00000000000000000000000000000000000000000000000000000000000Ara00تذکره الفقهاء المجلد 9قمم‍وس‍س‍ه‌ آل‌ال‍ب‍ی‍ت‌(ع‍ل‍ی‍ه‍م‌ال‍س‍لام‌) لاح‍ی‍اآ ال‍ت‍راث‌م‍وس‍س‍ه‌ آل‌ال‍ب‍ی‍ت‌(ع‍ل‍ی‍ه‍م‌ال‍س‍لام‌) لاح‍ی‍اآ ال‍ت‍راث‌ [تتمه القاعده الاولی فی العبادات] کتاب الجهاد [الفصل] الاول: مساله ١:الجهاد واجب بالنص و الاجماع. مساله ٢:یتعین الجهاد فی مواضع ثلاثه: ا-اذا التقی الزحفان و تقابل الصفان،حرم علی من حضر الانصراف، ب-اذا نزل بالبلد الکفار، ج-اذا استنفر الامام قوما،وجب النفیر معه، مساله ٣:و الجهاد واجب فی زمان دون زمان و فی مکان دون مکان. فاما الزمان: و اما المکان: مساله ۴:اوجب الله تعالی فی کتابه الهجره عن بلاد الشرک و الناس فی الهجره علی اقسام ثلاثه: الاول:من تجب علیه، الثانی:من لا تجب علیه الهجره من بلاد الکفار لکن تستحب لهم، الثالث:من تسقط عنه الهجره لاجل عذر من مرض او ضعف مساله ۵:یشترط فی وجوب الجهاد امور سته: مساله ۶:و اقل ما یفعل الجهاد فی کل عام مره واحده. مساله ٧:الغزو فی البحر افضل من غزو البر،لما فیه من عظم المشقه و کثره الخطر، مساله ٨:لو نزل الکفار فی خراب او علی جبل فی دار الاسلام بعید عن البلدان، مساله ٩:الجهاد قسمان: احدهما:ان یکون للدعاء الی الاسلام، و الثانی:ان یدهم المسلمین العدو، مساله ١٠:قد عرفت ان رد السلام واجب علی الکفایه علی الجماعه، مساله ١١:روی عن رسول الله صلی الله علیه و اله انه قال:(حق المومن علی المومن ست: مساله ١٢:یسقط فرض الجهاد بالعجز، حسی، کالمرض و الفقر و الصبا و الجنون و الانوثه و العرج المانع من المشی القسم الثانی:المانع الشرعی مع القدره. الاول:الرق، الثانی:الدین، الثالث:الابوه، فروع: ا-لو کان ابواه رقیقین، ب-لو کانا مجنونین، ج-هل الجدان کالابوین؟الاقرب ذلک. د-لو تعین الجهاد علیه،لم یعتبر اذن الابوین و لا غیرهما من اصحاب الدین و السید، ه‍-لو اذن ابواه فی الغزو و شرطا علیه ترک القتال فحضر، و-لیس للابوین المنع من سفر الحج الواجب، و اما سفر التجاره: ز-لو خرج للجهاد باذن صاحب الدین او الابوین ثم رجعوا ح-من شرط علیه الاستیذان اذا خرج بغیر اذن،لزمه الانصراف ما لم یشرع فی القتال، ط-من شرع فی القتال و لا عذر له تلزمه المصابره، مساله ١٣:العلم اما فرض عین او فرض کفایه او مستحب او حرام. فالاول:العلم باثبات الصانع تعالی و الثانی:العلم بالفقه و فروع الاحکام، و المستحب: و الحرام:ما اشتمل علی وجه قبح، مساله ١۴:قد عرفت ان من شرط الجهاد دعاء الامام العادل الیه. مساله ١۵:لا یجب علی من وجب علیه الجهاد ایقاعه مباشره الا ان یعینه الامام للخروج، الفصل الثانی فیمن یجب جهاده،و کیفیه الجهاد الاول:من یجب جهاده. مساله ١۶:الذین یجب جهادهم قسمان: مساله ١٧:کل من یجب جهاده فالواجب علی المسلمین النفور الیهم مساله ١٨:اصناف الکفار ثلاثه: اهل الکتاب، و من له شبهه کتاب، و من لا کتاب له و لا شبهه، البحث الثانی:فی الجند. مساله ١٩:اذا عین الامام شخصا للجهاد معه، مساله ٢٠:اذا بعث الامام سریه،استحب له ان یومر علیهم امیرا ثقه جلدا، مساله ٢١:تجوز الاستعانه باهل الذمه و بالمشرک المامون غایلته مساله ٢٢:لا یجوز للامام و لا للامیر من قبله ان یخرج معه من یخذل الناس مساله ٢٣:اذا خرج الامام بالنفیر،عقد الرایات، مساله ٢۴:قد بینا انه لا یخرج المخذل و شبهه، مساله ٢۵:لو اخرج الامام اهل الذمه،فالاولی ان یعین لهم اجره، البحث الثالث:فی کیفیه القتال مساله ٢۶:الجهاد امر کلی من اعظم ارکان الاسلام یحتاج فیه الی المساعده مساله ٢٧:اذا التقی الصفان،وجب الثبات و حرم الهرب. و یجوز الهرب فی احوال ثلاثه: