00000na 22 1 4506596121396 دوره اول درسگفتار «جبر و اختیار» :
جلسه اول دوره اول درسگفتار «جبر و اختیار» | ۲۲ شهریور ۹۶
عنوان: برداشتهای گوناگون از مفهوم جبر
در این جلسه خواهم کوشید از برداشتهای گوناگونی که از مفهوم جبر یا مفهوم ضرورت در تاریخ فکر وجود داشته است سخن بگویم. همچنین دربارۀ دترمینیسم و ناسازگاری دستِکم ظاهریاش با باور به مختار بودن آدمی سخن خواهم گفت و نگاهی گذرا خواهم داشت به راهحلهای گوناگون فلاسفه برای جدال اختیار و دترمینیسم. پس از آن به سراغ برداشتهای اسطورهای-دینی از مفهوم ضرورت خواهم رفت و به اجمال از تقدیر در اساطیر یونان باستان و مفهوم کارما در برخی ادیان شرقی و جدال آن مفاهیم با مفهوم اختیار خواهم گفت.
جلسه دوم دوره اول درسگفتار «جبر و اختیار» | ۲۹ شهریور ۹۶
عنوان: اختیار و برداشت ادیان سامی از مفهوم ضرورت
در این جلسه از برداشت دین یهود، مسیحیت و اسلام از مفهوم ضرورت خواهم گفت که در آنها دو مفهوم مشیت الهی (Providence) و علم مطلق الهی (divine omniscience) دستکم به ظاهر با مفهوم اختیارمندی آدمی ناسازگارند. در این نشست به اجمال نگاهی انداختهایم به واکنشهای دروندینی و بروندینی به این جدال.
جلسه سوم دوره اول درسگفتار «جبر و اختیار» | ۵ مهر ۹۶
عنوان: دترمینیسم، از جهان باستان تا فیزیک مدرن
مفهوم دترمینیسم در یونان باستان و نزد فلیسوفان اتمباور پرورده شد و در جهان مدرن بدل شد به پیشفرض مسلط بر فیزیک ابتدای عصر مدرن. این نشست به بحث دربارۀ برداشتهای قدمایی و برداشت مدرن از مفهوم دترمینیسم اختصاص دارد.
جلسه چهارم دوره اول درسگفتار «جبر و اختیار» | ۱۲ مهر ۹۶
عنوان: اختیارباوری در جهان باستان و سدههای میانه
اختیارباروی (libertarianism) از راهکارهای رفو کردن معضل نزاع میان جبر و دترمینیسم است. در این نشست از تقریرهای قدمایی و تقریر قرون وسطایی این راهحل سخن خواهد رفت.
دوره دوم درسگفتار «جبر و اختیار» :
جلسه اول دوره دوم درسگفتار «جبر و اختیار» | ۲۶ مهر ۹۶
عنوان: اختیارباوری در جهان مدرن
در این جلسه به به نظریۀ علّیت عاملمحور و نقدهای وارد بر آن خواهیم پرداخت.
جلسه دوم دوره دوم درسگفتار «جبر و اختیار» | ۳ آبان ۹۶
عنوان: سازگارباوری: وفاقیون قدمایی و وفاقیون کلاسیک
در این جلسه به دیدگاه اندیشمندانی خواهم پرداخت که معتقدند وجود اختیار در آدمی با دترمینیسم سرسازگاری دارد.
سوم دوره دوم درسگفتار «جبر و اختیار» | ۱۰ آبان ۹۶
عنوان: سازگارباوریِ معاصر: هری فرانکفورت
در این جلسه به دفاع یکی از فلاسفۀ معاصر و مولف نامدار کتاب دربارۀ حرف مفت به نام هری فرانکفورت از سازگارباوری و برخی انتقادات وارد بر آن خواهیم پرداخت.
جلسه چهارم دوره دوم درسگفتار «جبر و اختیار» | ۱۷ آبان ۹۶
عنوان: تعینباوری سرسختانه: دترمینیسم در جهان مدرن
در جلسۀ سوم از مفهوم دترمینیسم از جهان باستان تا ابتدای فیزیک مدرن سخن گفتیم. در این جلسه از عوامل روی آوردن اندیشمندان روزگار مدرن به دترمینیسمِ سرسخت و یکی از اندیشمندان کلاسیک هوادار این نگاه سخن خواهم گفت.
کاوه بهبهانی (مدرس دوره): گفتوگوی من با دوست عزیز علیرضا امتیاز علاوه براینکه مستقلاً قابل استفاده است، میتواند جمعبندی مباحث طرحشده در دورۀ جبر و اختیار باشد که چند سال پیش برگزار شده است. عطف نظر به اینکه آن دوره ناتمام مانده بود این گفتوگو را میتوان در مقام جلسۀ آخر آن دوره نیز شنید.
محل برگزاری جلسات: کانون فکر آرکه (شیراز/پُلِ معالی آباد/جنب ایستگاه مترو میرزای شیرازی/ ساختمان الف (پردیس سینما گلستان) / طبقه هشتم / واحد ٨٠۶) درسگفتار جبر و اختیارsoundLecturessoundLecturesPersian