فقه تطبیقی اوقات نماز فقه استدلالی فقه جعفری اصول فقه شیعه کتب فقه شیعه کتب فقه استدلالی شیعه علامه حلی اذان نماز قبله احکام اذان مبطلات نماز آداب افعال نماز آداب اذان علامه حلی Arabic قم م‍وس‍س‍ه‌ آل‌ال‍ب‍ی‍ت‌(ع‍ل‍ی‍ه‍م‌ال‍س‍لام‌) لاح‍ی‍اآ ال‍ت‍راث‌ 1416ق=1373. [تتمه القاعده الاولی فی العبادات], [تتمه کتاب الصلاه], [تتمه المقصد الاول], الفصل الخامس:فی القبله, الاول:الماهیه., مساله ١٣۵:القبله کانت اولا بیت المقدس, مساله ١٣۶:القبله هی الکعبه, مساله ١٣٧:و لا فرق بین المصلی فوق الکعبه و غیره فی وجوب التوجه الیها, مساله ١٣٨:قال الشیخ:یستحب لاهل العراق و من والاهم التیاسر قلیلا, مساله ١٣٩:المصلی جوف الکعبه یستقبل ای جدرانها شاء, فروع:, ا-المصلی خارج الکعبه و هو مشاهد لها یستقبل ای جدرانها شاء،, ب-لو انهدمت الکعبه-و العیاذ بالله-صحت صلاته, ج-المصلی علی جبل ابی قبیس یستقبل هواء البیت،, د-یجب ان یستقبل الکعبه بجمیع بدنه, ه‍-الاجتزاء بالجهه فی حق البعید،, و-المصلی بمکه خارج المسجد ان کان یعاین الکعبه توجه الیها, مساله ١۴٠:کل اقلیم یتوجهون الی سمت الرکن الذی یحاذیهم, البحث الثانی:فیما یستقبل له, مساله ١۴١:یجب الاستقبال فی فرایض الصلوات, مساله ١۴٢:لا تجوز الصلاه الفریضه علی الراحله اختیارا, مساله ١۴٣:یسقط فرض الاستقبال حاله الخوف فی الفرایض و النوافل, فروع:, ا-لا یجب حاله القتال الاستقبال فی الفریضه, ب-یجوز للمریض الصلاه علی الراحله للضروره،, ج-یجوز التنفل ماشیا, د-الراکب فی النافله یتوجه الی حیث توجهت دابته،, ه‍-یجوز التنفل علی الراحله فی السفر, و-المتنفل فی السفر ماشیا لا یجب علیه الاستقبال, ز-لو صرف وجه الدابه عن الطریق عامدا فالاقرب عدم البطلان،, ح-لو اضطر الی الفریضه علی الراحله و الدابه الی القبله فحرفها عمدا لا لحاجه بطلت صلاته, ط-یجب علی المفترض الاستقبال بتکبیره الافتتاح, ی-المصلی علی الراحله یومی للرکوع و السجود،, البحث الثالث:فی المستقبل, مساله ١۴۴:القادر علی معرفه القبله لا یجوز له الاجتهاد عند علماینا،, مساله ١۴۵:فاقد العلم یجتهد بالادله التی وضعها الشارع علامه, فروع:, ا-تعلم دلایل القبله واجب, ب-اذا اجتهد فی صلاه قال الشیخ:یجب التجدید فی اخری،, ج-لو اجتهد فادی اجتهاده الی جهه فصلی الی غیرها لم تصح صلاته, د-الاعمی العاجز یقلد شخصا مکلفا،عدلا،عارفا بادله القبله،, ه‍-یجوز التعویل علی المحاریب المنصوبه فی بلاد المسلمین،, و-لا یجوز التعویل علی قول الکافر و الفاسق؛, ز-لو دخل بلدا خرابا فوجد فیه مساجد،و محاریب و لم یعلم الواضع لم یکن له الصلاه الیها, مساله ١۴۶:اذا تعدد المجتهدون فان اتحدت الجهه جاز ان یصلوا جماعه و فرادی, فروع:, ا-لو کانوا فی بیت مظلم فاجتهدوا و جمعوا, ب-لو ادی اجتهاد الجماعه الی جهه ثم تغیر اجتهاد بعض المامومین انحرف و بنی علی صلاته و نوی الانفراد،, ج-لو اختلف الامام و الماموم فی التیامن و التیاسر لم یکن له الایتمام؛, د-لو ضاق الوقت الا عن صلاه و ادی اجتهاد احدهم الی جهه جاز للاخر ان یقلده, ه‍-من فرضه التقلید کالاعمی و الجاهل بادله القبله ان لم نوجب علیه الاربع یقلد الاوثق الاعلم بالادله, مساله ١۴٧:العارف بادله القبله اذا لم یتمکن من الاجتهاد, مساله ١۴٨:لو صلی بالاجتهاد،او مع ضیق الوقت ثم تبین الخطا فی الصلاه استدرک, فروع:, ا-اذا صلی الی ما اداه اجتهاده ثم اعاد الاجتهاد فاداه الی اخری صلی الثانیه الی الجهه الاخری, ب-لو تغیر اجتهاده فی اثناء الصلاه استدار, ج-لو تغیر اجتهاده فی الاثناء و لم یوده اجتهاده الی جهه اخری بنی علی ما مضی من صلاته, د-لو صلی باجتهاده فعمی فی الاثناء استمر, ه‍-لا فرق بین المسافر و الحاضر., و-لو صلی الاعمی بقول البصیر،فقال له اخر:قد اخطا بک فان کان الثانی اعدل انحرف, مساله ١۴٩:الاعمی یجب علیه الاستقبال اجماعا, مساله ١۵٠:من ترک الاستقبال عمدا بطلت صلاته, مساله ١۵١:قد بینا ان المجتهد لیس له ان یقلد بل یجتهد, مساله ١۵٢:تجوز الصلاه فی السفینه فرضا و نفلا, الفصل السادس:فی الاذان و الاقامه, الاول:الماهیه, مساله ١۵٣:الاذان لغه الاعلام،و شرعا الاعلام باوقات الصلوات بالفاظ مخصوصه:, مساله ١۵۴:و الاذان من وکید السنن اجماعا, مساله ١۵۵:الامامه افضل من الاذان, مساله ١۵۶:و عدد فصول الاذان ثمانیه عشر فصلا عند علماینا:, و خالف الجمهور فی, مساله ١۵٧:الاقامه عندنا سبعه عشر فصلا, مساله ١۵٨:قد ورد عندنا استحباب التکبیر فی اخر الاذان اربع مرات, مساله ١۵٩:یکره الترجیع عند علماینا, مساله ١۶٠:التثویب عندنا بدعه،, فروع:, ا-کما انه لا تثویب فی الصبح عندنا فکذا فی غیره, ب-لا یستحب ان یقول بین الاذان و الاقامه:حی علی الصلاه حی علی الفلاح, ج-التثویب:الرجوع, مساله ١۶١:الترتیب شرط فی الاذان و الاقامه, مساله ١۶٢:یکره الکلام خلال الاذان و الاقامه, فروع:, ا-لو طال الکلام, ب-لو کان الکلام لمصلحه الصلاه لم یکره, ج-لو سکت طویلا یخرج به فی العاده عن الاذان اعاد, د-لو اغمی علیه.