آفرینش انسان مراتب روح دو نفس در یک بدن نفس و روح تعلق روح Persian [1] «از کمیل بن زیاد نقل شده که سوال کردم از مولای خویش امیرالمومنین- علیه السلام- که یا امیرالمومنین! می خواهم نفس مرا به من بشناسانی، فرمود: ای کمیل! کدام نفس را می خواهی به تو بشناسانم، عرض کردم که ای مولای من! غیر از یک نفس مگر نفسی هست؟ فرمود: ای کمیل! نفس چهار است: نامیه نباتیه، حسیه حیوانیه، ناطقه قدسیه و کلیه الهیه. و هر یک از اینها را پنج قوه و دو خاصیت است. پس نفس نامیه نباتیه را پنج قوه باشد: جاذبه و ماسکه و هاضمه و دافعه و مولده. و از برای او دو خاصیت است: یکی زیاده و دیگری نقصان وانبعاث این نفس ازکبد است. ونفس حسیه حیوانیه رانیز پنج قوه است: سمع و بصر و شم و ذوق و لمس. و از برای وی دو خاصیت است یکی شهوت ودیگری غضب. و نفس ناطقه قدسیه را نیز پنج قوه است: فکر و ذکر و علم و حلم و نباهت. و از برای او انبعاثی نیست، و اشبه اشیا است به نفوس ملکیه، و از برای آن دو خاصیت است: یکی نزاهت و دیگری حکمت. و نفس کلیه الهیه را نیز پنج قوه است: بقا در فنا و نعیم در شقاء و عز در ذل و غنای در فقر و صبر در بلا، و وی را دو خاصیت است: یکی رضا و دیگری تسلیم و این نفس است که مبدا او از نزد حق است و عودش نیز به سوی اوست، حق تعالی فرماید: “نفخت فیه من روحی” اشاره به سوی مبدا آن است وایضا فرماید: یا ایتها النفس المطمئنه ارجعی الی ربک راضیه مرضیه” اشاره به سوی معاد آن است. و عقل وسط کل است ». ملاصدرا، المشاعر، ترجمه بدیع الملک میرزا عمادالدوله، ص 209 -210، انتشارات کتابخانه طهوری، چاپ اول، سال 1342.<br />[2] «جَعَلَ اللَّهُ فِیهِمْ خَمْسَةَ أَرْوَاحٍ رُوحَ الْقُدُسِ وَ رُوحَ الْإِیمَانِ وَ رُوحَ الْقُوَّةِ وَ رُوحَ الشَّهْوَةِ وَ رُوحَ الْبَدَنِ» کلینی ، الکافی، ج2، ص 281،دار الکتب الاسلامیه.<br />[3] َ «جَاءَ رَجُلٌ إِلَى أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ ع فَقَالَ یَا أَمِیرَ الْمُؤْمِنِینَ إِنَّ نَاساً زَعَمُوا أَنَّ الْعَبْدَ لَا یَزْنِی وَ هُوَ مُؤْمِنٌ وَ لَا یَسْرِقُ وَ هُوَ مُؤْمِنٌ وَ لَا یَشْرَبُ الْخَمْرَ وَ هُوَ مُؤْمِنٌ وَ لَا یَأْکُلُ الرِّبَا وَ هُوَ مُؤْمِنٌ وَ لَا یَسْفِکُ الدَّمَ الْحَرَامَ وَ هُوَ مُؤْمِنٌ فَقَالَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ ع صَدَقْتَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ ص یَقُولُ وَ الدَّلِیلُ کِتَابُ اللَّهِ وَ ذَکَرَ الْحَدِیثَ إِلَى أَنْ قَالَ وَ قَدْ تَأْتِی عَلَیْهِ حَالَاتٌ فَیَهُمُّ بِالْخَطِیئَةِ فَتُشَجِّعُهُ رُوحُ الْقُوَّةِ وَ یُزَیِّنُ لَهُ رُوحُ الشَّهْوَةِ وَ تَقُودُهُ رُوحُ الْبَدَنِ حَتَّى یُوَاقِعَ الْخَطِیئَةَ فَإِذَا لَامَسَهَا نَقَصَ مِنَ الْإِیمَانِ وَ تَفَصَّى مِنْهُ فَلَیْسَ یَعُودُ فِیهِ حَتَّى یَتُوبَ فَإِذَا تَابَ تَابَ اللَّهُ عَلَیْهِ وَ إِنْ عَادَ أَدْخَلَهُ نَارَ جَهَنَّمَ ». شیخ حر عاملی وسائل الشیعه،ج15، ص321، موسسه آل البیت.<br />[4] «َ قَالَ أَکْثِرْ مِنْ أَنْ تَقُولَ اللَّهُمَّ لَا تَجْعَلْنِی مِنَ الْمُعَارِینَ وَ لَا تُخْرِجْنِی مِنَ التَّقْصِیرِ قَالَ قُلْتُ أَمَّا الْمُعَارُونَ فَقَدْ عَرَفْتُ أَنَّ الرَّجُلَ یُعَارُ الدِّینَ ثُمَّ یَخْرُجُ مِنه» کلینی، الکافی، ج2،ص73، دار الکتب الاسلامیه.<br />و«عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ إِنَّ الْعَبْدَ یُصْبِحُ مُؤْمِناً وَ یُمْسِیَ کَافِراً وَ یُصْبِحُ کَافِراً وَ یُمْسِیَ مُؤْمِناً وَ قَوْمٌ یُعَارُونَ الْإِیمَانَ ثُمَّ یُسْلَبُونَهُ وَ یُسَمَّوْنَ الْمُعَارِینَ ثُمَّ قَالَ فُلَانٌ مِنْهُمْ » همان،ج2،ص468.<br />[5] منظور قرابتی است که در دوران بارداری بین مادر و فرزند وجود دارد. text Author question and answer adult specialized 1395-07-14 1395-11-15