افلاطون الله متناهی نامتناهی متعالی پارمنیدس ذات نامتناهی آرخه درون ماندگار تعالی ذات نامتناهی پیشاسقراطیان فیثاغورثیان فلوطین خداشناسی (کلام) صفات الهی ارسطو حسین صابری Persian تهران دانشگاه تهران - پردیس فارابی پاییز /1394 text صابری ورزنه , حسین (استادیار، گروه فلسفۀ دین، ادیان و عرفان، دانشکده الهیات، دانشگاه تهران، قم، ایران) Author حسین صابری ورزنه Author article 2423-6233 specialized 1394-11-13 1396-07-29 ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین ابن بابویه، محمدبن علی: شیخ صدوق خواجه نصیرالدین طوسی علامه حلی علامه طباطبایی: سید محمدحسین طباطبایی مرتضی مطهری اصالت وجود واجب الوجود نامتناهی قرآن صفات خدا نامتناهی شدی سلب مطلق سلب ملکه خواجه نصیرالدین طوسی مرتضی مطهری علامه طباطبایی فلسفه اسلامی اصالت وجود صفات واجب(حکمت نظری) واجب تعالی (اسماء ذات) قرآن بی کران بودن واجب علامه حلی نامتناهی عدّی نامتناهی مدّی ابونصر فارابی فخر رازی شهاب الدین سهروردی(شیخ اشراق) ابن بابویه، محمدبن علی(شیخ صدوق) سعدالدین تفتازانی، مسعود بن عمر شمس الدین محمد شهرزوری اتین ژیلسون باروخ اسپینوزا دانس اسکوتوس ب. امام اول(حضرت امام علی ع) د. امام هشتم(حضرت امام رضا ع) عدم تناهی اوصاف ذاتی واجب نامحدود بودن خداوند تفسیر وجودی نامتناهی نامتناهی حقیقی نامتناهی مجازی اشتراک مفهوم وجود محمدمهدی گرجیان عربی میرداماد ملاصدرا شیرازی Persian قم موسسه فرهنگی تحقیقاتی إسراء بهار/1393 در ظاهر، نامتناهی بودن خداوند، مسأله‌ای بدیهی به نظر می‌رسد؛ اما برخی بر این اعتقادند که نامتناهی بودن خداوند در همۀ عرصه‌ها و اسماء و صفات الاهی، امری مغایر با موازین برهانی و وحیانی است. مقالۀ حاضر با بررسی سه تفسیر مختلف از نامتناهی و نقد و بررسی هر یک از آن‌ها، دیدگاه صحیح دربارۀ نامتناهی بودن خداوند را «تفسیر وجودی نامتناهی» دانسته است؛ از این رو، اشتباه منکران نامتناهی بودن خداوند را در تفسیر غلط ایشان از معنای نامتناهی می‌داند. در ضمن به شبهات موجود پاسخ داده خواهد شد و مستندات فلسفی در تأیید این دیدگاه برتر بیان می‌شود. text جعفریان , جواد Author گرجیان عربی , محمدمهدی (دانشیار گروه فلسفه و کلام دانشگاه باقرالعلوم (ع)، قم), 1342ش. بابلسر، استان مازندران# 1342ش. بابلسر، استان مازندران# Author ملاصدرا, صدرالدین محمد بن ابراهیم شیرازی (فیلسوف مشهور موسس حکمت متعالیه، شیعه و ایرانی), 979ق./950ش./ 1572م.#1050 ق./1641م. 979ق./950ش./ 1572م.#1050 ق./1641م. Descriptor طباطبایی(علامه طباطبایی), سید محمد حسین (فیلسوف نوصدرایی معاصر، حکمت متعالیه، مفسر بزرگ؛ صاحب تفسیر المیزان، «بدایة الحکمة»، «نهایة الحکمة» و «اصول فلسفه و روش رئالیسم») , 1281ش. تبریز ##1360ش. قم 1281ش. تبریز ##1360ش. قم Descriptor ام‍ام‌ اول‌ (امام علی), امیر المومنین ع‍ل‍ی‌ب‍ن‌ اب‍ی‌طال‍ب‌(ع‌) , ۲۳ ق‍ب‍ل‌ از ه‍ج‍رت‌ # # ۴۰ق‌./661م. ۲۳ ق‍ب‍ل‌ از ه‍ج‍رت‌ # # ۴۰ق‌./661م. Descriptor فخر رازی , محمد بن عمر (فقیه، متکلم، فیلسوف، مفسر و حکیم مسلمان ایرانی، مکتب اشعری، متکلم اشاعره متاخر، شافعی، پیش برنده الهیات فلسفی، مخالف؟ فلسفه), 543ق./1149م. ری، تهران، ایران ## 606ق./1210م. هرات، افغانستان 543ق./1149م. ری، تهران، ایران ## 606ق./1210م. هرات، افغانستان Descriptor خواجه نصیر الدین طوسی, محمد بن محمد (فیلسوف و متکلم ایرانی سده هفتم، موسس کلام فلسفی، شیعه امامی), 579ق./1201م.