او جن،او نام فی خلاله استحب له الاستیناف, ه‍-لو ارتد فی اثنایه ثم رجع الی الاسلام استانف،, و-لو تکلم خلال الاقامه اعادها, ز-الکلام و ان کره فی الاذان فانه فی الاقامه اکد, مساله ١۶٣:یستحب ترک الاعراب فی اواخر فصول الاذان و الاقامه, مساله ١۶۴:یستحب ان یترسل فی اذانه, مساله ١۶۵:یستحب رفع الصوت بالاذان, مساله ١۶۶:یستحب الفصل بین الاذان و الاقامه, البحث الثانی:المحل, مساله ١۶٧:لا یسن الاذان لشیء من النوافل, مساله ١۶٨:یستحب الاذان و الاقامه للفوایت من الخمس, فروع:, ا-الاذان و ان استحب, ب-یجزیه مع التعدد الاذان لاول ورده،ثم الاقامه للبواقی, ج-اذا جمع بین صلاتین اذن للاولی منهما و اقام،و یقیم للثانیه, د-یسقط الاذان الثانی یوم الجمعه, مساله ١۶٩:و یستحب الاذان لصلاه المنفرد کالجامع, فروع:, ا-المنفرد یقیم،و هو احد قولی الشافعی, ب-یستحب رفع الصوت به للمنفرد،, ج-لا فرق بین السفر و الحضر, مساله ١٧٠:یسقط الاذان و الاقامه فی الجماعه الثانیه, مساله ١٧١:و یستحب فی صلاه جماعه النساء ان توذن احداهن و تقیم, فروع:, ا-الاستحباب فی حق الرجال, ب-یجزیها التکبیر و الشهادتان, ج-لو اذنت للرجال لم یعتدوا به, د-الخنثی المشکل لا یوذن للرجال, مساله ١٧٢:اذا سمع الامام اذان منفرد جاز ان یستغنی به, البحث الثالث:فی الموذن, مساله ١٧٣:یشترط فی الموذن العقل باجماع العلماء, مساله ١٧۴:و یعتد باذان العبد اجماعا, مساله ١٧۵:و یستحب ان یکون عدلا بالاجماع, مساله ١٧۶:یستحب ان یکون بصیرا اجماعا, مساله ١٧٧:یستحب ان یکون متطهرا اجماعا, فروع:, ا-لو احدث فی حال ۵الاذان, ب-الطهاره فی الاقامه اشد لانها اقرب الی الصلاه, ج-لو احدث فی خلال الاقامه, مساله ١٧٨:یستحب ان یکون مستقبل القبله حال الاذان, فروع:, ا-الاستقبال فی الاقامه اشد, ب-یکره الالتفات به یمینا و شمالا, ج-یستحب ان یضع اصبعیه فی اذنیه حاله الاذان, مساله ١٧٩:و یستحب ان یکون قایما اجماعا, فروع:, ا-یجوز ان یوذن جالسا اجماعا, ب-القیام فی الاقامه اشد استحبابا, ج-یجوز ان یوذن راکبا و ماشیا،و ترکه افضل, د-یستحب له ان یستقبل القبله حال تشهده, ه‍-لا باس ان یقیم و هو ماش الی الصلاه, مساله ١٨٠:لا یختص الاذان بقبیل بل یستحب لمن جمع الصفات, فروع:, ا-یجوز ان یوذن جماعه فی وقت واحد, ب-قال الشیخ فی المبسوط:اذا کانوا اثنین جاز ان یوذنوا فی موضع واحد, ج-یکره التراسل, د-لا ینبغی ان یسبق الموذن الراتب بل یوذن بعده, ه‍-یجوز ان یوذن واحد و یقیم غیره, و-یجوز ان یفارق موضع اذانه ثم یقیم, ز-لا یقیم حتی یاذن له الامام, ح-قال الشیخ:اذا اذن فی مسجد جماعه دفعه لصلاه بعینها کان ذلک کافیا لکل من یصلی تلک الصلاه فی ذلک المسجد, ط-یکره اذان اللاحن لانه ربما غیر المعنی, البحث الرابع:فی الاحکام, مساله ١٨١:الاذان و الاقامه مستحبان فی جمیع الفرایض الیومیه, مساله ١٨٢:لا یجوز الاذان قبل دخول الوقت, فروع:, ا-لا ینبغی تقدیمه بزمان طویل لیلا یفوت المقصود منه, ب-لا یشترط ان یکون معه موذن اخر, ج-ینبغی ان یجعل المقدم اذانه فی وقت واحد, د-لا یکره قبل الفجر فی رمضان, ه‍-یستحب ان یوذن فی اول الوقت, مساله ١٨٣:لو ترک الاذان و الاقامه متعمدا و صلی استمر علی حاله, مساله ١٨۴:یحرم اخذ الاجره علی الاذان, فروع:, ا-یجوز اخذ الرزق علیه اجماعا, ب-یرزقه الامام من بیت المال مع عدم التطوع،, ج-اذا وجد المتطوع الامین لم یرزق احدا, مساله ١٨۵:تستحب الحکایه لسامع الاذان اجماعا, فروع:, ا-لو کان یقرا القران قطعه،و حکی الاذان, ب-لو کان مصلیا فرضا او نفلا لم یحک الاذان, ج-لو حکی فی الصلاه قال الشیخ:لا تبطل صلاته, د-لو فرغ من صلاته و لم یحکه فیها کان مخیرا بین الحکایه و عدمها،, ه‍-روی انه یستحب اذا سمع الموذن یقول:اشهد ان لا اله الا الله، ان یقول:و انا اشهد ان لا اله الا الله, و-قال الصادق علیه السلام:(من قال حین یسمع اذان الصبح:, ز-لو نقص الموذن استحب له اتمام ما نقصه, ح-لیس من السنه ان یلتفت الامام بعد الفراغ من الاقامه یمینا و شمالا, مساله ١٨۶:لو احدث فی الصلاه اعادها, مساله ١٨٧:لو صلی خلف من لا یقتدی به اذن لنفسه و اقام, مساله ١٨٨:اذا قال الموذن:قد قامت الصلاه قام المصلون, المقصد الثانی:فی افعال الصلاه و تروکها, الفصل الاول:الافعال الواجبه., [البحث] الاول:فی القیام, مساله ١٨٩:القیام واجب فی الصلاه الواجبه اجماعا،و رکن فیها،, مساله ١٩٠:و حد القیام الاقلال ۴منتصبا, مساله ١٩١:القیام رکن مع القدره،, مساله ١٩٢:و لو عجز عن القیام اصلا صلی قاعدا, فروع:, ا-لو صلی قاعدا لعجزه و تمکن من القیام للرکوع وجب, ب-لو صلی قاعدا و عجز عن الرکوع و السجود اوما بهما, ج-لو افتقر الی نصب مخده و شبهها جاز, مساله ١٩٣:یستحب للقاعد ان یتربع قاریا, مساله ١٩۴:لو عجز عن القعود صلی مضطجعا علی جانبه الایمن, مساله ١٩۵:لو عجز عن الاضطجاع صلی مستلقیا علی قفاه, مساله ١٩۶:لو کان به رمد و هو قادر علی القیام فقال العالم بالطب:اذا صلی مستلقیا رجی له البرء.