00000000000000000000000000000000000000000000000000000000000Per00بررسی تطبیقی عقل‌گرایی نومعتزله و عقل‌گرایی نوصدرایی شیعیایرانداکپایان‌نامه . دولتی - سایر دستگاه‌های اجرایی - دانشگاه جامعه المصطفی العالمیه.1395.کارشناسی ارشد فهرست مطالب فصل اول: مفاهیم و کلیات 1 1- کلیات 2 1-1- بیان مسئله و مقدمه 2 1-2- سوالات تحقیق 5 1-2-1- سئوال اصلی 5 1-2-2- سئوالهای فرعی 5 1-3- ضرورت تحقیق 5 1-4- پیشینه تحقیق 5 2- مفاهیم و مقدمات 9 2-1- معنای عقل 9 2-1-1- «عقل» در لغت 9 2-1-2- معانی اصطلاحی عقل 11 2-1-3- عقل به معنای مصطلح روایی 12 2-2- عقل‌گرایی در کلام اسلامی 12 2-2-1- نص گرایی 13 2-2-2- عقل گرایی 13 فصل دوم: عقل‌گرایی نومعتزله 15 1- مقدمات شناخت نو معتزله 17 1-1- تاریخ اجمالی معتزله قدیم 17 1-2- جریان شناسی نومعتزله 19 1-2-1- ظهور نومعتزله 19 1-2-2- طبقه بندی نواعتزال 22 1-2-2-1- نومعتزله وحی گرا 23 1-2-2-1-1- علم گرایان (جریان مخالف فلسفه و کلام) 23 1-2-2-1-2- عقل گرایان اعتدالی 24 1-2-2-2- نومعتزله غرب گرا (عقل گرایان افراطی) 25 1-2-3- شخصیت شناسی نومعتزله خاص 27 1-2-3-1- امین الخولی (1313-1386ق) 27 1-2-3-2- نصر حامدابوزید (1943-2010) 27 1-2-3-3- محمد ارکون (1928-2010م) 28 1-2-3-4- محمدعابد الجابری (1935-2010م) 28 1-2-3-5- حسن حنفی (1935) 29 1-3- مقایسه اعتزال قدیم و جدید 30 1-3-1- مقابله با شبهات سایر ادیان 30 1-3-2- تلاش برای آشتی مذاهب اسلامی 30 1-3-3- عقل گرایی 31 2- مفهوم عقل نزد نو معتزله 33 2-1- مفهوم عقل نزد عابد الجابری 34 2-2- مفهوم عقل و انواع آن نزد محمد ارکون 40 2-2-1- ﻋﻘﻞ دﯾﻨﯽ 41 2-2-2- ﻋﻘﻞ ﻓﻠﺴﻔﯽ 42 2-2-3- ﻋﻘﻞ ﻣﺪرن 43 2-2-4- ﻋﻘﻞ ﭘﺴﺖﻣﺪرن 43 2-3- معنای عقل نزد سایر نو معتزلیان 44 3- مبانی عقل‌گرایی نو معتزله 46 3-1- مبانی نظری حسن حنفی 47 3-1-1- رویکرد پدیدارشناختی 47 3-1-2- اومانیسم 50 3-1-3- تاریخ‌نگری و نسبی‌گرایی 51 3-1-4- فایده‌گرایی 52 3-1-5- قداست‌زدایی 53 3-1-6- سکولاریسم 54 3-2- مبانی فکری محمد ارکون در عقل‌گرایی 55 3-2-1- آﺳﯿﺐﻫﺎی ﻋﻘﻞ دﯾﻨﯽ 55 3-2-1-1- فراتاریخی بودن 56 3-2-1-2- وجود گفتمان اسطوره‌ای و خیالی 57 3-2-1-3- نص‌گرایی 57 3-2-1-4- عصبیت و دگماتیسم 58 3-2-2- مقایسه عقل دینی با دیگر رویکردهای عقلی غربی 59 3-2-2-1- ﻋﻘﻞ ﻓﻠﺴﻔﯽ و ﻋﻘﻞ دﯾﻨﯽ 59 3-2-2-2- ﻋﻘﻞ ﻋﻠﻤﯽ و ﻋﻘﻞ دﯾﻨﯽ 60 3-2-2-3- ﻋﻘﻞ ﻣﺪرن و ﻋﻘﻞ دﯾﻨﯽ 61 3-2-2-4- ﻋﻘﻞ ﭘﺴﺖﻣﺪرن و ﻋﻘﻞ دﯾﻨﯽ 63 3-3- مبانی نظری نصر حامد ابوزید 64 3-3-1- هرمنوتیک و تاریخی نگری در فهم دین 64 3-3-2- جدایی دین از معرفت دینی 67 3-3-3- سکولاریسم 68 4- بررسی عقل‌گرایی در برخی آراء شاخص نو معتزلیان 70 4-1- نص دینی از دید نومعتزله 70 4-2- وحی از دید حسن حنفی 73 4-2-1- نبوت: 73 4-2-2- حقیقت وحی: 74 4-2-3- اعجاز وحی: 75 4-2-4- وحی، تجربه‌ی دینی و شعور انسانی: 76 4-3- تأویل از دیدگاه ابوزید 77 4-3-1- تأویل‌های ایدئولوژیک 78 4-3-2- تأویل‌های غیرایدئولوژیک 