ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین علامه طباطبایی: سید محمدحسین طباطبایی مرتضی مطهری عبدالله جوادی آملی وجود ذهنی اسفار علم حصولی ملاصدرا ابن سینا: ابوعلی سینا العلم ذهن نهایه الحکمه علم حصولی علم حضوری معلوم معرفت شناسی (مسائل جدید کلامی) مرتضی مطهری علامه طباطبایی ابن سینا مطابقت ماهوی حکمت متعالیه عبدالله جوادی آملی ابونصر فارابی سعدالدین تفتازانی، مسعود بن عمر علم معرفت شناسی ابن سینا وجود ذهنی نظریه مطابقت وجود ظلّی معلوم((اصطلاح وابسته)، مقابل عالم) ذهن((مقابل خارج)، اصطلاح وابسته) واقع نمایی مفاهیم سایه واقعیت علم انطباق وجودی چیستی ذهن وجود خارجی معلوم وجود ذهنی معلوم ملاصدرا شیرازی حاج ملاهادی سبزواری (موسس مکتب سبزوار) Persian قم دانشگاه باقرالعلوم(ع) تابستان و پاییز/1390 وجود ذهنی که یکی مسائل مهم فلسفی به حساب می­آید، از دیرباز ذهن انبوهی از متفکران را به خود مشغول داشته است. به ویژه آن‌که مسئله ذهن و شیوه واقع نمایی مفاهیم ذهنی که در آثار فیلسوفان اسلامی از آن به وجود ذهنی یاد می­شود، ریشه­ای دیرینه در تاریخ معرفت انسانی دارد. در میان حکمای اسلامی، صدرالمتالهین به مانند سایر مباحث فلسفی خود ارائه­ای نو و تازه از مبحث وجود ذهنی بیان داشته‌ است. وی اگرچه در این ارائه، بر بلندای فکر پیشینیان ایستاده و از نظریات آنان متنعّم شده است، لکن در نظری متفاوت، وجود ذهنی را وجود ظلی و سایه واقعیت علم می­داند که هردوی آن‌ها، دو اعتبار از یک واقعیت و دو روی سکه آن تلقی می­شوند. چه آنکه در این نظرگاه، وجود ذهنی، وجودی عالی و واجد کمالات اشد و اتمّ نسبت به وجود خارجی دانسته می­شود. که از رهگذر آن، مساله مطابقت، به آسانی مصداق می­یابد. این پژوهش در نظر دارد تا این ادعا را در کلمات صدرا مورد بررسی قرار دهد. text پاشایی , محمدجواد ( استادیار گروه فلسفه و حکمت اسلامی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران) Author ملاصدرا, صدرالدین محمد بن ابراهیم شیرازی (فیلسوف مشهور موسس حکمت متعالیه، شیعه و ایرانی), 979ق./950ش./ 1572م.#1050 ق./1641م. 979ق./950ش./ 1572م.#1050 ق./1641م. Descriptor طباطبایی(علامه طباطبایی), سید محمد حسین (فیلسوف نوصدرایی معاصر، حکمت متعالیه، مفسر بزرگ؛ صاحب تفسیر المیزان، «بدایة الحکمة»، «نهایة الحکمة» و «اصول فلسفه و روش رئالیسم») , 1281ش. تبریز ##1360ش. قم 1281ش. تبریز ##1360ش. قم Descriptor سبزواری, حاج ملاهادی بن مهدی (فیلسوف صدرایی، حکمت متعالیه), 1212ق./1798م,#1289ق./1872م. 1212ق./1798م,#1289ق./1872م. Descriptor ابن سینا, حسین بن عبدالله (Ibn Sina؛ Avicenna؛ شیخ الرئیس، فیلسوف مشهور مشائی، شیعه و ایرانی), ۳۷۰ق/359ش./981م. (افشنه بخارا)# # ۴۲۸ق/416ش./1038م. (همدان) ۳۷۰ق/359ش./981م. (افشنه بخارا)# # ۴۲۸ق/416ش./1038م. (همدان) Descriptor جوادی آملی, عبدالله (مرجع معاصر تقلید مقیم قم، فیلسوف، عارف و مفسر قرآن), 1312ش./1350ق. آمل، مازندران# 1312ش./1350ق. آمل، مازندران# Descriptor مطهری , مرتضی Murtaḍā Muṭahharī (فیلسوف، متکلم، مفسر و اندیشمند معاصر), 1298ش. فریمان، خراسان رضوی #1358 ش. تهران 1298ش. فریمان، خراسان رضوی #1358 ش. تهران Descriptor بهمنیار بن مرزبان , ابوالحسن Bahmanyār b. al-Marzubān(فیلسوف مشائی قرن پنجم و شاگرد مشهور ابن سینا), -#458ق. -#458ق. Descriptor فارابی , ابونصر محمد بن محمد (Alfarabi، معلم ثانی، فیلسوف مشائی، تشیع فلسفی), -257ق/ 870م#339ق/950م -257ق/ 870م#339ق/950م Descriptor سعدالدین تفتازانی , مسعود بن عمر (فقیه شافعی و حنفی، ادیب، مفسر، متکلم مکتب اشعری و مکتب ماتریدی؟، منطقی، فیلسوف ارسطویی، شاگرد قطب رازی و عضدالدین ایجی، ایرانی) , 722ق./701ش./1323م. تفتازان، شیروان، استان خراسان شمالی # # 792ق./769ش./1390م. سمرقند، ازبکستان 722ق./701ش./1323م. تفتازان، شیروان، استان خراسان شمالی # # 792ق./769ش./1390م. سمرقند، ازبکستان Descriptor محمد جواد پاشایی Author article 0 specialized http:/www.bou.ac.ir 1394-06-09 1396-05-25