جاز ذلک, فروع:, ا-لا یجوز ان یاتم القایم بالقاعد،, ب-لو کان یقدر علی القیام لم یسقط بجهله بالقراءه و الذکر, ج-لو کان لا یتمکن من القیام الا بمعاون وجب, د-لو صلی فی السفینه و خاف دوران راسه مع القیام و لم یقدر علی الشط صلی جالسا, ه‍-لو خاف من القیام ان یراه العدو صلی قاعدا و اجزاه, و-الکمین اذا صلوا فی وهده قعودا صحت صلاتهم, ز-لو تمکن من القیام منفردا،و عجز فی الجماعه لتطویل الامام لم تجز له الجماعه, ح-کل ذی عذر یمنعه عن القیام و القعود یصلی مستلقیا, مساله ١٩٧:ینتقل کل من القادر و العاجز عن حاله الی اخری, مساله ١٩٨:لا یجب القیام فی النافله اجماعا, البحث الثانی:النیه, مساله ١٩٩:النیه رکن بمعنی ان الصلاه تبطل مع الاخلال بها, مساله ٢٠٠:و کیفیتها ان یقصد ایقاع صلاه معینه لوجوبها او ندبها, فروع:, ا-لو نوی اداء فرض الظهر اجزاه, ب-لو نوی القضاء لم یصح به الاداء, ج-النوافل المقیده کصلاه الاستسقاء،و العید المندوب لا بد فیه من نیه الفعل, د-لو نوی الفرض قاعدا و هو قادر علی القیام لم تنعقد صلاته, ه‍-لو نوی فی النفل عددا جاز له الزیاده علیه و النقصان منه., و-لا بد من نیه الایتمام،فلو صلی خلفه من غیر ان یقتدی به لم تکن صلاه جماعه, ز-لا یجب اشتراط نیه الامام للامامه،, ح-یشترط فی صلاه الجمعه نیه الامامه, مساله ٢٠١:لا یشترط نیه عدد الرکعات،, مساله ٢٠٢:لو فاتته صلاه نسی تعیینها،قال اکثر علماینا:یصلی اربعا،و ینوی احدی الثلاث،و صبحا،و مغربا ٢., مساله ٢٠٣:لو فاتته رباعیه لم یدر ا ظهر ام عصر اجزاه نیه مردده, مساله ٢٠۴:وقت النیه عند التکبیر, فروع:, ا-لو قدم النیه علی التکبیر فان استصحبها فعلا حاله التکبیر صحت صلاته, ب-هل یجب استصحاب النیه الی تمام التکبیر؟الاقرب ذلک؛, ج-لا یجب استصحاب النیه الی اخر الصلاه فعلا, د-تحصل المقارنه بان یحضر فی العلم صفات الصلاه, ه‍-لو فصل بین لفظتی الجلاله فی اخر النیه و ابتداء التکبیر بقوله:تعالی[١]فان استصحب النیه فعلا صحت, مساله ٢٠۵:یجب استدامه النیه حکما, فروع:, ا-لو نوی الخروج فی الرکعه الثانیه،او علقه بما یوجد فی الصلاه لا محاله احتمل البطلان, ب-لو عزم علی فعل ما ینافی الصلاه من حدث،او کلام ثم لم یفعل لم تبطل صلاته, ج-لو شک هل اتی بالنیه المعتبره فان کان فی محله استانفها, د-لو شک هل نوی ظهرا او عصرا،او فرضا او نفلا فان کان فی موضعه استانف،, مساله ٢٠۶:لا یجوز نقل النیه من صلاه الی غیرها الا فی مواضع مستثناه, مساله ٢٠٧:لو نوی الریاء بصلاته او ببعضها بطلت صلاته, البحث الثالث:التکبیر, مساله ٢٠٨:تکبیره الاحرام رکن فی الصلاه, مساله ٢٠٩:یشترط عین التکبیر فلا یجزی ما عداه, مساله ٢١٠:و لا یجزی من التکبیر الا قولنا:الله اکبر, فروع:, ا-لو غیر الترتیب فقال:اکبر الله لم تنعقد, ب-لا یجوز الاخلال بحرف منه, ج-یشترط ان یاتی بهییه الترکیب،, د-یجب الاتیان به قایما کماله, ه‍-یجب ان یقصد بالتکبیر الافتتاح،, و-یجب النطق به بحیث یسمع نفسه،, ز-التکبیر جزء من الصلاه, مساله ٢١١:لا تجزی الترجمه،و لا غیر العربیه للعارف, فروع:, ا-لو لم یحسن العربیه وجب علیه التعلم الی ان یضیق الوقت, ب-باقی الاذکار کالقراءه،و التشهد،و التسبیح کالتکبیر فی اعتبار لفظ العربیه, ج-لو لم یکن له نطق کالاخرس وجب ان یحرک لسانه, د-یستحب للاب تعلیم ولده الصغیر, ه‍-الالثغ یجب علیه التعلم بقدر الامکان., مساله ٢١٢:یستحب التوجه بسبع تکبیرات بینها ثلاثه ادعیه, فروع:, ا-لو کبر للافتتاح،ثم کبر ثانیا له،ثم کبر ثالثا له انعقدت صلاته بالاولی،و بطلت بالثانیه, ب-منع کثیر من الجمهور استحباب الدعاء قبل تکبیره الاحرام, ج-قال الصادق علیه السلام:(اذا افتتحت الصلاه فکبر ان شیت واحده،و ان شیت ثلاثا،و ان شیت خمسا،و ان شیت سبعا, د-یستحب التوجه بالسبع فی سبعه مواضع فی اول کل فریضه, مساله ٢١٣:یستحب رفع الیدین بالتکبیر فی کل صلاه فرض و نفل،, مساله ٢١۴:و یبسط کفیه حال الرفع اجماعا،, مساله ٢١۵:و یستحب رفعهما الی حذاء اذنیه, فروع:, ا-لو کان بیده عذر لا یتمکن من استیفاء الرفع استحب الاتیان بالمقدور, ب-مقطوع الکفین یرفع ساعدیه،و مقطوع الذراعین یرفع العضدین، و مقطوع احداهما یرفع الاخری., ج-قال ابن سنان:رایت الصادق علیه السلام یرفع یدیه حیال وجهه حین استفتح ۵., د-یکره ان یتجاوز بهما راسه, مساله ٢١۶:الماموم یکبر بعد تکبیر الامام, البحث الرابع:القراءه., مقدمه:یستحب التوجه بعد تکبیره الافتتاح, مقدمه اخری:یستحب التعوذ قبل القراءه فی اول کل صلاه, فروع:, مساله ٢١٧:القراءه واجبه فی الصلاه و شرط فیها, مساله ٢١٨:و تتعین الفاتحه فی کل فریضه ثناییه،, مساله ٢١٩:و فی وجوب سوره بعد الحمد فی الثناییه و اولیی غیرها قولان:الاشهر:الوجوب, مساله ٢٢٠:یجوز فی حال الضروره،و الاستعجال الاقتصار علی الحمد, مساله ٢٢١:لا یقرا فی الثالثه و الرابعه فی الثلاثیه و الرباعیه بعد الحمد شییا, مساله ٢٢٢:البسمله ایه من الحمد،و من کل سوره عدا براءه،, مساله ٢٢٣:یجب ان تقرا بالعربیه و لا یجزی مرادفها, مساله ٢٢۴:لو لم یحسن القراءه وجب علیه التعلم،, فروع:, ا-هل یجب ان یذکر بقدر الفاتحه؟