الاولی:ان یزید عدد الکفار علی ضعف عدد المسلمین، الحاله الثانیه:ان یترک لا بنیه الهرب،بل یتحرف للقتال. الحاله الثالثه:ان یتحیز الی فیه، مساله ٢٨:ینبغی للامام ان یوصی الامیر المنفذ مع الجیش بتقوی الله تعالی و الرفق بالمسلمین. مساله ٢٩:لا یجوز قتل صبیان الکفار و نسایهم اذا لم یقاتلوا، مساله ٣٠:الشیخ من المحاربین ان کان ذا رای و قتال، مساله ٣١:الرهبان و اصحاب الصوامع یقتلون ان کان لهم قوه او رای او کانوا شبانا. مساله ٣٢:اذا نزل الامام علی بلد، مساله ٣٣:یجوز قتل المشرکین کیف اتفق، مساله ٣۴:یکره تبییت العدو غارین لیلا، مساله ٣۵:لو تترس الکفار بنسایهم و صبیانهم، فروع: ا-لو رمی فاصاب مسلما و لم یعلم انه مسلم و الحرب قایمه،فلا دیه، ب-لو علمه مسلما و رمی قاصدا للمشرکین و لم یمکنه التوقی فاصابه و قتله،فلا قود علیه اجماعا، ج-قالت الشافعیه:ان قلنا:لا یجوز الرمی فرمی فقتل، د-لو تترس الکفار بذمی او مستامن او عبد،فالحکم فی جواز الرمی و الدیه و الکفاره علی ما تقدم، مساله ٣۶:اذا حاصر الامام حصنا،لم یکن له الانصراف الا باحد امور خمسه: الاول:ان یسلموا فیحرزوا بالاسلام دماءهم و اموالهم. الثانی:ان یبذلوا مالا علی الترک، الثالث:ان یفتحه و یملکه الرابع:ان یری من المصلحه الانصراف اما بتضرر المسلمین بالاقامه او بحصول الیاس منه، الخامس:ان ینزلوا علی حکم حاکم فیجوز، مساله ٣٧:لا یجوز التمثیل بالکفار و لا الغدر بهم و لا الغلول منهم، مساله ٣٩:ینبغی للمسلم ان لا یطلب المبارزه الا باذن الامام اذا امکن مساله ۴٠:اذا خرج علج[٢]یطلب البراز، الاول:ان تکون واجبه، الثانی:ان تکون مستحبه، الثالث:ان تکون مکروهه، الرابع:ان تکون مباحه، مساله ۴١:اذا خرج المشرک و طلب المبارزه،جاز لکل احد رمیه و قتله، مساله ۴٢:تجوز المخادعه فی الحرب و ان یخدع المبارز قرنه لیتوصل بذلک الی قتله اجماعا. مساله ۴٣:یکره تبییت العدو لیلا، الفصل الثالث فی الامان الاول:فی تعریفه و تسویغه. مساله ۴۴:انما یجوز عقد الامان مع اعتبار المصلحه، البحث الثانی:فی العاقد. مساله ۴۵:یجوز للامام عقد الصلح اجماعا، مساله ۴۶:یصح عقد الامان من الحر و العبد الماذون له فی الجهاد و غیر الماذون، مساله ۴٧:یصح امان المراه اجماعا، مساله ۴٨:اذا انعقد الامان،وجب الوفاء به البحث الثالث:فیما ینعقد به الامان. مساله ۴٩:الامان ینعقد بالعباره و المراسله و الاشاره المفهمه و المکاتبه. مساله ۵٠:یجوز الامان بالمراسله. مساله ۵١:لو ارسل الامیر الیهم من یخبرهم بامانه ثم رجع الرسول فاخبره باداء الرساله،فهم امنون مساله ۵٢:اذا امن الامام او نایبه المشرکین البحث الرابع:فی وقت الامان. مساله ۵٣:وقت الامان قبل الاسر،فیجوز عقده لاحاد المشرکین قبل الاسر اجماعا. مساله ۵۴:یجوز للامام ان یومن الاسیر بعد الاستیلاء علیه و الاسر، مساله ۵۵:لو جاء مسلم بمشرک فادعی انه اسره و ادعی الکافر انه امنه،قدم قول المسلم، مساله ۵۶:شرط الامان ان لا یزید علی سنه الا مع الحاجه، البحث الخامس:فیما یدخل فی الامان. مساله ۵٧:اذا نادی المشرکون بالامان،و کانت المصلحه تقتضیه، امنهم، مساله ۵٨:لو قالوا:امنوا علی ذریتنا،فامنوهم علی ذلک،فهم امنون مساله ۵٩:لو قالوا:امنونا علی اخوتنا و لهم اخوه و اخوات،فهم امنون، مساله ۶٠:یصح عقد الامان للمراه علی قصد العصمه عن الاسترقاق مساله ۶١:لو قال:اعقدوا الامان علی اهل حصنی علی ان افتحه لکم، البحث السادس:فی الاحکام مساله ۶٢:قد بینا ان من عقد امانا لکافر،وجب علیه الوفاء به، مساله ۶٣:لو دخل الحربی دار الاسلام بتجاره معتقدا انه امان،فهو امن حتی یرجع الی مامنه، مساله ۶۴:اذا مات