00000000000000000000000000000000000000000000000000000000000Per00کتاب «الدرّ المنثور» اثر کیست و چه جایگاهی در میان مفسّران دارد؟[1]. زرکلی، خیر الدین، الأعلام قاموس تراجم لأشهر الرجال و النساء من العرب و المستعربین و المستشرقین، ج 3، ص 302، دار العلم للملایین، بیروت، چاپ هشتم، 1989م؛ سبحانى، جعفر، موسوعة طبقات الفقهاء، ج 10، ص 117، مؤسسه امام صادق(ع)، قم، 1418ق.
[2]. معرفت، محمد هادى، التفسیر و المفسرون فی ثوبه القشیب، ج 2، ص 333، الجامعة الرضویة للعلوم الاسلامیة، مشهد، چاپ اوّل، 1418ق؛ حفنى، عبد المنعم، موسوعة القرآن العظیم، ج 1، ص 394، مکتبة مدبولى، قاهرة، چاپ اوّل، 2004م.
[3]. حمیرى، محمد بن عبد المنعم، الروض المعطار فى خبر الاقطار، ص 58، مکتبة لبنان، بیروت، چاپ دوم، 1984م.
[4]. حموده، طاهر سلیمان، جلال الدین السیوطی عصره و حیاته و آثاره و جهوده فی الدرس اللغوی، ص 94، المکتب الاسلامى، بیروت، چاپ اوّل، 1410ق.
[5]. الأعلام قاموس تراجم لأشهر الرجال و النساء من العرب و المستعربین و المستشرقین، ج 3، ص 301؛ ذهبى، محمد حسین، التفسیر و المفسرون، ج 1، ص 251، دار احیاء التراث العربى، بیروت، بى‏تا.
[6]. ر.ک: حسینى جلالى، سید محمد حسین، فهرس التراث، ج 1، ص 785 – 786، انتشارات دلیل ما ، قم، 1422ق؛ موسوعة طبقات الفقهاء، ج 10، ص 117.
[7]. نوفل، یوسف حسن، من المکتبة القرآنیة، ص 25، دار الشروق، القاهرة، چاپ اوّل، 1422ق؛ موسوعة طبقات الفقهاء، ج 10، ص 117.
[8]. ابن عماد حنبلی، شهاب الدین ابو الفلاح عبد الحی بن احمد، شذرات الذهب فی اخبار من ذهب، تحقیق: الأرناؤوط، ج 10، ص 75، دار ابن کثیر، دمشق، بیروت،چاپ اول، 1406ق.
[9]. موسوعة طبقات الفقهاء، ج 10، ص 117؛ ر.ک: شذرات الذهب فی اخبار من ذهب، ج 10، ص 75 – 76.
[10]. سیوطى ، جلال الدین، حسن المحاضرة فى اخبار مصر و القاهرة، ج 1، ص 290، دار الکتب العلمیة، بیروت، چاپ اول، 1418ق.
[11]. ر.ک: الأعلام قاموس تراجم لأشهر الرجال و النساء من العرب و المستعربین و المستشرقین، ج 3، ص 301 – 302؛ موسوعة طبقات الفقهاء، ج 10، ص 117.
[12]. از مشهورترین کتاب‌ها، درباره علوم قرآنی است.
[13]. تفسیرى موجز بر قرآن کریم تألیف جلال الدین محلّى و جلال الدین سیوطى. جلال الدین محلّى نخست بخش دوم این تفسیر را، از سوره کهف تا آخر سوره ناس، تألیف کرد، سپس به تفسیر بخش نخست پرداخت. به سبب فوت وى در 864، این کار پس از تفسیر سوره حمد ناتمام ماند تا آنکه در 870 جلال الدین سیوطى بخش ناتمام تفسیر( از ابتداى سوره بقره تا انتهاى سوره اسراء) را نوشت و تفسیر سوره فاتحه، نگاشته محلّى، را در انتهاى همه سوره‏ها قرار داد. ر.ک: التفسیر و المفسرون فی ثوبه القشیب، ج 2، ص 521 – 522؛ شربجى، محمد یوسف، الإمام السیوطی و جهوده فی علوم القرآن، ص 120، دار المکتبى، دمشق، 2001م.
[14]. الإمام السیوطی و جهوده فی علوم القرآن، ص 248.
[15]. همان، ص 256.
[16]. التفسیر و المفسرون فی ثوبه القشیب، ج 2، ص 142؛ همچنین برای آگاهی از تعدادی روایات اسرائیلیات در «درّ المنثور» ر.ک: ابو عزیز، سعد یوسف محمود، الإسرائیلیات و الموضوعات فی کتب التفاسیر قدیماً و حدیثاً، ص 124، 159، 206 – 207، 218، 219، مکتبة التوفیقیة، قاهرة، بى‏تا.
[17]. التفسیر و المفسرون فی ثوبه القشیب، ج 2، ص 18.
[18]. ر.ک: الصفار، سالم، نقد منهج التفسیر و المفسرین المقارن، ص 173 – 174، دار الهادى، بیروت، چاپ اوّل، 1420ق.
[19]. بقره، 37: «آدم از پروردگارش کلمه‌اى چند فرا گرفت. پس خدا توبه او را پذیرفت، زیرا او توبه‌پذیر و مهربان است».
[20]. وى محمد بن جعفر تمیمى کوفى (متوفاى سال ۴۰2ق)، معروف به ابن النجار کوفی، مؤلّف کتاب‌هاى متعددى مانند «تاریخ الکوفة»، «مختصر فى النحو»، و است و (ر.ک: موسوعة طبقات الفقهاء، ج 5، ص 275 - 276) و معلوم نیست سیوطى این روایت را از کدام کتاب‌هاى او نقل کرده است.
[21]. سیوطى، جلال الدین، الدر المنثور فى تفسیر المأثور، ج 1، ص 60 - 61، کتابخانه آیة الله مرعشى نجفى، قم، 1404ق.
[22]. سیوطى، جلال الدین، الإتقان فی علوم القرآن، ج 2، ص 456، دار الکتاب العربى، بیروت، چاپ دوم، 1421ق.
[23]. الدر المنثور فى تفسیر المأثور، ج 1، ص 2.
[24]. التفسیر و المفسرون(ذهبی)، ج 1، ص 253.
[25]. ر.ک: الاوسى، علی، روش علامه طباطبایى در تفسیر المیزان، ترجمه: میر جلیلى، سید حسین، ص 96 – 97، چاپ و نشر بین الملل، تهران، چاپ اوّل، 1381ش.
[26]. ر.ک: ر.ک: بابایی، علی اکبر، تأملى در «الدرّ المنثور فى التفسیر بالمأثور» و امتیازها و کاستى هاى آن، مجله حدیث اندیشه، شماره 1، سال 1385ش. الدرالمنثور تفاسیر قرآن تفسیر قرآن جلال الدین سیوطی سیوطی, جلال الدین عبدالرحمن بن ابی بکر (متکلم، منطقى، عارف، مفسّر، ادیب، فقیه، شافعى و مصرى، عالم قرن نهم و دهم قمری عصر ممالیک مصر، از پر اثرترین نویسندگان اسلامی درحوزه حدیث، مصطلح‌الحدیث، نجوم اسلامی، تفسیر، فقه، ادبیات، قرائت، تاریخ، طب و علوم قرآنی), 849ق/1446م. قاهره، مصر##911ق/1506م. جزیره روضه، مصر 849ق/1446م. قاهره، مصر##911ق/1506م. جزیره روضه، مصر Descriptor question and answer local gateway local portal_lib local adult specialized