, ب-هذا الذکر, ج-لو لم یحسن هذه الکلمات کرر ما یحسن منها بقدرها, د-لو احسن منها ایه اقتصر علیها, ه‍-لو عرف بعض ایه فالاولی عدم لزوم تکرارها, و-لو لم یحسن القران و لا الذکر فالوجه وجوب الوقوف بقدر القراءه،, ز-لو احسن سبع ایات متوالیه لم یجز له التفرقه, ح-لو احسن النصف الاول من الحمد قراه و قرا عوض الباقی من غیرها, ط-لو افتتح یصلی بالاذکار لعجزه فحصل من یحسن الفاتحه فیلقن منه فی الاثناء،او حضر مصحف یمکنه القراءه منه،فان لم یکن قد شرع فی البدل قرا الفاتحه, ی-هذا الذکر بدل عن الفاتحه لا عن السوره, مساله ٢٢۵:و یجب ان یاتی بحروف الفاتحه اجمع, تذنیب:یجب اخراج الحروف من مواضعها مع القدره, مساله ٢٢۶:الاعراب شرط فی القراءه, مساله ٢٢٧:یجب ان یقرا بالمتواتر من القراءات, مساله ٢٢٨:یجب ان یقرا الفاتحه و السوره علی ترتیبهما المخصوص،, مساله ٢٢٩:قراءه الفاتحه متعینه فی الاولیین من کل صلاه،, فروع:, ا-تجب الفاتحه فی الاولیین خاصه،, ب-قال ابو حنیفه:لا یجب التسبیح و لا القراءه فی الاخیرتین, ج-روی ان التسبیح افضل من القراءه،, د-لو نسی القراءه فی الاولیین قیل:تجب فی الاخیرتین, ه‍-لا یجب فیه ما یجب فی الفاتحه من الاخفات., مساله ٢٣٠:و اختلف فی کیفیه التسبیح, تذنیب:الاقرب وجوب هذا الترتیب عملا بالمنقول, مساله ٢٣١:لا یجوز ان یقرا فی الفرایض شییا من العزایم الاربع, فروع:, ا-لو قرا عزیمه فی فریضه عمدا بطلت صلاته،, ب-یجوز ان یقرا فی النافله فیسجد واجبا, ج-لو سها فی الفریضه فقرا عزیمه رجع عنها, د-لو سمع فی الفریضه, ه‍-لو نسی السجده حتی رکع سجدها, و-لو کان مع امام و لم یسجد الامام و لم یتمکن من السجود فلیوم ایماء, مساله ٢٣٢:لا یجوز ان یقرا ما یفوت الوقت بقراءته, فروع:, ا-قال فی المبسوط:لو قرن ما بین سورتین بعد الحمد لم یحکم بالبطلان ٨., ب-لو قرا السوره الواحده مرتین فهو قارن, ج-یجوز ان یکرر السوره الواحده فی الرکعتین, د-یجوز ان یقرا فی الثانیه السوره التالیه, مساله ٢٣٣:الضحی و الم نشرح سوره واحده, مساله ٢٣۴:یجوز العدول من سوره الی اخری, فروع:, ا-قال المرتضی:یحرم الرجوع عن سوره التوحید و الجحد ٣., ب-لو وقفت علیه ایه من السوره وجب العدول عنها الی سوره اخری, ج-اذا رجع عن السوره الی اخری وجب ان یعید البسمله؛, مساله ٢٣۵:قد بینا جواز القراءه من المصحف-, مساله ٢٣۶:یجب الجهر بالقراءه خاصه, مساله ٢٣٧:یجب الجهر بالبسمله فی مواضع الجهر, فروع:, ا-اقل الجهر ان یسمع غیره القریب تحقیقا،او تقدیرا،, ب-لا جهر علی المراه باجماع العلماء،, ج-قال ابن ادریس:ما لا یتعین فیه بالقراءه لا یجهر فیه بالبسمله, د-کل صلاه تختص بالنهار و لا نظیر لها لیلا فالسنه فیها الجهر, ه‍-القضاء کالفوایت, و-لا فرق بین الامام و المنفرد عندنا, ز-لیس للماموم الجهر و ان سوغنا له القراءه, ح-یستحب الجهر فی صلاه الجمعه و ظهرها, مساله ٢٣٨:القراءه لیست رکنا عند اکثر علماینا ٢, مساله ٢٣٩:یستحب له ترتیل القراءه،و التسبیح،و التشهد, مساله ٢۴٠:یستحب له ان یسکت قلیلا بعد الحمد و بعد السوره, مساله ٢۴١:یستحب ان یقرا فی الظهرین،و المغرب بقصار المفصل, مساله ٢۴٢:یستحب ان یقرا فی ظهری یوم الجمعه الجمعه و المنافقین،, مساله ٢۴٣:یستحب ان یقرا فی غداه الاثنین و الخمیس هل اتی،, مساله ٢۴۴:لو اراد المصلی التقدم خطوه،او خطوتین،او التاخر کذلک سکت عن القراءه, مساله ٢۴۵:یحرم قول امین اخر الحمد عند الامامیه،و تبطل الصلاه بقولها, فروع:, ا-قال الشیخ رحمه الله:امین تبطل الصلاه, ب-لو کانت حال تقیه جاز له ان یقولها, ج-اختلف الجمهور فقال الشافعی،و احمد،و اسحاق،و داود:, البحث الخامس:الرکوع, مساله ٢۴۶:الرکوع واجب فی الصلاه فی کل رکعه مره, مساله ٢۴٧:و یجب فیه الانحناء الی ان تبلغ راحتاه الی رکبتیه, مساله ٢۴٨:و یجب فیه بعد الانحناء الطمانینه, فروع:, ا-الطمانینه لیست رکنا, ب-حد زمانها قدر الذکر الواجب, ج-لو زاد فی الهوی ثم ارتفع و الحرکات متواصله لم تقم زیاده الهوی مقام الطمانینه., د-یجب ان لا یقصد بهویه غیر الرکوع, ه‍-لو عجز عن الرکوع الا بما یعتمد علیه وجب،, و-لو لم یضع راحتیه فشک بعد القیام هل بلغ بالرکوع قدر الاجزاء احتمل العود, مساله ٢۴٩:و یجب فیه الذکر, فروع:, ا-الاقوی ان مطلق الذکر واجب،, ب-اذا قال:سبحان ربی العظیم،او سبحان ربی الاعلی استحب ان یقول:و بحمده, ج-یجب ان یاتی بالذکر حال الطمانینه, د-یستحب ان یقول ٨ثلاث مرات:سبحان ربی العظیم و بحمده, ه‍-ینبغی للامام التخفیف،, مساله ٢۵٠:و یجب بعد انتهاء الذکر الرفع من الرکوع و الاعتدال،و الطمانینه قایما, مساله ٢۵١:و السنه فی الرکوع ان یکبر له قایما