توس،ایران-# # 672ق./1274م.کاظمین،عراق 579ق./1201م.توس،ایران-# # 672ق./1274م.کاظمین،عراق Descriptor سهروردی (شیخ اشراق), شهاب الدین یحیی بن حبش (با عمر بن محمد سهروردی عارف اشتباه نشود، مؤسس مکتب‌ اشراق، احیاگر حکمت خسروانی، خواهرزاده عمر بن محمد سهروردی عارف), -549ق/1155م. سهرورد، زنجان، ایران##587ق/1191م. حلب، سوریه -549ق/1155م. سهرورد، زنجان، ایران##587ق/1191م. حلب، سوریه Descriptor شیخ صدوق, ابن بابویه محمد بن علی (بزرگ‌ترین محدّث و فقیه امامیه مکتب حدیثی قم، مولف "من لا یحضره الفقیه" از کتب اربعه جوامع حدیثی شیعه), -311ق./924م.قم ## ‏381 ق./992م. شهرری -311ق./924م.قم ## ‏381 ق./992م. شهرری Descriptor مطهری , مرتضی Murtaḍā Muṭahharī (فیلسوف، متکلم، مفسر و اندیشمند معاصر), 1298ش. فریمان، خراسان رضوی #1358 ش. تهران 1298ش. فریمان، خراسان رضوی #1358 ش. تهران Descriptor فارابی , ابونصر محمد بن محمد (Alfarabi، معلم ثانی، فیلسوف مشائی، تشیع فلسفی), -257ق/ 870م#339ق/950م -257ق/ 870م#339ق/950م Descriptor میرداماد, میر برهان‌الدین محمدباقر (فیلسوف عصر صفوی و استاد ملاصدرا، معلم ثالث), -969ق.گرگان#1040ق./1632م.عراق -969ق.گرگان#1040ق./1632م.عراق Descriptor علامه حلی, ابن مطهر حسن بن یوسف (مرجع تقلید، فقیه و متکلم شیعه در قرن هشتم هجری، مولف بیش از ۱۲۰ کتاب در رشته‌های فقه، اصول فقه، کلام، حدیث، تفسیر، رجال، فلسفه و منطق), 648ق/1251م. حله، عراق ## 726ق/1326م. حله، عراق 648ق/1251م. حله، عراق ## 726ق/1326م. حله، عراق Descriptor شهرزوری, شمس الدین محمد بن محمود (از اعلام قرن هفتم هجری، فیلسوف، متکلم، شارح حکمة الاشراق سهروردی), #قرن 7ق #قرن 7ق Descriptor قطب الدین شیرازی, محمود بن مسعود (فیلسوف، عارف، متکلم اشعرى ـ شافعى و ایرانى), 634ق./614ش./1236م.کازرون#710ق/689ش./1311م.تبریز (محل دفن: جرنداب تبریز) 634ق./614ش./1236م.کازرون#710ق/689ش./1311م.تبریز (محل دفن: جرنداب تبريز) Descriptor ژیلسون, ِاتیِن (فیلسوف و مورخ فلسفه فرانسوی، متخصص فلسفه دکارت، قرون وسطی و توماس آکوئیناس، مکتب نئوتومیسم=نوتومیسم), 1884م.پاریس،فرانسه#1978م.اوسر،فرانسه 1884م.پاریس،فرانسه#1978م.اوسر،فرانسه Descriptor اسکوتوس, جان دانز (John Duns Scotus؛ الهی‌دان و متکلم مسیحی و فیلسوف اسکاتلندی، ملقب به "دکتر موشکاف"، متاثر از ابن سینا، جزء سه متفکر تاثیر گذار قرون وسطی متاخر به همراه آکوئیناس و ویلیام اکام، مکتب: فلسفه مدرسی), 1266م.#1308م. 1266م.#1308م. Descriptor اسپینوزا, باروخ (فیلسوف هلندی یهودی تبار، پیرو همه‌خدایی یا پان‌تئیسم), #۱۶۳۲م.آمستردام، هلند-۱۶۷۷م.لاهه، هلند #۱۶۳۲م.آمستردام، هلند-۱۶۷۷م.لاهه، هلند Descriptor سعدالدین تفتازانی , مسعود بن عمر (فقیه شافعی و حنفی، ادیب، مفسر، متکلم مکتب اشعری و مکتب ماتریدی؟، منطقی، فیلسوف ارسطویی، شاگرد قطب رازی و عضدالدین ایجی، ایرانی) , 722ق./701ش./1323م. تفتازان، شیروان، استان خراسان شمالی # # 792ق./769ش./1390م. سمرقند، ازبکستان 722ق./701ش./1323م. تفتازان، شیروان، استان خراسان شمالی # # 792ق./769ش./1390م. سمرقند، ازبکستان Descriptor امام هشتم (امام رضا), علی بن موسی (ع), ‎۱۵۳ق./771م.# # ‎۲۰۳ق./819م. ‎۱۵۳ق./771م.# # ‎۲۰۳ق./819م. Descriptor جواد جعفریان، محمدمهدی گرجیان Author article gateway for meanings 2383-2916 specialized http:/hikmat.isramags.ir 1394-06-09 1396-05-25