تأویل معتزله اشاعره ماهیت کلام فلسفی شدن عقل‌گرایی نص گرایی جریان های کلامی هویت علم کلام تعریف علم کلام فلسفی شدن کلام تعالیم وحیانی تمسک به عقل رکود کلام آموزه های دینی پویایی کلام منشا پیدایش مسائل کلام تطور علم کلام ابن رشد تطور روشی علم کلام ضرورت تمسک به عقل پذیرش معیار عقلانیت تفکیک تعالیم خردپذیر و خردگریز مقام دفاع مقام استنباط تاکید بر عقل گرایی رکود فلسفه امام محمد غزالی قرآن پیامبر عبد الرحمان بن محمد ابن خلدون شیخ مفید: محمد بن محمد بن نعمان‏ 17. فرق کلامی تعلیم آموزه های دینی شخصیت ها شیخ مفید علم کلام Persian موسسه آموزشی و پژوهشی امام‌خمینی تابستان / 1388 موجه بودن فلسفی شدن دانش کلام از مسائلی است که درباره آن، مواضعی از نفی تا اثبات اتخاذ شده است. بدون توجه به معانی مختلف فلسفی شدن، نمی توان درستی یا نادرستی نگرش ها را اثبات کرد. این امر، گاه به معنای اتخاذ روش فلسفی در تبیین آموزه های دینی، گاه به معنای برگزیدن فلسفه خاصی به عنوان قالب تبیین معارف وحیانی، گاه به معنای به کارگیری برهان های فلسفی در اثبات آموزه های دینی و گاه به معنای تطبیق آموزه های وحیانی بر یافته های انسانی و... به کار رفته است.,lt;br /,gt; مخالفان این روند در دو دسته می گنجند. برخی از ریشه با رویکرد عقلی در تبیین معارف دینی به هر نحوی مخالف اند. عده ای دیگر به دلیل پیامدهای منفی، آن را ناخوش می دارند و مخالفت شان به دلیل امور عارضی است. موافقان نیز نگاه های متفاوت داشته اند. برخی به لحاظ روشی آن را درست انگاشته اند و برخی دیگر، به لحاظ محتوایی نیز به درستی این روند حکم کرده اند.,lt;br /,gt; در این نوشتار، اثبات شده است روندی که به تطبیق آموزه های وحیانی بر یافته های انسانی انجامیده است و بدون معیار به تاویل های ناروا و احیاناً انکار برخی از آموزه های دینی منتهی شده است، چه در به کارگیری روش فلسفی ریشه داشته باشد و چه در معانی دیگر، ناموجه است، ولی به طور کلی مقتضای تعالیم دینی و هویت دانش کلام، تولید یک دستگاه مفهومی معتبر و فرافرهنگی یا بهره گیری از دستگاه مفهومی مستقر بوده است. متکلمان به هردو رهیافت توسل جسته اند. گرچه خشنودی از دستگاه فلسفی خاص یا هر دستگاه مفهومی دیگر فاقد دلیل موجه است. فلسفی شدن دانش کلام نیز در رکود فلسفه تاثیر نداشته، یا دست کم نقش آن کم رنگ بوده است. text افضلی, محمدمهدی, 1358- 1358# Author محمدمهدی افضلی Author article 0 www.nashriyat.ir 1394-06-15 1396-09-04