ثم یرکع،, فروع:, ا-هذا التکبیر لیس بواجب عند اکثر علماینا, ب-یستحب ان یکبر قایما ثم یرکع-, ج-لا ینبغی المد فی التکبیر بل یوقعه جزما, د-یستحب رفع الیدین بالتکبیر, ه‍-لو صلی قاعدا،او مضطجعا رفع یدیه, و-لو نسی الرفع لم یعد التکبیر, ز-یرفع یدیه حذاء وجهه،, ح-ینبغی ان یبتدی برفع یدیه عند ابتداء التکبیر, مساله ٢۵٢:یستحب ان یضع یدیه علی عینی رکبتیه مفرجات الاصابع, مساله ٢۵٣:و یستحب ان یسوی ظهره, مساله ٢۵۴:یستحب الدعاء امام التسبیح, مساله ٢۵۵:یستحب اذا انتصب ان یقول:سمع الله لمن حمده،, فروع:, ا-هذا القول عندنا مستحب لا واجب, ب-یستحب الدعاء بعده, ج-من الجمهور من اسقط الواو،و منهم من اثبتها, د-لو عکس فقال:من حمد الله سمع له لم یات بالمستحب, ه‍-لو عطس فقال:الحمد لله رب العالمین و نوی المستحب بعد الرفع جاز, و-لو منعه عارض عن الرفع من الرکوع سجد, ز-لو سجد ثم شک هل رفع راسه من الرکوع لم یلتفت عندنا., ح-لو رکع و لم یطمین فسقط احتمل اعاده الرکوع, ط-لو منعته العله عن الانتصاب سجد،, ی-هذا الذکر و هو:سمع الله لمن حمده یقوله عند الانتصاب, یا-اذا قام من الرکوع لا یستحب رفع الیدین, یب-لو ترک الاعتدال عن الرکوع و السجود فی صلاه النفل صحت صلاته, یج-یستحب للامام رفع صوته بالذکر, البحث السادس:السجود, مساله ٢۵۶:السجود واجب بالنص و الاجماع, فروع:, ا-لو اخل بالسبعه او باحدها عمدا بطلت صلاته, ب-یجب وضع الجبهه علی ما یصح السجود علیه, ج-لا یجب استیعاب الجبهه بالوضع, د-لا یجزی احد جانبی الجبهه عنها, مساله ٢۵٧:یتعین وضع الجبهه مع القدره, فروع:, ا-لو سجد علی خده او راسه لم یجزیه, ب-لا یجب السجود علی الانف, ج-یستحب الارغام بطرف الانف الاعلی, مساله ٢۵٨:لا یجوز ان یکون موضع السجود اعلی من موقف المصلی, مساله ٢۵٩:و یجب فیه الذکر،, مساله ٢۶٠:و یجب فیه الطمانینه بقدر الذکر, مساله ٢۶١:فاذا اکمل الذکر وجب علیه رفع راسه من السجود،, مساله ٢۶٢:و السجود الثانی واجب کالاول, مساله ٢۶٣:یستحب اذا اراد السجود الاول ان یکبر له, فروع:, ا-یستحب رفع الیدین به عند علماینا, ب-یستحب التکبیر قایما،فاذا فرغ منه اهوی الی السجود, ج-الاجود الاتیان به جزما موخرا, مساله ٢۶۴:یستحب اذا اهوی الی السجود ان یبتدی بوضع یدیه علی الارض, مساله ٢۶۵:یستحب ان یکون موضع جبهته مساویا لموقفه, مساله ٢۶۶:یستحب الدعاء امام التسبیح, مساله ٢۶٧:و یستحب التخویه فی السجود, مساله ٢۶٨:یستحب التورک فی الجلوس بین السجدتین, مساله ٢۶٩:یستحب التکبیر اذا استوی جالسا عقیب الاولی،ثم یکبر للثانیه قاعدا،ثم یسجد،ثم یکبر بعد جلوسه, مساله ٢٧٠:یستحب الدعاء بین السجدتین, مساله ٢٧١:جلسه الاستراحه مستحبه, فروع:, ا-یستحب الدعاء, ب-یستحب الجلوس متورکا کما تقدم, ج-قالت الشافعیه:ان قلنا بالجلوس انهی التکبیر حاله الجلوس،, مساله ٢٧٢:یستحب الاعتماد علی یدیه, مساله ٢٧٣:یکره الاقعاء بین السجدتین،و هو ان یعتمد بصدور قدمیه علی الارض, مساله ٢٧۴:یستحب له رفع الیدین بالتکبیر عند القیام من السجود،, مساله ٢٧۵:قد بینا وجوب وضع الجبهه علی الارض،, مساله ٢٧۶:لو عجز عن التنکیس-و هو الانحناء الی ان تستعلی الاسافل- لمرض،وجب وضع وساده لیضع الجبهه علیها, مساله ٢٧٧:یجب ان لا یقصد بهویه غیر السجود, مساله ٢٧٨:و یجب الاعتماد علی موضع السجود, مساله ٢٧٩:المریض الذی یصلی مضطجعا یومی براسه بالرکوع و السجود, خاتمه:السجدات الخارجه عن الصلاه ثلاث:, الاولی:سجده التلاوه و هی فی خمسه عشر موضعا:, مساله ٢٨٠:موضع السجود فی(حم)عند قوله تعالی و اسجدوا لله الذی خلقهن ان کنتم ایاه تعبدون ٣, مساله ٢٨١:سجود التلاوه واجب فی العزایم الاربع:, مساله ٢٨٢:و تجب الاربع علی القاری و المستمع بلا خلاف عندنا, مساله ٢٨٣:هذا السجود لیس بصلاه،, فروع:, ا-لو سمع السجود و هو علی غیر طهاره لم یلزمه الوضوء, ب-لو توضا سجد،, ج-لو عدم الماء فتیمم سجد عندنا, مساله ٢٨۴:و لا تکبیر فیها للسجود, فروع:, ا-منع احمد من تثنیه التکبیر فی الابتداء, ب-قال الشافعی،و احمد:یرفع یدیه عند تکبیره الابتداء, ج-لیس فیها ذکر موظف؛, مساله ٢٨۵:و لیس فی سجود التلاوه تشهد،و لا تسلیم, مساله ٢٨۶:لا یقوم الرکوع مقام السجود, مساله ٢٨٧:یجوز السجود فی الاوقات المکروهه, مساله ٢٨٨:لا یشترط لسجود المستمع سوی الاستماع, مساله ٢٨٩:لو قرا السجده ماشیا سجد, مساله ٢٩٠:لو فاتت،قال فی المبسوط:یجب قضاء العزایم, الثانیه:سجده الشکر،, فروع:, ا-یستحب عقیب الصلوات علی ما بینا, ب-یستحب فیها التعفیر عند علماینا, ج-یستحب الدعاء بما روی،او بما یتخیره الانسان من الادعیه،, د-روی هارون بن خارجه عن الصادق علیه السلام قال:(اذا انعم الله عز و جل علیک بنعمه فصل رکعتین, ه‍-الاقرب استحباب السجده عند تذکر(النعمه) ٢, و-یستحب السجود اذا رای مبتلی ببلیه او فاسقا, ز-لیس فی سجود الشکر تکبیر الافتتاح, ح-هل یجب وضع الاعضاء السبعه فی السجود الواجب فی التلاوه،, ط-یجوز