79 4-3-3- تأویل‌ قرآن 79 4-3-3-1- ادله عقلی برای تأویل قرآن 80 4-4- رویکرد عقلی به مسائل فقهی در دیدگاه ابوزید و دیگر نومعتزله 82 4-4-1- احکام عبادی 82 4-4-2- احکام اجتماعی 83 فصل سوم: عقل‌گرایی نوصدرایی 85 1- مقدمات شناخت نوصدرایی 87 1-1- رویکرد‌های کلام شیعی و تاریخ آن 87 1-1-1- از جهت تحول ساختاری‏ 87 1-1-2- از جهت رویکرد‏ دوره‌های تاریخی 89 1-2- جریان نوصدرائی 90 1-2-1- تاریخچه مکتب نوصدرایی 90 1-2-2- برخی از ویژگی‌ها و رهاوردهای مکتب نوصدرایی 91 1-2-3- تعامل و تقابل نوصدرائیان با جریان‌های فکری 92 2- مفهوم عقل نزد نوصدرائیان 94 2-1- مفهوم عقل از دیدگاه علامه طباطبایی 94 2-1-1- عقل فطری و برخی ویژگی‌های آن 95 2-1-2- عقل نظری 96 2-1-3- عقل عملی 96 2-2- مفهوم عقل در نگاه مرتضی مطهری 97 2-2-1- اصالت عقل در قرآن 97 2-2-2- اصالت عقل در سنت 99 2-3- مفهوم عقل از دید جوادی آملی 100 2-3-1- مدرکات عقل نظری 100 2-3-2- انحصار عقلی مواد و جهات قضایای حکمت نظری و عملی 101 2-3-3- تفریع عقل عملی برعقل نظری 102 3- مبانی عقل‌گرایی نوصدرایی 103 3-1- عقل در منظومه معرفت دینی علامه طباطبایی 103 3-1-1- اصول اعتقادی 103 3-1-2- هماهنگی میان عقل و وحی 105 3-1-3- نقد دیدگاه افراطی و تفریطی در باب عقل و دین 106 3-2- دیدگاه شهید مطهری 108 3-2-1- ساحت عقل و دین 109 3-3- عقل و دین از نگاه آیت الله جوادی آملی 111 3-3-1- رابطه عقل و دین 111 3-3-1-1- ثمره بحث از رابطه عقل و دین 112 3-3-1-2- تعامل و تقابل عقل و نقل 113 3-3-2- عقل‌گرایی در معرفت شناسی دینی 114 3-3-2-1- بررسی نسبیت باور دینی 115 4- بررسی عقل‌گرایی در برخی از دیدگاه‌های نوصدرائیان 118 4-1- وحی از دیدگاه علامه طباطبایی 118 4-1-1- نبوت: 118 4-1-2- حقیقت وحی 119 4-1-3- الهی‌بودن الفاظ و معانی 120 4-1-4- تأویل قرآن 121 4-2- عقل‌گرایی در فهم قرآن از دیدگاه آیت الله جوادی آملی 122 4-2-1- ﺗﻔﺴﯿﺮ ﻣﺘﻦ ﻣﻘﺪس ﯾﺎ ﺑﻪ ﻧﻘﻞ اﺳﺖ و ﯾﺎ ﺑﻪ ﻋﻘﻞ 122 4-2-1-1- روش نقلی 123 4-2-1-2- ضرورت رجوع به سنت 124 4-2-2- ﻧﻘﺶ ﻋﻘﻞ در ﻓﻬﻢ ﻗﺮآن 125 4-2-3- تفسیر به رأی 126 4-3- ضرورت احکام اجتماعی دین از دید نوصدرایی 126 فصل چهارم: مقایسه و نتیجه 130 1- مقایسه تطبیقی دو رویکرد 131 1-1- بیان خلاصه رویکرد عقلانی نو معتزله 131 1-2- تفاوت‌های عقل گرایی نومعتزله و نوصدرائی 132 2- تحلیل و نتیجه 138 2-1- تحلیل علت اصلی دیدگاه نومعتزله 138 2-2- عقل‌گرائی دینی شیعه، محصول تعلیمات پیشوایان معصوم (علیهم السلام) 139 فهرست منابع و مآخذ 141 معرفت شناسی معاصر حکمت متعالیه اصطلاحنامه معرفت شناسی(اسلامی) جوادی, قاسم (استاد جامعه المصطفی؛ دانشیار گروه ادیان مجتمع آموزش عالی امام خمینی قم ایران), 1335ش. پاکدشت، تهران# 1335ش. پاکدشت، تهران# Conductor رضاپور , محمد (استادیار گروه کلام، دانشکده حکمت و دین پژوهشی، دانشگاه بین المللی المصطفی، قم، ایران.) Thesis advisor حیدری, محمد Author Thesis local Comparative local