خداشناسی الارده الالهیه یگانگی خدا صفات جلال و جمال الهی فیض اقدس حضرت احدیت هویت ذاتى امهات اسما حدوث اسمی تعین صفات احصای اسماء الهی تعلق به اسمای الهی رابطه اسم و صفت الهی مرتبه ذات حق ترتیب عوالم الهی رحمانیت ترتیب ظهوری اسماء روابط اسمای الهی اسم مستاثر ترکیب اسماء الله واحدیت اولی صفات خدا پیامبر توحید محمد بن یعقوب کلینی فیض کاشانی: ملا محسن فیض کاشانی علامه طباطبایی: سید محمدحسین طباطبایی عبدالله جوادی آملی خداشناسی (کلام) اسمای الهی صفات الهی عرفان اسلامی علامه طباطبایی محمد بن یعقوب کلینی عبدالله جوادی آملی ابن عربی ملا محسن فیض کاشانی Persian شیراز دانشگاه شیراز تابستان/ 1387 مساله تطبیق نظام پیوسته ظهور عوالم با نظام کمالات الهی، که در قالب اسمای الهی از آن سخن گفته می شود، از قدیمی ترین مسایل حکمت الهی و عرفان بوده و سعی اهل عرفان در شناسایی پدیده ها، بر شناخت ارتباط آن ها با صفتی از صفات علیای خداوند متمرکز شده که مبدا ظهور آن بوده است. این مقاله در پی جمع آوری و طراحی اصول و بیان مفاهیمی است که درک بهتر معانی اسمای الهی و ارتباط بین آن ها و ترتیب تنزل آن ها را امکان پذیر نموده، بازخوانی جدیدی از نور، حیات و جایگاه جلال و جمال و طبقات اسمای الهی و ترتیب نزول آن ها را با جمع بندی بین کلمات اهل عرفان و قرآن مجید و کلام اهل بیت علیهم السلام ارایه می دهد. text ابن عربی , شیخ اکبر؛ محیی الدین محمدبن علی (Ibn Arabi؛ شاعر، فیلسوف و عارف مشهور قرن هفتم هجری، از اولاد حاتم طائی، متولد اندلس، صاحب کتب «فتوحات مکیه» و «فصوص الحکم»، نظریه وحدت وجود), 560ق/1165م.#638ق/1240م. 560ق/1165م.#638ق/1240م. Descriptor جامی , عبدالرحمن بن احمد (دانشمند، ادیب، شاعر ایرانی، ماتریدی، حنفی مذهب، خلیفه طریقت نقشبندیه، از متصوفه و عرفای قرن نهم هجری), 817ق./۷۹۳ش./1414م. خرگرد، خواف، خراسان رضوی#898ق./۸۷۱ش./1492م. هرات، افغانستان 817ق./۷۹۳ش./1414م. خرگرد، خواف، خراسان رضوی#898ق./۸۷۱ش./1492م. هرات، افغانستان Descriptor طباطبایی(علامه طباطبایی), سید محمد حسین (فیلسوف نوصدرایی معاصر، حکمت متعالیه، مفسر بزرگ؛ صاحب تفسیر المیزان، «بدایة الحکمة»، «نهایة الحکمة» و «اصول فلسفه و روش رئالیسم») , 1281ش. تبریز ##1360ش. قم 1281ش. تبریز ##1360ش. قم Descriptor فیض کاشانی, ملامحسن (حکیم فیلسوف، محدث، مفسر و عارف دوره صفوی و از دانشمندان شیعه، شاگرد ملاصدرای شیرازی و داماد بزرگ او، فقیه اخباری), 1007ق. کاشان#1090 ق. کاشان 1007ق. کاشان#1090 ق. کاشان Descriptor شیخ کلینی , محمد بن یعقوب (فقیه و محدث بزرگ امامیه، مولف "کافی" از کتب اربعه جوامع حدیثی شیعه؛ متکلم امامی دوره غیبت صغری), ۲۵۸ق./249ش./864م. ری،ایران# # 328ق./941م. بغداد،عراق ۲۵۸ق./249ش./864م. ری،ایران# # 328ق./941م. بغداد،عراق Descriptor قیصری, شرف الدین داود بن محمود ساوی( رومی الاصل و یکی از پیروان و شارحان مشهور مکتب ابن عربی در سده هشتم هجری), #751 ق. #751 ق. Descriptor جوادی آملی, عبدالله (مرجع معاصر تقلید مقیم قم، فیلسوف، عارف و مفسر قرآن), 1312ش./1350ق. آمل، مازندران# 1312ش./1350ق. آمل، مازندران# Descriptor افتخار, مهدی (عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز) Author مهدی افتخار Author article 2251-6123 http:/jrt.shirazu.ac.ir 1394-06-09 1396-12-24 ابن بابویه، محمدبن علی: شیخ صدوق ملا عبدالرزاق لاهیجی فیض کاشانی: ملا محسن فیض کاشانی نظریه تعطیل خداشناسی الهیات سلبی تباین خالق و مخلوق معناشناسی صفات توحید (به لحاظ صفت) Divine unity (کلام) تعطیل صفات خدا صفات فعلیه بساطت واجب مباینت خدا از مخلوقات خداشناسی(الهیات بالمعنی الاخص) صفات فعلیه اوصاف فعلی قاضی سعید قمی و اوصاف الهی نفی زیادت و عینیت صفات با ذات بی حد بودن خداوند بی مانند بودن خداوند توصیف ناپذیری الهی فلوطین(افلوطین) ابوالحسن اشعری (موسس مکتب اشاعره) ابن بابویه، محمدبن علی(شیخ صدوق) رضا برنجکار (دانشگاه تهران) اشتراک‌ لفظی رضا برنجکار (دانشگاه قرآن و حدیث) فیاض لاهیجی ملا محسن فیض کاشانی قاضی سعید قمی Persian مسئله صفات و معناشناسی اوصاف الهی و ارتباط آن با توحید حقیقی پروردگار، از جمله مسائل بنیادین الهیاتی است که همواره میدانی برای ظهور باورهای مختلف اندیشمندان اسلامی بوده است. در این میان قاضی سعید قمی از اندیشمندان بزرگ امامیه در روزگار صفویه، در زمینه وجود‌شناسی و معناشناسی اسما و صفات الهی دارای دیدگاهی ویژه بوده است که با آرای رایـج و مشهور عالمان شیعه در این باب، اختلاف فراوانی دارد. نوشته‌ی پیش رو با بررسی آثار و سیر دگرگونی‌های فکری قاضی سعید نشان می‌دهد که وی در باب معناشناسی اوصاف الهی به الاهیات سلبی و توصیف خداوند به اوصاف فعلی معتقد است و نظریه خاص او در این باب تحت تأثیر روایات شکل گرفته است. text برنجکار, رضا (استاد تمام گروه فلسفه پردیس فارابی دانشگاه تهران، رئیس انجمن کلام اسلامی حوزه علمیه، قائم مقام پژوهشگاه قرآن و حدیث، دارای رویکرد کلامی تا فلسفی، ناقد فلسفه و عرفان با رویکرد کلامی، متکلم معاصر و از مدافعان مبانی مکتب تفکیک), -1342ش.# -1342ش.# Author منتظری, محمدحسین (استادیار گروه فلسفه پردیس فارابی دانشگاه تهران، عضو پیوسته انجمن کلام اسلامی حوزه علمیه قم) Author قاضی سعید قمی, محمد سعید بن محمد مفید (از عرفای برجسته امامیه، از شاگردان ملا رجبعلی تبریزی، از نمایندگان برجسته الهیات سلبی), 1043؟ق.قم#1104؟ ق.قم 1043؟ق.قم#1104؟ ق.