00000na 22 1 45014174بیروت1416 قدار ابن حزم للطباعة والنشر والتوزیعاین کتاب توضیح دهنده دیدگاه کلامی ابوحنیفه بوده و به عنوان یکی از اصلی ترین کتب کلامی اهل سنت شمرده می شود. این گرایش کلامی در مقابل گرایش کلامی ماتریدی(که آن هم قرائت دیگری از دیدگاه کلامی ابوحنیفه است و مابین دیدگاه اشاعره و معتزله می باشد.) قرار می گیرد. اختلاف میان طحاوی و ماتریدی- که هر دو از مراجع سرشناس فقه حنفی بودند- کاملا آشکار است. طحاوی، که یکی از اصحاب راستین سنت و جماعت است، موافق بحث عقلی یا تفکر نظری درباره اصول ایمان نبود، بلکه ترجیح می داد بدون چون و چرا به آن اصول اعتقاد داشته باشد و آنها را تصدیق کند، در عقاید او به بررسی انتقادی روش، منابع و اسباب معرفت، یا مبنای نظام کلامی او هیچ اشاره ای نشده است. بنابر این می توان گفت که نظام تفکر او جزمی است، در حالی که نظام فکری ماتریدی انتقادی است. روش انتقادی ای که در علم حدیث از آن تبعیت می کند، در علم کلام به چشم نمی خورد. بنابر این در حالی که ماتریدی و طحاوی هر دو به یک مکتب تعلق دارند و با خلوص نیت از آرای استاد خود پیروی می کنند، از لحاظ خلق و خوی، وجهه نظر و شیوه تفکر با یکدیگر فرق دارند.
حاصل آنکه طحاوی مبدع آیین یا نظام جدیدی در علم کلام نیست، بلکه با صدق و امانت، آرای مهم استاد خویش را در مسائل کلامی به زبان خود تلخیص کرده است.
در واقع «طحاویه » به معنای مکتب جدیدی در علم کلام اسلامی نیست، بلکه بیان دیگر همان نظام کلامی ابو حنیفه است. اهمیت آرای طحاوی در این است که موقف و وجهه نظر استاد خویش را کاملا روشن می کند.در بیان موقعیت طحاوی در میان اهل سنت همین بس که علما اهل سنت کتاب عقیدتی او را بنام «بیان عقیدة اهل السنة و الجماعة» نامیدند. طحاوی در علم کلام رساله کوچکی به نام «بیان السنة و الجماعة » تالیف کرد که به ((عقیدة الطحاویة)) مشهور است(همین اثر) و در مقدمه آن می گوید:
«این رساله عقاید اهل سنت و جماعت را طبق آرای ابو حنیفه، ابو یوسف و محمد شیبانی بیان خواهد داشت » . عقیدة الطحاویه، در بیان عقیده اهل سنت و جماعتاحمد بن محمد طحاوی؛ مترجم: محمد عمر جویا؛ مقدمه نویس: جبریل فواد حدادbookTranslation effectbookTranslation effectPersian