الحربی فی دار الحرب و قد اخذ الامان لاقامته مساله ۶۵:لو کان للحربی امان فترک ماله و نقض الامان و لحق بدار الحرب،فان الامان باق فی ماله، مساله ۶۶:اذا دخل المسلم ارض العدو بامان فسرق شییا،وجب مساله ۶٧:اذا خلی المشرکون اسیرا مسلما من ایدیهم و استحلفوه علی ان یبعث الیهم فداء عنه، مساله ۶٨:المستامن اذا نقض العهد و رجع الی داره، البحث السابع:فی التحکیم. مساله ۶٩:اذا حصر الامام بلدا،جاز ان یعقد علیهم ان ینزلوا علی حکمه، مساله ٧٠:یجوز ان ینزلوا علی حکم الامام او بعض اصحابه فیحکم فیهم بما یری بلا خلاف، مساله ٧١:یشترط فی الحاکم سبعه:الحریه و الاسلام و البلوغ و العقل و الذکوریه و الفقه و العداله. مساله ٧٢:و ینفذ ما یحکم به الحاکم[١]ما لم یخالف مشروعا، مساله ٧٣:اذا نزلوا علی حکم الحاکم فاسلموا قبل حکمه، مساله ٧۴:لو دخل حربی الینا بامان فقال له الامام:ان رجعت الی دار الحرب، الفصل الرابع فی الغنایم الاول:فی اقسامها. البحث الاول:فیما ینقل و یحول. مساله ٧۵:الغنیمه من دار الحرب ما اخذت بالغلبه و الحرب و ایجاف الخیل و الرکاب. مساله ٧۶:ما یحویه العسکر مما ینقل و یحول ان لم یصح تملکه للمسلمین کالخمور و الخنازیر، مساله ٧٧:لا یجوز التصرف فی شیء من الغنیمه قبل القسمه الا ما لا بد للغانمین منه، مساله ٧٨:الکتب التی لهم:فان کان الانتفاع بها حلالا-کالطب مساله ٧٩:لو فضل معه من الطعام فضله فادخله دار الاسلام،رده الی المغنم و ان قل، مساله ٨٠:ما یوخذ من اموال المشرکین حال الحرب بالقهر، مساله ٨١:لو اتلف بعض الغانمین من طعام الغنیمه شییا،ضمن مساله ٨٢:انما یسوغ للغانمین اکل ما سوغناه اذا کانوا فی دار الحرب مساله ٨٣:لو باع الغانم ما اخذه من غانم اخر بمال اخر اخذه مساله ٨۴:الاقرب ان حق الغانم من الغنیمه یسقط بالاعراض عن الغنیمه و ترکها قبل القسمه، مساله ٨۵:اذا حاز المسلمون الغنایم و جمعوها،ثبت حقهم فیها، مساله ٨۶:من غل من الغنیمه شییا،رده الی المغنم، مساله ٨٧:اذا تاب الغال قبل القسمه،وجب رد ما غله فی المغنم اجماعا، مساله ٨٨:لو سرق من الغنیمه شییا، مساله ٨٩:لیس لاحد الغانمین ان یبیع غانما اخر شییا من الغنیمه، مساله ٩٠:لا یسقط حق الغانم من الغنیمه بالاعراض بعد القسمه، مساله ٩١:من اعرض من الغانمین یقدر کانه لم یحضر الوقعه، مساله ٩٢:لو وقع فی المغنم من یعتق علی بعض الغانمین،لم یعتق حصته ما لم یقع فی حصته، مساله ٩٣:لیس للغانم وطء جاریه المغنم قبل القسمه، البحث الثانی:فی الاساری. مساله ٩۴:الاساری ضربان:ذکور و اناث،و الذکور اما بالغون او اطفال، مساله ٩۵:الاقرب جواز استرقاق بعض الشخص،و الفداء و المن فی الباقی. مساله ٩۶:لو اسلم الاسیر بعد الاسر،سقط عنه القتل اجماعا، مساله ٩٧:لو اسلم الاسیر قبل الظفر به و وقوعه فی الاسر، مساله ٩٨:لو استاجر مسلم من حربی ارضه فی دار الحرب، صحت الاجاره، مساله ٩٩:لو اسلم عبد الذمی او امته فی دار الحرب ثم اسلم مولاه، مساله ١٠٠:لا یجوز لغیر الامام قتل الاسیر بغیر قول الامام قبل ان یری الامام رایه فیه، مساله ١٠١:الحمیل هو الذی یجلب من بلاد الشرک، مساله ١٠٢:اذا سبی من لم یبلغ،صار رقیقا فی الحال، مساله ١٠٣:اذا سبیت المراه و ولدها الصغیر،کره التفرقه بینهما، مساله ١٠۴:قال الشیخ رحمه الله:لا یفرق بین الولد و الجده ام الام،لانها بمنزله الام فی الحضانه ١. مساله ١٠۵:لو سبیت امراه و ولدها،لم یفرق بینهما، مساله ١٠۶:اذا اسر المشرک و له زوجه لم توسر،فالزوجیه باقیه، مساله ١٠٧:قد ذکرنا فیما تقدم ٢ان الغانم الموسر اذا وطی جاریه المغنم،تکون ام ولد فی الحال البحث الثالث:فی احکام الارضین. مساله ١٠٨:الارضون علی اربعه اقسام: الاول:ما یملک بالاستغنام من الکفار و یوخذ قهرا بالسیف، الثانی:ارض من اسلم اهلها علیها طوعا من غیر قتال، الثالث:ارض الصلح،و هی کل ارض صالح اهلها علیها، الرابع:ارض الانفال،و هی ارض انجلی اهلها عنها طوعا و ترکوها، مساله ١٠٩:الارض الماخوذه بالسیف عنوه یقبلها الامام لمن یقوم بعمارتها بما یراه من النصف و غیره، مساله ١١٠:الارض الخربه و الموات و رءوس الجبال و بطون الاودیه و الاجام من الانفال مساله ١١١:اذا نزل الامام علی بلد فحاصره و ارادوا الصلح علی ان یکون البلد لهم و کانوا من اهل الکتاب، تذنیب:کل ارض ترک اهلها عمارتها،کان للامام تقبیلها ممن یقوم بها، الباب الثانی:فی کیفیه قسمه الغنیمه الاول:ما ینبغی تقدیمه،و هی الدیون و الجعایل و السلب و الرضخ و الخمس. البحث الثانی:فی الجعایل. مساله ١١٢:یجوز للامام ان یجعل جعلا لمن یدله علی مصلحه من مصالح المسلمین، مساله ١١٣:لو شرط جاریه معینه من القلعه ثم فتحت علی امان و کانت من الجمله، مساله ١١۴:لو فتحت القلعه عنوه او صلحا و لم تکن الجاریه داخله فی الهدنه، مساله ١١۵:یجوز للامام و نایبه ان یبعث سریه تغیر علی العدو وقت دخوله دار الحرب، مساله ١١۶:و انما یستحق هذا البدل بالشرط السابق،فان لم یشترطه الامام و لا نایبه، مساله ١١٧:لو قال الامیر:من طلع هذا الحصن او هدم هذا السور او نقب هذا البیت مساله ١١٨:لو بعث سریتین یمنه و یسره[٢]و نفل احداهما بالثلث و الاخری بالربع،جاز[٣]، مساله ١١٩:یصح التنفیل بالشیء[٣]المجهول، مساله ١٢٠:لو قال:من اصاب ذهبا او فضه فهو له، مساله ١٢١:لو قال:من دخل باب هذه المدینه فله الف، البحث الثالث:فی السلب. مساله ١٢٢:یجوز للامام ان یجعل للقاتل سلب المقتول اجماعا، مساله ١٢٣:و انما یستحق القاتل السلب بشروط: الاول:ان یخصه الامام به و یشرطه له الثانی:ان یکون المقتول من المقاتله الذین یجوز قتلهم، الثالث:ان یکون المقتول ممتنعا،فلو قتل اسیرا له او لغیره، الرابع:القتل او الاثخان بالجراح بحیث یجعله معطلا فی حکم المقتول، الخامس:ان یغرر القاتل بنفسه فی قتله بان یبارز الی صف المشرکین او الی مبارزه من یبارزهم، السادس:ان یقتله و الحرب قایمه،سواء قتله مقبلا او مدبرا، السابع:ان یکون القاتل له نصیب من الغنیمه اما سهم او رضخ، مساله ١٢۴:اختلف علماونا فی السلب هل یخمس ام لا؟ مساله ١٢۵:السلب کل مال متصل بالمقتول مما یحتاج الیه فی القتال، مساله ١٢۶:الاقرب افتقار مدعی السلب الی بینه بالقتل مساله ١٢٧:لو قال الامام:من اخذ شییا فهو له،جاز البحث الرابع:فی الرضخ. مساله ١٢٨:لا سهم للنساء فی الغنیمه،بل یرضخ لهن الامام ما یراه، مساله ١٢٩:لا سهم للعبید،بل یرضخ لهم الامام ما یراه مصلحه و ان جاهدوا، مساله ١٣٠:یسهم للصبی اذا حضر الحرب و ان ولد بعد الحیازه قبل القسمه، مساله ١٣١:الکافر لا یسهم له،بل یرضخ له الامام ما یراه، مساله ١٣٢:لا حد معین للرضخ،بل هو موکول الی نظر الامام مساله ١٣٣:قال الشیخ رحمه الله:لیس للاعراب من الغنیمه شیء و ان قاتلوا مع المهاجرین، البحث الخامس:فی کیفیه القسمه. مساله ١٣۴:اول ما یبدا الامام بعد احراز الغنیمه بدفع ما تقدم من السلب، مساله ١٣۵:للامام ان یصطفی لنفسه من الغنیمه ما یختاره، مساله ١٣۶:اذا اخرج الامام من الغنیمه الرضخ و الجعایل و اجره الحافظ مساله ١٣٧:و یسهم للفرس سواء کان عتیقا مساله ١٣٨:لا یسهم لغیر الخیل من الابل و البغال و الحمیر و الفیله و غیرها، مساله ١٣٩:یسهم للفرس المستعار للغزو،و السهم للمستعیر مساله ١۴٠:لو غصب فرسا فقاتل علیه،استحق الغاصب سهم راجل. مساله ١۴١:لو غزا العبد باذن مولاه علی