ان یودی هذا السجود،و سجود التلاوه ایضا علی الراحله, ی-لو تجددت علیه نعمه و هو فی الصلاه فانه لا یسجد فیها, الثالثه:سجده السهو, البحث السابع:فی التشهد, مساله ٢٩١:یجب فیه الجلوس بقدره مطمینا, مساله ٢٩٢:و یجب فیه الشهادتان بالتوحید،و الرساله, مساله ٢٩٣:و یجب الصلاه علی النبی صلی الله علیه و اله فی التشهدین, مساله ٢٩۴:و تجب الصلاه علی اله علیهم السلام, فروع:, ا-قال بعض الناس:ال محمد هم بنو هاشم و بنو المطلب, ب-من لا یحسن التشهد و الصلاه وجب علیه التعلم, ج-لا یجزی بغیر العربیه و لو لم یقدر وجب التعلم, د-یجب الترتیب فیبدا بالشهاده بالتوحید،ثم بالنبوه،ثم بالصلاه علی النبی صلی الله علیه و اله،ثم علی اله،, ه‍-یجب فیه التتابع فلو ترکه لم یجزیه،, و-یجب فی الصلاه ذکر اسم الرسول صلی الله علیه و اله, مساله ٢٩۵:قد بینا ان الواجب الشهادتان،و الصلاتان, مساله ٢٩۶:و یستحب الزیاده فی التشهد بالاذکار المنقوله, مساله ٢٩٧:یستحب للامام ان یسمع من خلفه الشهادتین،, مساله ٢٩٨:یجوز الدعاء فی التشهد, فروع:, ا-یجوز الدعاء بغیر العربیه, ب-الدعاء افضل من تطویل القراءه., ج-لا ینبغی للامام التطویل فی الدعاء, د-یکره قراءه القران فی التشهد, ه‍-الدعاء مستحب فی التشهد الاول ایضا, و-یجوز الدعاء لمن شاء من اهله،و اخوانه, البحث الثامن:التسلیم, مساله ٢٩٩:اختلف علماونا فی وجوبه, مساله ٣٠٠:و تجزی التسلیمه الواحده عند علماینا اجمع, مساله ٣٠١:و له عبارتان:, فروع:, ا-علی القول بالوجوب لا یخرج بقول:السلام علیک ایها النبی و رحمه الله و برکاته عندهم., ب-اذا اقتصر علی الاولی وجب ان یاتی بالصوره, ج-لو اقتصر علی الثانیه اجزاه السلام علیکم, د-لو نکس فقال:علیکم السلام،او ترک حرفا بان قال:السلام علیک،او قال:سلام علیکم بضم المیم من غیر تنوین لم یجزیه, ه‍-یستحب ان یضیف و رحمه الله و برکاته., مساله ٣٠٢:قال فی المبسوط:من قال:ان التسلیم فرض فتسلیمه واحده تخرج من الصلاه, مساله ٣٠٣:اذا فرغ من التسلیم کبر الله تعالی ثلاث مرات, الفصل الثانی:فی مندوبات الصلاه, الاول:وضع الیدین حاله القیام علی فخذیه مضمومتی الاصابع محاذیا بهما عینی رکبتیه, مساله ٣٠۴:و یستحب وضعهما حاله الرکوع علی عینی الرکبتین مفرجات الاصابع, مساله ٣٠۵:و یستحب وضعهما حاله السجود حیال منکبیه مضمومتی الاصابع مبسوطتین موجهتین الی القبله, مساله ٣٠۶:و یستحب وضعهما حاله الجلوس للتشهد و غیره علی فخذیه مبسوطتین مضمومتی الاصابع بحذاء عینی رکبتیه, مساله ٣٠٧:و یستحب جعلهما حاله القنوت حیال وجهه مبسوطتین, الثانی:شغل النظر بما یمنعه عن الاشتغال بالصلاه, الثالث:القنوت, مساله ٣٠٨:و محله قبل الرکوع فی الثانیه, مساله ٣٠٩:و تقنت فی الجمعه مرتین:, تذنیب:و یستحب فی المفرده من الوتر القنوت, مساله ٣١٠:و یستحب الدعاء فیه بالماثور, مساله ٣١١:القنوت سنه،, مساله ٣١٢:و یستحب فیه الجهر, مساله ٣١٣:لو نسیه فی الثانیه قبل الرکوع قضاه بعده, مساله ٣١۴:اذا قنت الامام تبعه الماموم فیه, الرابع:التکبیرات الزایده علی تکبیره الاحرام, الخامس:التعقیب:, مساله ٣١۵:و یستحب الدعاء بالمنقول عن اهل البیت علیهم السلام،, مساله ٣١۶:المشهور:انه یبدا بالتکبیر،ثم بالتحمید،ثم بالتسبیح،, مساله ٣١٧:قال الصادق علیه السلام:(ادنی ما یجزی من الدعاء بعد المکتوبه, الفصل الثالث:فی التروک, الاول:فی التروک الواجبه, مساله ٣١٨:یجب ترک الحدث فان فعله عمدا او سهوا فی الصلاه بطلت, مساله ٣١٩:یجب ترک الکلام بحرفین فصاعدا, فروع:, ا-الکلام الواجب یبطل الصلاه ایضا, ب-للشافعیه فی تنبیه الاعمی علی بیر یخاف من التردی فیها، و الصبی علی نار یقع فیها قولان:احدهما:البطلان, ج-الجاهل و هو الذی یقصد الکلام و یعتقد انه جایز فی الصلاه کالعالم, د-لو تکلم ناسیا لم تبطل صلاته, ه‍-لا فرق بین ان یطول کلام الناسی او یقصر, و-لا خلاف فی ان الحرف الواحد لیس مبطلا, ز-لو تکلم مکرها علیه فالاقوی الابطال به, ح-لا یجوز ان یین بحرفین،و لا یتاوه بهما, ط-السکوت الطویل ان خرج به عن کونه مصلیا ابطل, مساله ٣٢٠:یجوز التنبیه علی الحاجه, فروع:, ا-لو لم یقصد الا التفهیم بطلت صلاته, ب-لا فرق بین الرجل و المراه فی ذلک, ج-لو صفقت المراه او الرجل علی وجه اللعب لا للاعلام بطلت صلاتهما, مساله ٣٢١:اذا سلم علیه و هو فی الصلاه وجب علیه الرد لفظا, فروع:, ا-لا یکره السلام علی المصلی-, ب-اذا سلم بقوله:سلام علیکم رد مثله, ج-لو سلم علیه بغیر اللفظ المذکور فان سمی تحیه فالوجه:جواز الرد به, د-لو اتقی رد فیما بینه و بین نفسه, مساله ٣٢٢:یجوز تسمیت العاطس بان یقول المصلی له:یرحمک الله, مساله ٣٢٣:التنحنح جایز لانه لا یعد کلاما, مساله ٣٢۴:الدعاء المحرم مبطل للصلاه اجماعا, مساله ٣٢۵:القهقهه عمدا تبطل الصلاه, فروع:, ا-القهقهه لا یبطل بها الوضوء, ب-لو قهقهه ناسیا لم تبطل صلاته, ج-لو تبسم-و هو ما اذا لم یکن له صوت-لم تبطل صلاته, مساله ٣٢۶:البکاء