قم Descriptor شیخ صدوق, ابن بابویه محمد بن علی (بزرگ‌ترین محدّث و فقیه امامیه مکتب حدیثی قم، مولف "من لا یحضره الفقیه" از کتب اربعه جوامع حدیثی شیعه), -311ق./924م.قم ## ‏381 ق./992م. شهرری -311ق./924م.قم ## ‏381 ق./992م. شهرری Descriptor اشعری , ابوالحسن علی بن اسماعیل (موسس مکتب کلامی اشعری), 260ق/874م.#324ق/936م. 260ق/874م.#324ق/936م. Descriptor عبدالرزاق لاهیجی, عبدالرزاق بن علی‎ (متکلم شیعی امامی، داماد و شاگرد ملاصدرا، متخلص به فیاض، صاحب کتب: «گوهر مراد»، «شوارق الالهام»، «سرمایه ایمان» و «مشارق الالهام فی شرح تجرید الکلام»), ؟؟؟.لاهیجان# # ۱۰۷۲ ق./1661م. قم ؟؟؟.لاهیجان# # ۱۰۷۲ ق./1661م. قم Descriptor فیض کاشانی, ملامحسن (حکیم فیلسوف، محدث، مفسر و عارف دوره صفوی و از دانشمندان شیعه، شاگرد ملاصدرای شیرازی و داماد بزرگ او، فقیه اخباری), 1007ق. کاشان#1090 ق. کاشان 1007ق. کاشان#1090 ق. کاشان Descriptor تبریزی, ملارجبعلی (عارف و حکیم شیعی عهد صفویه در قرن یازدهم، مقیم اصفهان، استاد قاضی سعید قمی، منتقد حکمت متعالیه، منکر اصالت وجود و معتقد به اصالت ماهیت، قائل به اشتراک لفظی وجود بین خالق و مخلوق), ؟؟؟. تبریز، آذربایجان شرقی#1080ق./۱۰۴۸ش. ؟؟؟. تبریز، آذربایجان شرقی#1080ق./۱۰۴۸ش. Descriptor فلوطین, افلوطین (فیلسوف نوافلاطونی), 204م. لیکوپولیس#270م. کامپانیا، ایتالیا 204م. لیکوپولیس#270م. کامپانیا، ایتالیا Descriptor رضا برنجکار، محمد حسین منتظری Author article 2008-7063 specialized https:/jpht.ut.ac.ir 1394-06-12 1396-05-18 ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین توحید علامه طباطبایی: سید محمدحسین طباطبایی علامه طهرانی: محمدحسین حسینی طهرانی توحید واسطه فیض الهی عینیت ذات و صفات امتناع صدور کثرت از وحدت صفات اضافی محض کثرت اسمایی و صفاتی مرتبه ذات حق اسمای الهی صفات الهی کثرت علمی ذات احد واحدیت حقیقت غیبیه کثرت سلوکی کثرت شهودی صفات حقیقی صفات خدا حب ذاتی حق صفات ثبوتیه ذاتیه صفات سلبی امام خمینی (روح الله الموسوی الخمینی) علامه طباطبایی علامه طهرانی اصطلاحنامه فلسفه وحدت مطلق خداوند امام خمینی کثرت حقیقی موجودات وساطت اسماء صفات حقیقی دارای اضافه عینیت صفات با یکدیگر تأخر اسماء از ذات امهات صفات محمد حسین غروی اصفهانی(کمپانی) سید جلال آشتیانی ملاصدرا شیرازی حاج ملاهادی سبزواری (موسس مکتب سبزوار) Persian قم دانشگاه باقرالعلوم(ع) بهار /94 text حسینی سیاهکلرودی, قوام الدین Author تُرکه اصفهانی, افضل‌الدین محمد بن صدرالدین بن حبیب الله (فیلسوف، مترجم، متکلم شیعه اثنی‌عشرى و ایرانى), (اصفهان)#850 ه‍.ق (ساوه (محل دفن: اصفهان (درب آستان)) (اصفهان)#850 ه‍.