فرس مولاه،رضخ للعبد، مساله ١۴٢:ینبغی للامام ان یتعاهد خیل المجاهدین-التی تدخل دار الحرب مساله ١۴٣:الاعتبار بکونه فارسا وقت الحیازه للغنیمه،لا بدخوله المعرکه. مساله ١۴۴:من مات من الغزاه او قتل قبل حیازه الغنیمه و تقضی القتال،فلا سهم له. مساله ١۴۵:لا یجوز تفضیل بعض الغانمین فی القسمه[٢]علی بعض، مساله ١۴۶:الغنیمه تستحق بالحضور قبل القسمه، مساله ١۴٧:اذا لحق الاسیر بالمسلمین،فان کان بعد تقضی الحرب و قسمه الغنیمه، مساله ١۴٨:الجیش اذا خرج غازیا من بلد فبعث الامام منه سریه فغنمت السریه،شارکهم الجیش، مساله ١۴٩:اختلف علماونا فی اولویه موضع القسمه، مساله ١۵٠:یکره للامام ان یقیم الحد فی ارض العدو،بل یوخره حتی یعود الی دار الاسلام مساله ١۵١:المشرکون لا یملکون اموال المسلمین بالاستغنام، مساله ١۵٢:لو فر المسلمون[٣]من الزحف قبل القسمه،لم یکن لهم[۴] مساله ١۵٣:لو اشتری المسلم اسیرا من ید[١]العدو، مساله ١۵۴:اذا استولی اهل الحرب علی اهل الذمه فسبوهم و اخذوا اموالهم ثم قدر علیهم المسلمون، البحث السادس:فی اقسام الغزاه. مطوعه، و الثانی:من ارصد نفسه للجهاد، مساله ١۵۵:ینبغی للامام ان یتخذ الدیوان مساله ١۵۶:قال الشیخ رحمه الله:ذریه المجاهدین اذا کانوا احیاء یعطون علی ما تقدم، مساله ١۵٧:و یحصی الامام المقاتله و هم بالغوا الحلم، مساله ١۵٨:اذا مرض واحد من اهل الجهاد،فان لم یخرج به عن کونه من اهل الجهاد مساله ١۵٩:قال الشیخ رحمه الله:ما یحتاج الکراع و الات الحرب الیه یوخذ من بیت المال الفصل الخامس:فی احکام اهل الذمه الاول:فی وجوب الجزیه و من توخذ منه. مساله ١۶٠:الجزیه هی المال الماخوذ من اهل الکتاب لاقامتهم بدار الاسلام، مساله ١۶١:و یعقد الجزیه لکل کتابی عاقل بالغ ذکر. مساله ١۶٢:توخذ الجزیه ممن دخل فی دینهم من الکفار ان کانوا قد دخلوا فیه قبل النسخ و التبدیل، مساله ١۶٣:المجوس توخذ منهم الجزیه کالیهود و النصاری اجماعا، مساله ١۶۴:لا یقبل من غیر الاصناف الثلاثه من الکفار الا الاسلام، مساله ١۶۵:من عدا الیهود و النصاری و المجوس لا یقرون بالجزیه مساله ١۶۶:بنو تغلب بن وایل من العرب من ربیعه بن نزار، مساله ١۶٧:لا تحل ذبایح بنی تغلب و لا مناکحتهم کغیرهم من اهل الذمه مساله ١۶٨:و توخذ الجزیه من اهل خیبر. مساله ١۶٩:اختلف علماونا فی الفقیر. مساله ١٧٠:و تسقط الجزیه عن الصبی اجماعا، مساله ١٧١:اذا عقد الامام الجزیه لرجل،دخل هو و اولاده الصغار و امواله فی الامان، مساله ١٧٢:الجزیه تسقط عن المجنون المطبق اجماعا، مساله ١٧٣:لا توخذ الجزیه من النساء اجماعا، مساله ١٧۴:توخذ الجزیه من الشیخ الفانی و الزمن مساله ١٧۵:اختلف علماونا فی ایجاب الجزیه علی المملوک، مساله ١٧۶:یجوز للرجل ان یستتبع فی عقد الجزیه من شاء من الاقارب و ان لم یکن محارم، البحث الثانی:فی مقدار الجزیه. مساله ١٧٧:اختلف علماونا فی ان للجزیه قدرا معینا لا یجوز تغییره علی اقوال ثلاثه: احدها:ان فیها مقدرا، الثانی:انه لیس فیها قدر موظف لا قله و لا کثره، الثالث:انها لا تتقدر فی طرف الزیاده،و تتقدر فی طرف القله، مساله ١٧٨:تجب الجزیه باخر الحول،و یجوز اخذها سلفا مساله ١٧٩:یتخیر الامام فی وضع الجزیه ان شاء علی رءوسهم،و ان شاء علی ارضیهم. مساله ١٨٠:یجوز ان یشترط علیهم فی عقد الذمه ضیافه من یمر بهم من المسلمین اجماعا، مساله ١٨١:مع اداء الجزیه لا یوخذ سواها،سواء اتجروا فی بلاد الاسلام او لم یتجروا، تذنیب:مصرف الجزیه هو مصرف الغنیمه سواء، مساله ١٨٢:اختلف[١]فی الصغار. مساله ١٨٣:اذا مات الذمی بعد الحول،لم تسقط عنه الجزیه، مساله ١٨۴:لو اسلم الذمی فی اثناء الحول،سقطت