خوفا من الله تعالی،و خشیه من عقابه غیر مبطل للصلاه, مساله ٣٢٧:النفخ بحرفین یوجب الاعاده, مساله ٣٢٨:الفعل الذی لیس من افعال الصلاه ان کان قلیلا لم تبطل به الصلاه, فروع:, ا-الکثیر اذا توالی ابطل،, ب-الفعله الواحده لا تبطل،, ج-الثلاثه المبطله یراد بها الخطوات المتباعده, د-لا یکره قتل الحیه و العقرب فی الصلاه, ه‍-الفعل الکثیر انما یبطل مع العمد, و-لو قرا کتابا بین یدیه فی نفسه من غیر نطق لم تبطل صلاته, ز-ما لیس من افعال الصلاه اذا کان من جنس افعالها و زاده المصلی ناسیا لم تبطل صلاته, ح-یجوز عد الرکعات و التسبیحات باصابعه،او بشیء یکون معه من الحصی،و النوی, ط-الاکل و الشرب مبطلان, مساله ٣٢٩:الالتفات الی ما وراءه مبطل للصلاه, مساله ٣٣٠:التکفیر مبطل للصلاه, فروع:, ا-یجوز فعل ذلک للتقیه., ب-قال الشیخ:لا فرق بین وضع الیمین علی الشمال و بالعکس،, ج-لا فرق فی المنع بین ان یکون بینهما حایل او لا،, د-قال الشیخ فی الخلاف:لا یجوز التطبیق فی الصلاه, البحث الثانی:فی التروک المندوبه و قد تقدم بعضها،و بقی امور:, مساله ٣٣١:یحرم قطع الصلاه لغیر حاجه, مساله ٣٣٢:لا یقطع الصلاه ما یمر بین یدی المصلی, فروع:, ا-لو جعل بینه و بین ما یمر به حاجزا زالت الکراهه, ب-لو لم یتفق له ستره استحب له دفع المار بین یدیه, ج-لا فرق بین فرض الصلاه و نفلها اجماعا., د-لو کان الکلب واقفا بین یدیه لم تبطل صلاته, مساله ٣٣٣:لا یقطع الصلاه رعاف،و لا قیء،, مساله ٣٣۴:حکم المراه حکم الرجل فی جمیع الاحکام, الفصل الرابع:, الاول:فیما یوجب الاعاده:, مساله ٣٣۵:من اخل بشیء من واجبات الصلاه عمدا بطلت صلاته, مساله ٣٣۶:و تبطل الصلاه لو اخل برکن سهوا او عمدا, مساله ٣٣٧:و لا فرق بین الاولتین و الاخرتین فی الابطال بترک الرکن, تذنیب:لو ترک رکوعا من رباعیه و لم یدر من ای الرکعات اعاد علی ما اخترناه, مساله ٣٣٨:زیاده الرکن عمدا و سهوا مبطله کنقصانه, مساله ٣٣٩:لو زاد علی الرباعیه خامسه سهوا فان لم یکن قد جلس عقیب الرابعه وجب علیه اعاده الصلاه, فروع:, ا-لو ذکر الزیاده قبل الرکوع جلس،و تشهد،و سلم،و سجد للسهو, ب-لو ذکر الزیاده بعد السجود, ج-لو ذکر الزیاده بعد الرکوع قبل السجود احتمل الجلوس، و التشهد،و التسلیم،و یسجد للسهو, د-لو ذکر الزیاده بعد السجود فقد بینا انها تبطل, مساله ٣۴٠:لو نقص من عدد صلاته ناسیا و سلم ثم ذکر, فروع:, ا-لو فعل المبطل عمدا علی وجه السهو و تطاول الفصل،ظاهر کلام علماینا:عدم البطلان, ب-ان قلنا بالاخیر رجع فی حد التطاول الی العرف, ج-لو ذکر بعد ان شرع فی صلاه اخری فان طال الفصل بطلت الاولی و صحت الثانیه،, د-اذا اراد ان یبنی علی صلاته لم یحتج الی النیه،, ه‍-لو کان قد قام عن موضعه لم یعد الیه, و-لو شک بعد ان سلم هل ترک بعض الرکعات ام لا؟لم یلتفت الیه, ز-لو سلم عن رکعتین،فقال له انسان:سلمت عن رکعتین فان تداخله شک احتمل عدم الالتفات, مساله ٣۴١:لو شک فی عدد الرکعات, فروع:, ا-لو شک فی جزء منهما لا فی عدد کالرکوع،او السجود،او الذکر فیهما،او الطمانینه،او القراءه کان حکمه حکم الشک فی غیرهما, ب-لا فرق عند علماینا بین الرکن و غیره, ج-هل الشک فی اجزاء ثالثه المغرب و کیفیاتها الواجبه کالشک فی الاولتین او فی الاخیرتین؟, د-لو شک فی رکعات الکسوف اعاد, ه‍-لو شک فی عدد الثناییه ثم ذکر قبل فعل المبطل اتم صلاته, مساله ٣۴٢:لو شک فلا یدری کم صلی اعاد, مساله ٣۴٣:لو شک فی الاتیان برکن او غیره من الواجبات فان کان قد تجاوز المحل لم یلتفت, فروع:, ا-لو شک فی الرکوع و هو قایم فاتی به ثم ذکر انه کان قد رکع قبل ان ینتصب اعاد, ب-لو شک فی قراءه الفاتحه و هو فی السوره قرا الفاتحه و اعاد السوره, ج-لو شک فی السجود و هو قایم،او فی التشهد،قال الشیخ:یرجع و یسجد او یتشهد ثم یقوم, د-لو سها عن رکن و لم یذکر الا بعد انتقاله اعاد الصلاه, البحث الثانی:فیما لا حکم له, مساله ٣۴۴:لو نسی القراءه حتی رکع مضی فی صلاته, مساله ٣۴۵:لو نسی الجهر و الاخفات حتی فرغ من القراءه مضی فی صلاته, مساله ٣۴۶:لو سها عن الذکر فی الرکوع او السجود فان کان بعد لم یرفع راسه سبح،و ان کان قد رفع مضی فی صلاته, مساله ٣۴٧:لو ترک الطمانینه فی الرکوع،او الرفع منه،او فی احدی السجدتین،, مساله ٣۴٨:لا حکم للسهو فی السهو, مساله ٣۴٩:و لا سهو علی من کثر سهوه و تواتر, مساله ٣۵٠:و لا سهو علی الماموم اذا حفظ علیه الامام،و بالعکس, مساله ٣۵١:لو انفرد الامام بالسهو لم یجب علی الماموم متابعته, فروع:, ا-لو اختص الامام بالسهو فلم یسجد له لم یسجد له الماموم, ب-لو اشترک السهو بینهما فان سجد الامام تبعه الماموم, ج-لو سها الامام لم یجب علی المسبوق بعده متابعته فی سجود, د-لو سها الامام فیما سبق به الماموم لم یلزمه حکم سهو الامام, ه‍-لو قام الامام الی الخامسه ساهیا فسبح به الماموم فلم یرجع جاز ان ینوی الانفراد, و-لو صلی رکعه فاحرم امام بالصلاه فنوی الاقتداء به احتمل البطلان