فلسفه اسلامی حکمت متعالیه محمدرضا حکیمی (مکتب تفیک) مکتب تفکیک اصطلاحنامه معرفت شناسی(اسلامی) فلسفه اسلامی معاصر Persian کلیدواژه فارسی: مکتب تفکیک، عقل خودبنیاد دینی، حکمت متعالیه<br /> کلیات 2 1. تبیین مسأله 2 2. سؤال اصلی تحقیق 3 3. سؤالات فرعی تحقیق 3 4. سابقه و ضرورت تحقیق 4 5. فرضیه‌های تحقیق 4 6. اهداف تحقیق 5 7. جنبه جدید بودن و نوآوری تحقیق 5 8. روش تحقیق 5 فصل اول: مفهوم شناسی و شخصیت شناسی گفتار اول: مفهوم شناسی 7 1. عقل 7 الف) عقل در لغت 7 ب) عقل در اصطلاح 7 ج) اطلاقات متعدد واژه عقل و تقسیمات مختلف آن 8 د) عقل نظری و عقل عملی 8 2. حکمت متعالیه 9 الف) لغت‌شناسی واژه حکمت 9 ب) اصطلاح‌شناسی واژه حکمت 9 ج) مکتب حکمت متعالیه 10 د) روش حکمت متعالیه 11 هـ) نوآوری های حکمت متعالیه 11 و) پیروان و مروجان حکمت متعالیه 11 3. تفکیک به مثابه یک مکتب 12 4. عقل خودبنیاد دینی 13 الف) اصطلاح‌شناسی عقل خودبیناد دینی 13 ب) مهمترین مبانی عقل خودبنیاد دینی 14 5. اخباری‌گری 15 الف) مولفه‌های اخباری‌گری 15 ب) مکتب تفکیک و اخباریگری 17 گفتار دوم: شخصیت شناسی 25 1. میرزا مهدی اصفهانی 25 چند نکته مهم 26 2. سید موسی زرآبادی 27 3. شیخ مجتبی قزوینی 28 4. شیخ محمود حلبی 28 5. محمد رضا حکیمی 29 فصل دوم: بررسی انتقادی مبانی فکری استاد حکیمی در عقل خودبنیاد دینی گفتار اول: مبانی روش شناختی 31 1. مخالفت با فلسفه 31 الف) مخالفت با فلسفه در نظر قدمای تفکیک 31 ب) مخالفت با فلسفه در اندیشه استاد حکیمی 32 نتیجه گیری 47 2. حجیت تام ظواهر 48 الف) ادله استاد حکیمی در حجیت ظواهر 49 ب) نقد و بررسی 49 3. رد هرگونه تأویل 60 الف) مخالفت با تأویل ظواهر آیات و روایات 60 ب) نقد و بررسی 61 ج) نمونه‌هایی از تأویلات تفکیکیان 65 4. استفاده از کلام بزرگان برای اثبات مدعا 68 الف) استفاده از کلام بزرگان برای اثبات حجیت ظواهر 68 ب) استفاده از کلام بزرگان برای اثبات هجمه به فلسفه و عرفان 72 5. ضد روش‌ها 82 الف) ایجاد فضای احساسی 82 ب) تقطیع، نقل گزینشی و تأویل متن 83 ج) مبالغه و ایجاد مرعوبیت 84 د) غلبه جنبه سلبی بر اثباتی 85 گفتار دوم: مبانی معرفت شناختی 87 1. تاکید بر استقرا و تجربه از طریق قرآن 87 2. تعریف ویژه از برهان و بدیهی دانستن سخن معصوم 89 3. استقلال دستگاه معرفتی دین 92 4. عدم حجیت کشف 94 5. ادعای تحصیل علم مطابق با واقع 96 فصل سوم: بررسی انتقادی نظریه «عقل خودبنیاد دینی» در ساحت تعریف، کارکرد، جایگاه و مستندات نقلی گفتار اول: نقد و بررسی تعریف عقل در نگاه استاد حکیمی 99 1. تعریف عقل در نگاه قدمای تفکیک 99 2. تعریف عقل در نگاه استاد حکیمی 101 