تشیع بنی امیه خاورشناسان اصحاب جمل کیسانیه قیام های شیعه شورش های اولیه شیعه توابین اختلاف شیعه و خوارج قیام مختار موالی امتزاج فرهنگ عربی و ایرانی علت قیام امام حسین (ع) صلح امام حسن (ع) رهبری کاریزماتیک ائمه موعود گرایی دوران سکوت شیعه قیام عبدالله بن معاویه مسئله بنیان گذاری شیعه امامت علم کلام ویلیام مونتگمری وات محمد بن حنفیه (فرزند امام علی ع) داود بن قاسم جعفری Persian قم دانشگاه باقرالعلوم(ع) زمستان / 1390 صص 75-108 <br />آدرس دیگر: http://www.emamat.ir/component/k2/item/7095.html مونتگمری وات (2006 م) خاورشناس برجسته اسکاتلندی در مقاله­ای با عنوان «شیعه در دورة بین­امیه» با نگاهی جامعه­شناختی به بررسی وضعیت شیعیان در این دوره پرداخته است. وی با اشاره به اشتراکات سیاسی و اختلافات اعتقادی شیعیان و خوارج، ریشه اختلاف­ها و مغایرت­ میان شیعیان (که هسته اصلی آنان از قبایل جنوبی یمن بودند) با خوارج (که از قبایل شمالی بودند) را خاستگاه قومی افراد حاضر در قیام­ها و تحرکات می­داند. هم چنین وات با اشاره به موفقیت نظامی قیام مختار، دستاورد مهم این قیام را جلب حمایت موالی و ظهور این دسته به عنوان حامیان شیعه می­داند. ادعای مختار مبنی بر مأموریت از طرف محمد حنفیه که بعدها موجب پیدایش فرقه کیسانیه شد و هم­چنین امتزاج فرهنگی میان برخی اعراب حامی مختار، اعراب و مسیحیان ساکن بین النهرین و موالی که ریشه غیر عربی داشتند نیز از نکات قابل توجه در مقاله وات به شمار می رود. وی در پایان با اشاره به قیام ناموفق عبدالله بن معاویه، عامل اصلی موفقیت عباسیان را شعار جلب رضایت خاندان پیامبر6 و گردآوردن شیعیان در اطراف خود بیان می­کند. ,lt;br /,gt; غفلت یا کم توجهی به عوامل درون دینی فعالیت شیعیان و منحصر دانستن علل در عوامل اجتماعی و بیرونی از جمله عواملی است که تحلیل­های خاورشناسان را با کاستی­هایی همراه می­کند. این نوشتار کوشیده است ضمن ترجمة مقاله وات کاستی­های آن را هم در معرض دید قرار دهد. text موسوی رزاقی, سید قاسم ( استادیار گروه تاریخ تشیع، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، قم، ایران) Author عجلی, مغیره بن سعید (راس فرقه مغیریه از مشبهه مجسمه و از غالیان، امامی قبلی و زیدی بعدی، از اصحاب سابق امام باقر(ع) و مطرود بعدی آنحضرت، جاعل و تحریف کننده احادیث), مقیم کوفه#119ق. مقیم کوفه#119ق. Descriptor -, کیسان بن عمره Descriptor -, حمزه بن عماره Descriptor ثقفی , مختار بن ابی عبید (از اعلام قرن اول هجری، میزبان مسلم بن عقیل سفیر امام حسین(ع) در کوفه، رهبر یکی از قیام‌ها برای خونخواهی امام حسین(ع)، از تابعین، اهل طائف، متکلم؛ مشهور به شیعه کیسانى، متهم به تاسیس مذهب مختاریه یا کیسانیه با اعتقاد به بداء), 1ق. طائف، عربستان#67ق. کوفه، عراق 1ق. طائف، عربستان#67ق. کوفه، عراق Descriptor هالم, هاینس (خاورشناس و شیعه‌شناس آلمانی), 1942م.آندرناخ،آلمان# 1942م.آندرناخ،آلمان# Descriptor جعفری, داود بن قاسم, -261ق. #261ق. Descriptor ابن سبا , عبدالله بن سبا (شخصیت افسانه ای یهودی الأصل اهل صنعای یمن، موثر انگاشته شده در تاسیس و تبیین آموزه‌های تشیع نخستین), #40 ه‍.ق #40 ه‍.ق Descriptor -, عبدالله بن معاویه Descriptor ابن حنفیه , محمد بن حنفیه , 16ق# 81ق 16ق# 81ق Descriptor ابن زبیر, عبدالله بن زبیر, 1 قبل از هجرت#73 ق 1 قبل از هجرت#73 ق Descriptor وات, ویلیام مونتگومری (خاورشناس اسکاتلندی، اﺳﻼم ﺷﻨﺎس ﻣﻌﺎﺻﺮ و اﺳﺘﺎد ﺑﺎزﻧﺸﺴﺘﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻋﺮﺑﯽ و اﺳﻼﻣﯽ داﻧﺸﮕﺎه ادﯾﻨﺒﻮرگ، خاورشناس انگلیسی), 1909م. سیرز، فایف، اسکاتلند، انگلیس#2006م. ادینبرا، اسکاتلند، انگلیس 1909م. سیرز، فایف، اسکاتلند، انگلیس#2006م. ادینبرا، اسکاتلند، انگلیس Descriptor مترجم و منتقد: سیدقاسم رزاقی موسوی Author article 0 hiq.bou.ac.ir 1394-06-09 1396-09-19