ق (ساوه (محل دفن: اصفهان (درب آستان)) Descriptor طباطبایی(علامه طباطبایی), سید محمد حسین (فیلسوف نوصدرایی معاصر، حکمت متعالیه، مفسر بزرگ؛ صاحب تفسیر المیزان، «بدایة الحکمة»، «نهایة الحکمة» و «اصول فلسفه و روش رئالیسم») , 1281ش. تبریز ##1360ش. قم 1281ش. تبریز ##1360ش. قم Descriptor حسینی طهرانی , سید محمدحسین (علامه طهرانی؛ عالم، فیلسوف و عارف معاصر، از شاگردان علامه طباطبایی), 1305ش. #1374ش. 1305ش. #1374ش. Descriptor سبزواری, حاج ملاهادی بن مهدی (فیلسوف صدرایی، حکمت متعالیه), 1212ق./1798م,#1289ق./1872م. 1212ق./1798م,#1289ق./1872م. Descriptor ملاصدرا, صدرالدین محمد بن ابراهیم شیرازی (فیلسوف مشهور موسس حکمت متعالیه، شیعه و ایرانی), 979ق./950ش./ 1572م.#1050 ق./1641م. 979ق./950ش./ 1572م.#1050 ق./1641م. Descriptor فناری, محمد بن حمزه (از عرفای قرن هشتم و نهم هجری، از علمای کشور عثمانی، صاحب کتاب «مصباح الانس» در شرح کتاب مفتاح الغیب صدر الدین قونوی), 751ق.#834ق 751ق.#834ق Descriptor آشتیانی, سید جلال‌الدین (فیلسوف معاصر، استاد فلسفه دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه فردوسی مشهد، مکتب حکمت متعالیه، از برجسته‌ترین شارحان فلسفه و عرفان اسلامی در عصر حاضر و یکی از حکیمان نوصدرایی، حامی جریان سنتی فلسفه اسلامی و جریان حکمت جاودان، مخالف جریان فردید و مکتب تفکیک), #1304ش.آشتیان-1384ش.مشهد #1304ش.آشتیان-1384ش.مشهد Descriptor جامی , عبدالرحمن بن احمد (دانشمند، ادیب، شاعر ایرانی، ماتریدی، حنفی مذهب، خلیفه طریقت نقشبندیه، از متصوفه و عرفای قرن نهم هجری), 817ق./۷۹۳ش./1414م. خرگرد، خواف، خراسان رضوی#898ق./۸۷۱ش./1492م. هرات، افغانستان 817ق./۷۹۳ش./1414م. خرگرد، خواف، خراسان رضوی#898ق./۸۷۱ش./1492م. هرات، افغانستان Descriptor کربلائی, سید احمد (استاد فقه، اصول، حکمت، اخلاق و عرفان در حوزه نجف، در سیر و سلوک شاگرد ملا حسینقلی همدانی، استاد سیر و سلوک میرزا علی آقای قاضی و سید جمال الدین گلپایگانی و میرزا مهدی غروی اصفهانی), نیمه دوم قرن13ق. کربلا، عراق#1322ق. نجف، عراق نیمه دوم قرن13ق. کربلا، عراق#1322ق. نجف، عراق Descriptor غرویاصفهانی (کمپانی), محمد حسین بن محمد حسن (محقـق اصفهانی، فقیه، اصولی، فیلسوف، و شاعر امامی قرن چهاردهم قمری), 1296ق./1257ش./1879م. نجف، عراق # # 1361ق./1321ش./1942م. نجف، عراق 1296ق./1257ش./1879م. نجف، عراق # # 1361ق./1321ش./1942م. نجف، عراق Descriptor خمینی, روح الله (امام خمینی، فقیه، عارف و فیلسوف معاصر،اولین رهبر و بنیان‎گذار جمهوری اسلامی ایران), 1281ش.خمین#1368ش.تهران 1281ش.خمین#1368ش.تهران Descriptor قوام الدین حسینی سیاهکلرودی Author article specialized 1394-12-09 1396-08-22 Author born digital Author born digital Author born digital