فیض کاشانی: ملا محسن فیض کاشانی اصول المعارف: فیض کاشانی ملا محسن فیض کاشانی Persian قم - ایران آیت اشراق 1398ش. اول عناوین ابواب دهگانه و خاتمه کتاب اصول المَعارف:,باب اوّل دربارۀ وجود و عدم که در آن معرفت ذات نهفته است؛,باب دوّم دربارۀ علم و جهل و مقصود از آن‌ها که در شناختِ صفات نهفته است؛,باب سوّم دربارۀ معرفت به اسماء؛,باب چهارم دربارۀ ماهیت‌ها و تعیّن‌های آن که مربوط به معرفت ماسوای الله است؛,باب پنجم دربارۀ سبب و مسبب که در آن معرفت غایت‌ها نفهته است؛,باب ششم دربارۀ طبایع، تجدد و ارواح آن و در دانش معرفت به حدوث عالم و تسبیح آن نهفته است؛,باب هفتم دربارۀ حرکت، زمان، مکان و توابع آن‌ها؛ در این باب شناخت به ازل و ابد و اینکه الله سبحانه، و نیز عالم از این حیث که مجموع است، از حرکت و زمان مبرّاء هستند، نهفته است؛,باب هشتم دربارۀ آسمان‌ها و زمین و آن‌چه میان آن‌هاست و در آن شناخت نفوس و عقول و قوا و ملائکه و اجنّه و شیاطین است؛,باب نهم دربارۀ خیر و شرّ و لذّت و رنج که در آن شناختِ ثواب و عِقاب و بهشت و آتش نهفته است؛,باب دهم دربارۀ اصول جهان‌ها و حقایق موجودات و ارواح و صور و قالب‌های آن‌ها و در آن شناخت تأویلِ امر متشابه و تعبیر خواب‌ها نهفته است؛,خاتمه دربارۀ توسعۀ وجوه تمایز میان دنیا و آخرت و دربارۀ چگونگی وجود جسمانی. text ترجمه اصول المعارف فیض کاشانی این رساله مشتمل است بر مباحث تحقیقى و عالمانه‏ اى در وجود و عدم، و معرفت ذات بارى تعالى، و صفات اسماء الهى، علم و جهل، ماهیات و تعینات آن، علت و معلول و معرفت غایات، و بیان آنکه خداوند غایت جمیع اشیاء است، و فاعل تام در دار وجود اوست، حرکات و تجدد طبیعت، و حدوث عالم از طریق حرکت جوهر، بیان حرکت و زمان و معناى ازل و ابد، و تنزه خداوند از حدوث و حرکت، سماوات و ارض و برزخ و بین این دو، معرفت نفوس و عقول و ملائکه و شیاطین، و بیان معانى خیر و شر و لذت و الم، و معرفت ثواب و عقاب و نار، و بیان انقطاع عذاب از اهل نار، اقسام جنت و نار و بیان اصول نشأت و حقایق موجودات و ارواح، تفصیل وجوه فرق بین دنیا و آخرت و نحوه وجود جسمانى. مؤلف يكى از اساتيد بزرگ علوم عقلى و نقلى (فلسفه و حكمت مشايى و اشراقى، عرفان و تصوف نظرى و عملى، فقه و حديث و رجال و تفسير و علم اخلاق به سبک عرفا و حكما) به شمار مى‌رود و در جامعيت و تبحر در علوم مختلف و تخصّص در دو رشته عقلى و نقلى يكى از نوادر دانشمندان ایرانی، در دوران اسلامى محسوب مى‌شود. اصول المعارف تلخيص کتاب عين اليقين است. وى در اين کتاب از نقل كلمات مشهور و اقوال و آرايى كه مسلم نيست و مورد نقض و ابرام و متحمل شكوك و مناقشات و منشأ مردود و مناقضات است، احتراز جسته، فقط به ذكر طريق حق و نقل مطالب و تحقيق در آرايى كه مورد تأييد بلكه مختار و اهل توحيد و سالكان مسلك ايقان است، اكتفا نموده است. فیض کاشانی در این کتاب خواننده را گام به گام به نحوی پیش می‌برد که بر او رازهایی از حکمت متعالیه آشکار شود. او تنها به همین مساله اکتفاء نمی‌کند، بلکه شناخت فلسفی مبنی بر حکمت متعالیه را با معرفت قرآنی درهم می‌آمیزد و آمیزه‌ای هم‌ساز و راه‌گشا را در اختیار مخاطب خود قرار می‌دهد. کتاب حاضر گرچه چکیدۀ مصنفات فلسفی سابق فیض کاشانی است، لکن او در این کتاب سعی کرده نکته‌هایی بدیع را بگنجاند و بیان واضحی را اختیار کند؛ او با این کار به دنبال گشودن بابی برای ورود به جهان فلسفی خود است. اصول المعارف از مسائل اساسی چون وجود و زمان و حرکت و چیستان عالم به سخن ‌می‌آورد، یعنی پرسش‌هایی که همواره ذهن آدمی را به خود مشغول داشته است. با این حال، فیض کاشانی به دور از درازگویی تمامی این پرسش‌ها را مطرح می‌کند. نوشتار حاضر، هم مناسب حال محققان و دانشجویان است و هم می‌تواند به مخاطبان دیگر در فهم فلسفی خود و جهان اطراف کمک شایانی بکند. استدلال‌های این کتاب بسیار روشن است و با اندکی تأمل می‌توان به فهم آن نائل شد، در عین حال مصنف به هیچ روی از غنای بحث‌ها نکاسته و کوشیده عمق راستین مطالب را حفظ کند و در عین حال راهی باشد برای فتح باب نگرش فلسفی به قرآن. فیض کاشانی, ملامحسن (حکیم فیلسوف، محدث، مفسر و عارف دوره صفوی و از دانشمندان شیعه، شاگرد ملاصدرای شیرازی و داماد بزرگ او، فقیه اخباری), 1007ق. کاشان#1090 ق. کاشان 1007ق. کاشان#1090 ق. کاشان Author رنجبر, ابراهیم (مترجم), 1346ش.# 1346ش.# Translator محسن فیض کاشانی؛ ترجمه و تحقیق: ابراهیم رنجبر Author Metadata Translation effect 5-77-7404-600-978 1400-05-05 1400-05-05