39 مبحث دوم: نقد و بررسی دیدگاه استاد مصباح 40 مبحث سوم: سخن استاد فیاضی 41 گفتار اوّل: سخنی در ادلّه وجوب بالقیاس علّت و معلول 41 گفتار دوم: سخن استاد مصباح در خصوص ایراد استاد فیاضی 44 گفتار سوم: نقد و بررسی و رأی مختار 46 گفتار چهارم: فاعل مختار در نگاهِ استاد فیاضی 48 گفتار پنجم: نقد و بررسی دیدگاه استاد فیاضی 49 گفتار ششم: تقسیم اختیار و ارائه دو معنا از آن در نگاهِ استاد فیاضی 50 گفتار هفتم: نقد و بررسی دیدگاه استاد فیاضی 53 گفتار هشتم: سخنی از استاد فیاضی در خصوص ترجیح بلامرجّح 53 گفتار نهم: نقد و بررسی دیدگاه استاد فیاضی 57 أ: تحلیل رابطه قضیه علّیّت با اصلِ امتناعِ ترجّح بلامرجّح 57 1) اشکال و پاسخ به آن 60 ب: بدیهی یا نظری بودن قضیه علّیّت 61 ج: تبیین اصلِ امتناعِ ترجیحِ بلامرجّح و تحلیل رابطه آن با اصلِ امتناعِ ترجّح بلامرجّح 65 د: لازمه قریب به محال برای قائلین به امکان ترجیح بلامرجّح 70 ه: نگاهی دقیق تر به امکان ترجیح بلامرجّح و ایرادات آن 70 و: نظر مختار 78 گفتار دهم: سخنی از استاد فیاضی در خصوص علم کلی که می تواند مرجّحِ اراده یکی از اطراف باشد 79 گفتار یازدهم: جمع بندی نهائی و نقد و بررسی دیدگاه استاد فیاضی 80 بخش سوم: قاعده الواحد و عکس آن فصل اول: کانون نزاع و آراء فلاسفه پیرامون قاعده الواحد 84 مبحث اوّل: بیان اقوال 84 مبحث دوم: نقد و بررسی پیرامون کلام استاد عبودیت در سه مقام 88 گفتار اوّل: خطا در فهم کلام علّامه جوادی 88 گفتار دوم: مقصود صحیح از کلام علّامه جوادی 88 گفتار سوم: خطا در استشهاد به کلام علّامه جوادی 89 فصل دوم: قانون سنخیت 91 فصل سوم: تصویر قاعده الواحد 93 مبحث اوّل: حیثیت صدور 93 گفتار اوّل: اقسام حیثیت صدور 94 گفتار دوم: ادلّه مکثّر بودن حیثیت صدور معلول 96 مبحث دوم: مضمون قاعده 101 مبحث سوم: موضوع قاعده 103 گفتار اوّل: مقصود از بساطت 103 گفتار دوم: مقصود از وحدت 104 مبحث چهارم: مصداق قاعده 105 گفتار: تقریر علامه طباطبایی از قاعده الواحد 106 فصل چهارم: دیدگاه استاد مصباح و استاد فیاضی در خصوص قاعده الواحد 108 مبحث اوّل: بیان دیدگاه استاد مصباح و استاد فیاضی 108 مبحث دوم: نقد و بررسی این دیدگاه 113 فصل پنجم: عکس قاعده الواحد 115 مبحث اوّل: نقد و بررسی 116 مبحث دوم: نتیجه 117 فصل ششم: عمومیت وجدان کمال معلول در علت از مسئله سنخیت 118 مبحث: نقد و بررسی دیدگاه استاد فیاضی 118 بخش چهارم: ذکر برخی نکات پیرامونِ اقسام علّت فاعلی، ماهیّت، غایت و علّت غائی فصل اوّل: برخی نکات اقسام علّت فاعلی 121 مبحث اوّل: فاعل بالتسخیر 121 گفتار: نقد و بررسی دیدگاه استاد فیاضی 122 مبحث دوم: فاعل بالقصد 123 گفتار اوّل: تعریف فاعل بالقصد 123 گفتار دوم: نقد و بررسی دیدگاه استاد فیاضی 123 گفتار سوم: بیان مثالی از فاعل بالقصد 124 گفتار چهارم: نقد و بررسی مثال یاد شده از فاعل بالقصد 124 مبحث سوم: علّت مؤثِّره و غیر مؤثِّره 127 گفتار اوّل: دیدگاه استاد فیاضی 127 گفتار دوم: نقد و بررسی دیدگاه استاد فیاضی 127 فصل دوم: ماهیّت 129 مبحث اوّل: نسبت ماهیّت و مفهوم 129 گفتار: نقد و بررسی دیدگاه استاد فیاضی 130 مبحث دوم: ضرورت وجود مادّه ثانیه 131 گفتار: نقد و بررسی دیدگاه استاد فیاضی 131 فصل سوم: غایت و علّت غائی 133 مبحث اوّل: ضرورت وجود غایت در حرکات 133 گفتار اوّل: سخن استاد مصباح 133 گفتار دوم: سخن استاد فیاضی 133 گفتار سوم: نقد و بررسی دیدگاه استاد مصباح و استاد فیاضی 134 أ: سخن استاد عبودیت 134 ب:رأی مختار 136 مبحث دوم: ضرورت اطلاقی وجود علّت غائی 136 گفتار اوّل: سخن استاد فیاضی 136 گفتار دوم: نقد و بررسی سخن استاد فیاضی 138 مبحث سوم: اشکال لزوم تأخیر علّت غائی از معلول 139 گفتار اوّل: سخن استاد فیاضی 139 گفتار دوم: نقد و بررسی دیدگاه استاد فیاضی 141 مبحث چهارم: علّت غائی در ذات خداوند 141 گفتار اوّل: سخن استاد فیاضی 141 گفتار دوم: نقد و بررسی دیدگاه استاد فیاضی 142 نتیجه گیری 143 فهرست منابع 146, text برزگر, محمدابراهیم Author کهنسال, علیرضا (دانشیار گروه فلسفه و حکمت اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه فردوسی مشهد), #1342ش.- #1342ش.- Conductor اسفندیاری , محمد (استاد سطوح عالی حوزه علمیه خراسان، مدیر گروه فلسفه و کلام اسلامی مدرسه علمیه عالی نواب مشهد) Conductor مصباح یزدی, محمدتقی (فیلسوف و اندیشمند معاصر، مدرس علوم عقلی در حوزه علمیه قم، موسس و اولین رئیس موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی), 1313ش./1935م.یزد#1399ش./2021م.قم 1313ش./1935م.یزد#1399ش./2021م.قم Descriptor طباطبایی(علامه طباطبایی), سید محمد حسین (فیلسوف نوصدرایی معاصر، حکمت متعالیه، مفسر بزرگ؛ صاحب تفسیر المیزان، «بدایة الحکمة»، «نهایة الحکمة» و «اصول فلسفه و روش رئالیسم») , 1281ش. تبریز ##1360ش. قم 1281ش. تبریز ##1360ش. قم Descriptor فیاضی, غلامرضا (استاد گروه فلسفه مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی، رئیس مرکز تخصصی فلسفه اسلامی), -1328ش.# -1328ش.# Descriptor محمدابراهیم برزگر؛ استاد راهنما: علیرضا کهنسال؛ استاد مشاور: محمد اسفندیاری Author Thesis 1404-08-23 1404-09-01