و الصحه،, ز-لو ترک الامام سجده و قام سبح به الماموم فان رجع،و الا فللماموم متابعته, ح-لو ظن الماموم ان الامام قد سلم فسلم ثم بان له انه لم یسلم, ط-ان قلنا بالتحمل-کما هو قول الشیخ ١و الشافعی ٢-فانما یکون لو کانت صلاه الامام صحیحه, ی-کل موضع یلحقه سهو الامام فانه یوافقه, یا-لو اعتقد الامام سبق التسلیم علی سجدتی السهو فسلم و اعتقد الماموم خلافه لم یسلم, یب-لو سجد الامام اخر صلاته عن سهو اختص به بعد اقتداء المسبوق لم یتبعه علی الاقوی, یج-لو اشترک الامام و الماموم فی نسیان التشهد او سجده رجعوا ما لم یرکعوا, ید-المسبوق اذا قضی ما فاته مع الامام لا یسجد للسهو, مساله ٣۵٢:لا حکم للسهو فی النافله, البحث الثالث:فیما یوجب التلافی., مساله ٣۵٣:لو ترک سجده فی الاولی ساهیا ثم ذکر قبل الرکوع فی الثانیه رجع فسجد ثم قام فاستقبل الثانیه, فروع:, ا-اذا ذکر نسیان سجده بعد سجدتی الثانیه فقد بینا انه یستمر و یقضی المنسیه, ب-لو ترک اربع سجدات من اربع رکعات،فان ذکر قبل التسلیم سجد واحده عن الرکعه الاخیره, ج-لو صلی الظهر فنسی سجده و ذکر انها من الاولی اتم صلاته و قضاها بعد التسلیم و سجد للسهو،, مساله ٣۵۴:لو نسی التشهد الاول،ثم ذکر قبل الرکوع رجع الیه و تشهد،, فروع:, ا-اذا ذکر قبل انتصابه رجع الی التشهد عندنا, ب-لو ذکر قبل الرکوع بعد الانتصاب فقد قلنا:انه یجب علیه الرجوع،, ج-المراد بالانتصاب الاعتدال قایما, د-اذا عاد قبل الانتصاب فالاقرب وجوب سجدتی السهو, ه‍-لا فرق بین نسیان التشهد و نسیان بعض الواجب فیه, و-لو اخل بالتشهد الاخیر حتی سلم قضاه و سجد للسهو, مساله ٣۵۵:لو ذکر-و هو فی السوره-نسیان قراءه الحمد استانف الحمد و اعاد السوره, البحث الرابع:فیما یوجب الاحتیاط:, مساله ٣۵۶:قد بینا ان الشک فی عدد الثناییه،او الثلاثیه،او الاولیین من الرباعیه مبطل, فروع:, ا-لو غلب علی ظنه احد طرفی ما شک فیه بنی علی ظنه, ب-یتخیر الشاک بین الاثنتین و الثلاث و الاربع بین صلاه رکعتین من قیام و رکعتین من جلوس،و بین رکعتین من قیام و یسلم و رکعه اخری من قیام, ج-لو شک بین الاربع و الخمس بنی علی الاربع و تشهد و سلم و سجد سجدتی السهو, مساله ٣۵٧:المراد بقولنا:بین کذا و کذا،الشک فی الزاید علی العدد الاول بعد اکماله., مساله ٣۵٨:لا بد فی الاحتیاط من النیه و تکبیره الافتتاح،, مساله ٣۵٩:لو احدث قبل الاحتیاط،قال بعض علماینا:تبطل الصلاه, البحث الخامس:فی سجدتی السهو و باقی مسایله., مساله ٣۶٠:قال الشیخ فی الخلاف:لا تجب سجدتا السهو الا فی اربعه مواضع:, مساله ٣۶١:لو جلس فی الاولی او الثالثه للتشهد و تشهد،ثم ذکر قام و صلی و تشهد, مساله ٣۶٢:لا سجود لترک المندوب, فروع:, ا-ترک التکبیرات المستحبه لا یقتضی سجود السهو،, ب-لو زاد فعلا مندوبا او واجبا فی غیر موضعه سجد للسهو, ج-لو عزم ان یفعل فعلا مخالفا للصلاه او ان یتکلم عامدا و لم یفعل لم یلزمه سجود السهو, د-لو سها فی صلاه النفل بنی علی الاقل, ه‍-لو سها فی سجود السهو, و-لو سها بعد سجود السهو, ز-المسبوق اذا ادرک الامام بعد السجود تابعه, مساله ٣۶٣:سجدتا السهو بعد التسلیم, فروع:, ا-لو تعدد الموجب-و قلنا بالاتحاد و قبل التسلیم ان کان للنقصان و بعده ان کان للزیاده-و اختلف،قالت الشافعیه:یسجد قبله, ب-اذا قلنا بانه قبل التسلیم فاذا فرغ من التشهد سجدهما ثم سلم بعد الرفع, ج-لو نسی السجود فسلم ثم ذکر سجد, مساله ٣۶۴:لا سجود فیما یترک عمدا, مساله ٣۶۵:سجود السهو واجب., فروع:, ا-قول الشیخ:انهما شرط فی[صحه] ٢الصلاه ٣, ب-لو نسی السجدتین اتی بهما اذا ذکر, ج-لو تحقق السهو و شک هل سجد ام لا؟سجد, د-عند القایلین بان السجود فی الصلاه فانه یقع اخرها قبل التسلیم, مساله ٣۶۶:یجب فی سجدتی السهو النیه لانها عباده, مساله ٣۶٧:قال الشیخ:اذا اراد السجود افتتح بالتکبیر, مساله ٣۶٨:و هل یجب فیهما الذکر؟اکثر علماینا علیه ١, مساله ٣۶٩:اذا تعدد السهو فی الصلاه الواحده تعدد جبرانه, فروع:, ا-لو تعدد السهو فی صلوات تعدد الجبران, ب-لا یکفی الاحتیاط عن سجود الجبران لو حصلا, ج-لو نسی اربع سجدات من اربع رکعات قضاهن اولا و رتب فی القضاء, د-لو کان السهو لزیاده و نقصان کالکلام و نسیان سجده فانه یبدا بقضاء السجده., مساله ٣٧٠:لو صلی المغرب اربعا سهوا قال الشیخ:اعاد ١،, مساله ٣٧١:لو ذکر بعد الاحتیاط النقصان لم یلتفت مطلقا text علامه حلی, ابن مطهر حسن بن یوسف (مرجع تقلید، فقیه و متکلم شیعه در قرن هشتم هجری، مولف بیش از ۱۲۰ کتاب در رشته‌های فقه، اصول فقه، کلام، حدیث، تفسیر، رجال، فلسفه و منطق), 648ق/1251م. حله، عراق ## 726ق/1326م. حله، عراق 648ق/1251م. حله، عراق ## 726ق/1326م. حله، عراق Author تالیف العلامه الحلی الحسین بن یوسف بن المطهر ؛ تحقیق موسسه آل البیت علیهم السلام لاحیاء التراث . Author book Reference works portal_lib ‭ BP ۱۸۲/۳ /ع۸ت۴‬ adult juvenile specialized 1395-07-27 1396-11-24