اسلام معجزه قاضی عبدالجبارمعتزلی فلسفه دین معاصر مسیحی مسیحیت نقض قانون طبیعت نقض عادت خود متناقض بودن معجزه اثبات امکان معجزات دخالت الهی در نظم طبیعی ویژگیهای عادت سنخیت علت و معلول ناقض عادت انسجام مفهومی معجزه دلیل اثبات صدق نبوت سویین برن مسائل فراطبیعی قوانین طبیعت متکلمان معتزله نقض عادت خداوند عادت و اراده الهی نبوت معجزات عباس دهقانی نژاد Persian اصفهان حوزه معاونت پژوهش و فناوری دانشگاه اصفهان 1392 یکی از مباحث فلسفی معاصر درباره معجزه، بحث امکان معجزه است. درباره امکان وقوع معجزه دوگونه سؤال مطرح است: اول این که آیا معجزه مفهومی خود متناقض است؟ دوم این که آیا معجزه با قوانین علمی و فلسفی‌ای مثل اصل علیت، سنخیت علت و معلول و قوانین فیزیکی حاکم بر جهان راست می‌آید؟ در سؤال اول پاسخ ایجابی به معنای استحاله معجزه است و در سؤال دوم پاسخ سلبی وقوع معجزات را مردود می‌کند. در این مقاله، ما به سؤال نخست خواهیم پرداخت و پس از بیان دیدگاه های موافق و مخالف در این مساله، نشان خواهیم داد که عدم انسجام مفهوم معجزه، تنها در تعریف خاص «نقض قانون طبیعت» صادق بوده، تعریف قاضی عبدالجبار از معجزه؛ یعنی «ناقض عادت» می‌تواند مشکل عدم انسجام مفهومی معجزه را رفع نماید. text دهقانی نژاد, عباس (استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد بندرعباس) Author کربلایى ‏لو, مرتضى (دانشجوى دکترى فلسفه، دانشگاه تربیت مدرّس تهران) Author عباس دهقانی نژاد - محمد سعیدی مهر Author article Comparative 2322-3421 specialized http:/uijs.ui.ac.ir/coth 1394-06-15 1395-06-24