مرتضی مطهری ایمان انسان شناسی جامعه روانشناسی هویت شخصی اصل علیت جامعه شناسی هستی شناسی(فلسفه) قرآن ساختارهای اجتماعی آزادی انسان علل انسانی اجتماعی فلسفه علم اجتماعی جهان های اجتماعی روح انسانی انسان شناسی دینی هستی شناسی اجتماعی جهان بینی اسلامی سازوکار علی کنش گران اجتماعی فطرت الهى انسان در جهان بینی اسلامی وجود حقیقی جامعه اجتماع شناسی هویت پژوهی جامعه علیت در جامعه استقلال نسبی فرد هویت تکوینی منطق فطرت منطق منفعت درباره مرتضی مطهری مرتضی مطهری انسان شناسی Human nature روح انسانی جهان بینی اسلامی مسایل جدید هستی شناسی هستی شناسی اسلامی انسان و آزادی مرتضی مطهری قرآن معرفت شناسی اجتماعی اصل علّیت ایمان مهدی جمشیدی امیل دورکیم امیل دورکیم (Émile Durkheim) Persian قم موسسه فرهنگی تحقیقاتی إسراء تابستان/1391 فلسفه جامعه شناسی هدف اصلی این مقاله، ارائهٔ یک تحلیل ساختاریافته و منظومه­وار از نظریات پراکندهٔ استاد مطهری دربارهٔ «هستی­شناسی اجتماعی» است. هستی­شناسی اجتماعی (بحث فلسفی در قلمرو مبادی و مبانی هستی­شناختی علم اجتماعی)، یکی از موضوعات عمدهٔ فلسفهٔ علم اجتماعی است. به این ترتیب، پرسش اصلی مقالهٔ پیش رو این است که آیت­الله مطهری چه پاسخ­هایی به مسائل هستی­شناختی «فلسفهٔ علم اجتماعی» داده است؟ از میان مباحث مربوط به بحث هستی­شناسی اجتماعی، چهار مقولهٔ بنیادی مطالعه شده است: «انسان­شناسی اجتماعی»؛ «هویت­پژوهی فلسفی جامعه»؛ و «علیّت در جهان اجتماعی» و «مضمون دگرگونی‌های اجتماعی». در بخش انسان­شناسی اجتماعی مشخص شده باورمندی به گونه­ای خاص از معانی ذهنی در کنشگران اجتماعی و هویت­مندی پیشااجتماعی، تأثیر عمیقی بر تبیین اجتماعی می­نهد. در بخش دوم مقاله، ثابت شده که علامه مطهری برای جامعه، «وجود حقیقی» قائل است؛ اما در عین حال، فرد را مستحیل در جامعه نمی­انگارد و برای فرد، «استقلال نسبی» از ساختارهای اجتماعی را می­پذیرد. در بخش «علیّت در جهان اجتماعی» گفته می‌شود که از نظر آیت­الله، در جهان اجتماعی، رابطهٔ علیت وجود دارد، اما علل، محدود به علل مادّی نیست؛ بلکه «علل معنوی و غیرمادّی» نیز در تحولات اجتماعی، مدخلیت دارند. در بخش پایانی نیز آمده است که آیت­الله شهید، برای پاره­ای از «دگرگونی‌های اجتماعی»، هویتی از نوع نزاع حق و باطل قائل شده است. text کشاورز شکری, عباس (دانشیار گروه علوم سیاسی، دانشگاه شاهد، تهران ایران) Author غفاری هشجین , زاهد (دانشیار، گروه علوم سیاسی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران) Author جمشیدی, مهدی (عضو هیئت علمی پژوهشکده گروه فرهنگ پژوهی مطالعات و علوم اجتماعی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی تهران), 1360ش.# 1360ش.# Author مطهری , مرتضی Murtaḍā Muṭahharī (فیلسوف، متکلم، مفسر و اندیشمند معاصر), 1298ش. فریمان، خراسان رضوی #1358 ش. تهران 1298ش. فریمان، خراسان رضوی #1358 ش. تهران Descriptor دورکیم , امیل (David Émile Durkheim، جامعه شناس فرانسوی، بنیانگذار انسان‌شناسی دینی، یهودی تبار), 1858م. اپینال، ووژ، لورن، فرانسه#1917م. پاریس، فرانسه 1858م. اپینال، ووژ، لورن، فرانسه#1917م. پاریس، فرانسه Descriptor عباس کشاورز شکری، زاهد غفاری هشجین، مهدی جمشیدی Author article 2383-2916 specialized http:/hikmat.isramags.ir 1394-06-09 1396-02-19