الف) برخورد سلبی استاد حکیمی با بحث عقل 101 ب) برخورد ایجابی استاد حکیمی با بحث عقل 104 ج) راهکار تکامل و فعال سازی عقل خودبنیاد دینی 108 د) ویژگی‌های عقل خودبنیاد دینی 108 هـ) نقد و بررسی 109 گفتار دوم: نقد و بررسی کارکرد عقل در نگاه استاد حکیمی 118 1. کاردکرهای عقل قبل از ورود به ساحت دین 118 الف) تحدید عقل 118 ب) تفکیک داده‌های مختلف المنشأ 118 ج) ایمان اجمالی و ابتدایی به دین 119 2. کارکردهای عقل بعد ورود به ساحت دین 119 الف) پیروی از معصوم 119 ب) فهم تعقلی و غیر تعبدی داده‌های دینی 120 3. نقد و بررسی 120 الف) نقد تحدید عقل 120 ب) نقد تفکیک داده‌های مختلف المنشأ 122 ج) نقد ایمان اجمالی و ابتدایی به دین 124 د) نقد پیروی از معصوم 124 هـ) نقد فهم تعقلی و غیر تعبدی دین 125 گفتار سوم: نقد و بررسی جایگاه عقل در نگاه استاد حکیمی 127 گفتار چهارم: نقد و بررسی مستندات نقلی نظریه عقل خودبنیاد دینی 130 1. نکات تمهیدیه 130 2. نقد و بررسی مستندات 132 الف) «افلا تعقلون‌»های قرآن 132 ب) آیه (وَمَا أُوتِیتُمْ مِنَ الْعِلْمِ إِلَّا قَلِیلًا) و (وخُلِقَ الْإِنْسَانُ ضَعِیفًا) 132 ج) حدیث «و یُثیروا لَهُم دَفائنَ العُقولِ» 133 د) حدیث «اتَّهِمُوا عَلَیْهِ آرَاءَکُمْ وَ اسْتَغِشُّوا فِیهِ أَهْوَاءَکُمْ» 134 هـ) حدیث «وَ مَثَلُ الْعَقْلِ فِی الْقَلْبِ کَمَثَلِ السِّرَاجِ فِی وَسَطِ الْبَیْتِ» 135 و) حدیث «حُجَّهُ اللَّهِ عَلَی الْعِبَادِ النَّبِیُّ وَ الْحُجَّهُ فِیمَا بَیْنَ الْعِبَادِ وَ بَیْنَ اللَّهِ الْعَقْلُ» 137 ز) حدیث «کَلاَمُ اللَّهِ لاَ تَتَجَاوَزُوهُ وَ لاَ تَطْلُبُوا الْهُدَی فِی غَیْرِهِ فَتَضِلُّوا» 138 نتایج، آثار و پیامدهای نظریه عقل خودبنیاد دینی 140 1. نتایج پژوهش 141 2. آثار و پیامدهای اعتقاد به نظریه عقل خودبنیاد دینی 142 الف) پیامد‌های مثبت 142 الف-1) ترویج مراجعه به میراث نقلی شیعه 142 الف-2) رشد و پیشرفت فلسفه اسلامی 142 ب) پیامد‌های منفی 143 ب-1) ظاهرگرایی و عدم تعمق در منابع نقلی 143 ب-2) دشواری گفتگو با مکاتب مخالف 144 ب-3) ایجاد روحیه اعتماد به نفس کاذب علمی 144 3. پیشنهادات جهت پژوهش‌های آتی 146 فهرست منابع 147 الف) کتاب‌ها 147 ب) نشریات 151, text حکیمی, محمدرضا (نویسنده اسلامی، از اعلام مکتب تفکیک، از معرفان دوره دوم مکتب تفکیک), 1354ق./1314ش.مشهد##1400ش. تهران 1354ق./1314ش.مشهد##1400ش. تهران Descriptor رضوی, محمد جواد Author اذریان, رضا (استادیار گروه فلسفه اسلامی مدرسه حکمت و ادیان جامعه المصطفی العالمیه) Conductor محمد جواد رضوی؛ استاد راهنما: رضا آذریان Author Thesis Book Review 1404-09-03 1404-09-08