الجزیه اجماعا منا. البحث الثالث:فیما یشترط علی اهل الذمه مساله ١٨۵:لا یجوز عقد الذمه الموبده الا بشرطین: مساله ١٨۶:جمله ما یشترط علی اهل الذمه ینقسم سته: الاول:ما یجب شرطه،و لا یجوز ترکه، الثانی:ما لا یجب شرطه لکن الاطلاق یقتضیه، الثالث:ما ینبغی اشتراطه فیما یجب علیهم الکف، الرابع:ما فیه غضاضه علی المسلمین، الخامس:ما یتضمن المنکر و لا ضرر فیه علی المسلمین، السادس:التمیز عن المسلمین. مساله ١٨٧:من انتقض امانه، مساله ١٨٨:لا یجوز اخذ الجزیه مما لا یسوغ للمسلمین تملکه، مساله ١٨٩:قد بینا ان اقل الجزیه دینار عند بعض علماینا قدره اثنا عشر درهما نقره مسکوکه او مثقال. مساله ١٩٠:اذا شرطت الضیافه علیهم ثم رای الامام نقلها مساله ١٩١:قد بینا الخلاف فیما لو امتنع قوم من اهل ذمه الکتاب من اداء الجزیه باسمها و بدلوا اداءها باسم الصدقه، مساله ١٩٢:اذا استاذن الحربی فی دخول دار الاسلام، مساله ١٩٣:اذا صالحنا طایفه من الکفار علی ان تکون اراضیهم لهم البحث الرابع:فی بقایا احکام المساکن و الابنیه و المساجد. مساله ١٩۴:قد بینا انه لا یجوز للحربی دخول دار الاسلام الا باذن الامام مساله ١٩۵:لا یجوز لکافر حربی او ذمی سکنی الحجاز اجماعا، مساله ١٩۶:لا یجوز لهم دخول الحرم لا اجتیازا و لا استیطانا، مساله ١٩٧:المسجد الحرام لا یجوز لمشرک ذمی او حربی دخوله اجماعا، مساله ١٩٨،البلاد التی ینفذ فیها حکم الاسلام علی اقسام ثلاثه: احدها:ما انشاه المسلمون و احدثوه و اختطوه، الثانی:ما فتحه المسلمون عنوه،و هو ملک المسلمین قاطبه، الثالث:ما فتح صلحا،فان صالحهم علی ان الارض لهم و یاخذ منهم الخراج علیها، مساله ١٩٩:ظهر من هذا الاتفاق علی جواز رم ما تشعث مما لهم ابقاوه و اصلاحه. مساله ٢٠٠:دور اهل الذمه علی اقسام ثلاثه: احدها:دار محدثه، الثانی:دار مبتاعه لها بناء رفیع، الثالث:دار مجدده، مساله ٢٠١:قد بینا انهم یمنعون من رکوب الخیل،لانه عز و قد ضربت علیهم الذله. مساله ٢٠٢:لا ینبغی تصدیر اهل الذمه فی المجالس،و لا بداتهم بالسلام، مساله ٢٠٣:یجب علی اهل الذمه الانقیاد لحکمنا،فاذا فعلوا ما یعتقدون تحریمه، مساله ٢٠۴:حیث حکمنا بانتقاض العهد فهل یبلغهم المامن؟ البحث الخامس:فی المهادنه مساله ٢٠۵:المهادنه و الموادعه و المعاهده الفاظ مترادفه و یشترط فی صحه عقد الذمه امور اربعه: الاول:ان یتولاه الامام او من یاذن له، الثانی:ان یکون للمسلمین الیه حاجه و مصلحه اما لضعفهم عن المقاومه فینتظر الامام قوتهم، الثالث:ان یخلو العقد عن شرط فاسد، الرابع:المده. مساله ٢٠۶:اذا کان بالمسلمین قوه و رای الامام المصلحه فی المهادنه، مساله ٢٠٧:اذا کان فی المسلمین قوه، مساله ٢٠٨:الهدنه لیست واجبه علی کل تقدیر، مساله ٢٠٩:اذا عقد الهدنه،وجب علیه حمایتهم من المسلمین و اهل الذمه، مساله ٢١٠:لو شرط الامام رد من جاء مسلما من الرجال، مساله ٢١١:لا یجوز رد النساء المهاجرات الینا علیهم مطلقا اجماعا، مساله ٢١٢:اذا عقد الامام الهدنه الیوم فاما ان یشترط فیه ان لا رد لمن جاء مسلما مساله ٢١٣:انما یجب ان یرد علیه ما دفعه من المهر لو قدمت المراه الی بلد الامام مساله ٢١۴:لو قدمت مسلمه الی الامام فجاء رجل و ادعی انها زوجته، مساله ٢١۵:لو قدمت مجنونه،فان کانت قد اسلمت قبل جنونها و قدمت،لم ترد، مساله ٢١۶:لو قدمت امه مسلمه الی الامام،صارت حره، مساله ٢١٧:لو قدمت مسلمه ثم ارتدت،وجب علیها ان تتوب، مساله ٢١٨:لو جاءت امراه مسلمه ثم جاء زوجها و اسلم،نظر، مساله ٢١٩:کل موضع یجب فیه الرد فانه یجب رد اقل الامرین من المسمی فی العقد و المقبوض، تنبیهان: الاول:کل موضع حکمنا بوجوب رد المهر فانه یکون من بیت مال المسلمین المعد للمصالح، الثانی:لو شرطنا فی الصلح رد من جاء مطلقا،لم یصح علی ما تقدم. مساله ٢٢٠:لو قدم الینا عبد فاسلم،صار حرا،فاذا جاء سیده یطلبه، مساله ٢٢١:اذا فسد عقد الهدنه اما لزیاده فی المده او التزام المال او غیرهما،لم یمض، البحث السادس:فی تبدیل اهل الذمه دینهم،و نقض العهد. مساله ٢٢٢:اذا انتقل ذمی تقبل منه الجزیه-کالیهودی او النصرانی او المجوسی تذنیب:اذا قلنا:لا یقر علیه،فبای شیء یطالب؟ مساله ٢٢٣:اذا عقد الامام الهدنه،وجب علیه الوفاء مساله ٢٢۴:لو خاف الامام من خیانه المهادنین و غدرهم بسبب او اماره دلته علی ذلک،جاز له نقض العهد. مساله ٢٢۵:اذا انتقضت[١]الهدنه لخوف الامام و نبذ الیهم عهدهم، ردهم الی مامنهم، مساله ٢٢۶:اذا عقد الامام الذمه للمشرکین،کان علیه ان یذب عنهم مساله ٢٢٧:اذا انتقض العهد،جاز قصد بلدهم و تبییتهم و الاغاره علیهم فی بلادهم مساله ٢٢٨:لو کان تحت کافر عشر زوجات فاسلمن و هاجرن و جاء الزوج یطلبهن، مساله ٢٢٩:لو عقدنا الهدنه بشرط ان یردوا من جاءهم منا مرتدا و یسلموه الینا، البحث السابع:فی الحکم بین المعاهدین و المهادنین. مساله ٢٣٠:اذا تحاکم الینا اهل الذمه بعضهم مع بعض،تخیر الحاکم مساله ٢٣١:اذا استعدی احد الخصمین الی الامام،اعداه علی الاخر مساله ٢٣٢:یجوز للمسلم اخذ مال من نصرانی مضاربه، مساله ٢٣٣:لو فعل الذمی ما لا یجوز فی شرع الاسلام و لا فی شرعهم مساله ٢٣۴:لو اوصی مسلم لذمی بعبد مسلم،لم تصح الوصیه، الفصل السادس:فی قتال اهل البغی مساله ٢٣۵:قتال اهل البغی واجب بالنص و الاجماع. مساله ٢٣۶:قد جرت العاده بین الفقهاء ان یذکروا الامامه فی هذا الموضع یشترط فی الامام امور: الاول:ان یکون مکلفا، الثانی:ان یکون مسلما لیراعی مصلحه المسلمین و الاسلام، الثالث:ان یکون عدلا،لما تقدم، الرابع:ان یکون حرا، الخامس:ان یکون ذکرا لیهاب، السادس:ان یکون عالما، السابع:ان یکون شجاعا، الثامن:ان یکون ذا رای و کفایه، التاسع:ان یکون صحیح السمع و البصر و النطق، العاشر:ان یکون صحیح الاعضاء، الحادی عشر:ان یکون من قریش، الثانی عشر:یجب ان یکون الامام معصوما عند الشیعه، الثالث عشر:ان یکون منصوصا علیه من الله تعالی،او من النبی صلی الله علیه و اله، الرابع عشر:ان یکون افضل اهل زمانه،لیتحقق التمیز عن غیره. الخامس عشر:ان یکون منزها عن القبایح،لدلاله العصمه علیه. مساله ٢٣٧:و انما تنعقد الامامه بالنص عندنا علی ما سبق. لکنهم جوزوا انعقادها بامور: احدها:البیعه ١. الامر الثانی:استخلاف الامام قبله،و عهده الیه، الامر الثالث:القهر و الاستیلاء. مساله ٢٣٨:تجب طاعه الامام عندنا و عند کل احد اوجب نصب الامام ما لم یخالف المشروع مساله ٢٣٩:الامام عندنا لا یتحقق منه صدور الفسق،لانه واجب العصمه من اول عمره الی اخره. مساله ٢۴٠: یثبت وصف البغی بشرایط ثلاثه: احدها:ان یکونوا فی کثره و منعه لا یمکن کفهم و تفریق جمعهم الثانی:ان یخرجوا عن قبضه الامام منفردین عنه فی بلد او بادیه، الثالث:ان یکونوا علی المباینه بتاویل سایغ عندهم و الشافعیه اعتبروا فی اهل البغی صفتین: احداهما:ان یکون لهم تاویل یعتقدون بسببه جواز الخروج علی الامام، الصفه الثانیه:ان یکون لهم شوکه و عدد بحیث یحتاج الامام فی ردهم الی الطاعه مساله ٢۴١:کل من خرج علی امام عادل ثبتت امامته بالنص عندنا، مساله ٢۴٢:و یجب قتال اهل البغی علی کل من ندبه الامام لقتالهم عموما او خصوصا او من نصبه الامام. مساله ٢۴٣:لو استعان اهل البغی باهل الحرب و عقدوا لهم ذمه او امانا علی هذا، مساله ٢۴۴:یجوز للامام ان یستعین باهل الذمه علی حرب اهل البغی، مساله ٢۴۵:اذا افترق اهل البغی طایفتین ثم اقتتلوا،فان کان للامام قوه علی قهرهما، مساله ٢۴۶:اذا لم یمکن دفع البغاه الا بالقتل،وجب، مساله ٢۴٧:لو قتل الباغی واحدا من اهل العدل،وجب علیه القصاص، مساله ٢۴٨:قد بینا انه ینبغی للامام وعظ اهل البغی و امرهم بالطاعه مساله ٢۴٩:اهل البغی قسمان: احدهما:ان لا یکون لهم فیه یرجعون الیها و الثانی:ان یکون لهم فیه یرجعون الیها و رییس یعتضدون به و یجیش لهم الجیوش، مساله ٢۵٠:لو وقع اسیر من اهل البغی فی ید اهل العدل و کان شابا من اهل القتال، مساله ٢۵١:اموال اهل البغی،التی لم یحوها العسکر لا تخرج عن ملکهم، مساله ٢۵٢:لو غلب اهل البغی علی بلد فاخذوا الصدقات و الجزیه و الخراج، مساله ٢۵٣:اذا زالت ید اهل البغی عن البلد و ملکه اهل العدل فطالبهم العادل مساله ٢۵۴:اهل البغی عندنا فساق و بعضهم کفار، مساله ٢۵۵:من قتل من اهل العدل فی المعرکه لا یغسل و لا یکفن، و یصلی علیه،عندنا. مساله ٢۵۶:اذا فعل اهل البغی حال امتناعهم ما یوجب الحد، مساله ٢۵٧:یجوز للعادل قصد الباغی بالقتل،لانه محکوم بکفره، مساله ٢۵٨:من سب الله تعالی او احدا من انبیایه او ملایکته او الامام، وجب قتله، و اما الرده: الفصل السابع:فی الامر بالمعروف و النهی عن المنکر مقدمه:الامر طلب الفعل بالقول علی جهه الاستعلاء، مساله ٢۵٩:فی الامر بالمعروف و النهی عن المنکر فضل عظیم و ثواب جزیل. مساله ٢۶٠:المعروف قسمان:واجب و ندب،فالامر بالواجب واجب، مساله ٢۶١:اختلف علماونا فی وجوبهما. مساله ٢۶٢:اختلف علماونا فی وجوبهما علی الاعیان او علی الکفایه؟ مساله ٢۶٣:شرایط وجوبه اربعه: الاول:ان یعلم الامر و الناهی المعروف معروفا و المنکر منکرا الثانی:ان یجوز تاثیر انکاره، الثالث:ان یکون المامور او المنهی مصرا علی الاستمرار، الرابع:ان لا یکون فی الانکار مفسده علی الامر و لا علی احد من المومنین بسببه، مساله ٢۶۴:مراتب الانکار ثلاثه: الاولی:بالقلب، الثانیه:باللسان، الثالثه:بالید، مساله ٢۶۵:لا یجوز لاحد اقامه الحدود الا الامام[١]او من نصبه الامام لاقامتها، مساله ٢۶۶:الحکم و الفتیا بین الناس منوط بنظر الامام، مساله ٢۶٧:لو طلب احد الخصمین المرافعه الی قضاه الجور،کان متعدیا للحق، مساله ٢۶٨:یجوز لفقهاء الشیعه،العارفین بمدارک الاحکام،الجامعین لشرایط الحکم الافتاء بین الناس. الفصل الثامن:فی الرباط مساله ٢۶٩:تستحب المرابطه بنفسه و غلامه و فرسه. مساله ٢٧٠:لو نذر المرابطه،وجب علیه الوفاء به، مساله ٢٧١:لو اجر نفسه لینوب عن غیره فی المرابطه،وجب علیه الوفاء، فقه تطبیقی فقه استدلالی فقه جعفری اصول فقه شیعه مجاهد کتب فقه شیعه کتب فقه استدلالی شیعه علامه حلی صلح جهاد ( فقه) امر به معروف و نهی از منکر علامه حلی علامه حلی, ابن مطهر حسن بن یوسف (مرجع تقلید، فقیه و متکلم شیعه در قرن هشتم هجری، مولف بیش از ۱۲۰ کتاب در رشته‌های فقه، اصول فقه، کلام، حدیث، تفسیر، رجال، فلسفه و منطق), 648ق/1251م. حله، عراق ## 726ق/1326م. حله، عراق 648ق/1251م. حله، عراق ## 726ق/1326م. حله، عراق Author book marcgt Reference works local portal_lib local ‭ BP ۱۸۲/۳ /ع۸ت۴‬ adult juvenile specialized منابعی که مشخصات آنها در صفحه شناسنامه اثر آمده ولی منبع دیجیتال آن برای مشاهده(قرائت)و دانلود ارائه نمیگردد، به یکی از دلایل زیر می باشد:<br />-به درخواست صاحبان اثر از دسترس خارج گردیده است.<br />- محدودیت نشر به دلیل رعایت حقوق معنوی اثر دارد.<br />- محدودیت قانونی دارد.<br />- به دلیل نوع و محتوای اثر ،محدودیت دسترسی عمومی دارد.<br />- فاقد کیفیت مناسب دیجیتال می باشد.