اصطلاحنامه علوم قرآنی سید عبدالعزیز طباطبائی یزدی احمد بن محمد رازی حنفی یكی از از آثار ابن مختار، رساله ‏ای است كوتاه با عنوان «مانزل من القرآن فی علی» [علیه السلام].<br />محقق طباطبایی كه این رساله را شناسایی كرده، در وصف آن می ‏نویسد: «نسخه ‏ای خطی از آن در مجموعه لاله لی - ضمن مجموعه رسائل به شماره 3739 - در كتابخانه سلیمانیه در اسلامبول دیدم. تمام این مجموعه، رسائل این مؤلف است كه نصرالله بن محمد قصری در سال 738 كتابت كرده، و رساله مورد نظر ما، در این<br />مجموعه، از برگ 21 - ب آغاز می شود. من در سفر خود به تركیه به سال 1397 هجری قمری، نسخه‏ای از آن نوشتم و ضمن مجموعه «نتایج الاسفار» جای دادم. در همین مجموعه، از حوزه‏ای از مؤلّف هست كه به شرح حال خود اشاره كرده و می گوید:<br />و اَحمدُ الرحمان، و اسمی احمدو جدّی المظفّر المعظّمُو مولدی الری و نعمُ المولدُفرغت منها فی ربیع الأوّلِبآقسرا فی اشهر منتمیه<br />و والدی محمد و سید و بعده المختار جدّی الأقدمیخرج منه المؤمن الموحّد و الحمدلله العلی الأعدلَ الی ثلاثین مع الستّمئه<br />مؤلف، در این رساله، 156 آیه از قرآن را كه در فضیلت امام امیرالمؤمنین علیه السلام نازل شده، به شیوه ارسال مسلّم بیان می ‏دارد.<br />به عبارت دیگر، مؤلّف، شأن نزول این آیات را به قدری روشن می دانسته كه نیازی به ذكر حدیث و سند و بررسی آنها ندیده و در كمال اختصار، این آیات را آورده است.البته با وجود همان اختصار، راهنمایی مفید برای پژوهشگران است كه تفصیل را از كتابهای تفسیر و حدیث به دست آورند.<br />آشنائی با مولف:<br />احمدبن محمدبن مظفر بن مختار رازی حنفی، زاده ری، مقیم در آقْسرا - كه ابوالفضائل و ابوالمحامد كنیه‏اش بود - از دانشمندان حنفی قرن هفتم بود كه پس از سال631 در گذشت.<br />داوودی در طبقات المفسرین او را به عنوان «فقیه رازی حنفی صوفی مفسّر» ستوده و در باره‏اش گوید: «به دمشق آمد و در جامع آن شهر تفسیر قرآن گفت. سپس به روم رفت و متولی قضاوت و تدریس شد، و احادیث زیادی از مشایخ روایت كرد». (طبقات المفسرین، ج 1، ص 86)<br />ابن عدیم نیز در كتابی كه در تاریخ شام نگاشته، در باره‏اش گوید: «احمدبن مظفر بن مختار، ابوالعباس رازی، قاضی فقیه ادیب شاعر حنفی، متولّی قضاوت در روم ...» (بغیة الطلب، ج 3، ص 1149)<br />در كتابهای ایضاح المكنون ج 1 ص 174 و معجم المؤلفین، ج 2 ص 158 نیز در باره او مطالبی آمده است.<br />از آثار او، «حجج القرآن» است كه در مصر، توسط مكتبة محمود صبیح چاپ شده است.<br />وی همچنین «بذل الحبا فی فضل آل العبا» را نوشته، كه در اجازه ‏ای كه به شاگردش كمال الدین جمشیدبن یهوذا داده، از آن نام می برد.<br />این اجازه، در تاریخ ذی العقده 631 در مدرسه مظفریه در شهر آقْسرا صادر شده، و متن آن در آخر كتاب «حجج القرآن» منتشر شده است.<br />آثارمولف: <br />اذکارالقرآن، الاستدراک، فضائل القرآن، لطائف القرآن، المقامات، مباحث التفسیر، ذخیرةالملوک، حجج القرآن text طباطبائی, سید عبدالعزیز (کتاب‌شناس، نسخه‌شناس و صاحب‌نظر شیعه در علم تاریخ، رجال و تراجم), 1348ق/1308ش.#1416ق/1374ش. 1348ق/1308ش.#1416ق/1374ش. research fellow طباطبائی, سید عبدالعزیز (کتاب‌شناس، نسخه‌شناس و صاحب‌نظر شیعه در علم تاریخ، رجال و تراجم), 1348ق/1308ش.#1416ق/1374ش. 1348ق/1308ش.#1416ق/1374ش. Descriptor احمد بن محمد رازی حنفی؛ تحقیق: عبدالعزیز طباطبایی Author article 1395-05-10 1396-05-21