00000000000000000000000000000000000000000000000000000000000Per00اسلام، مدرنیته و تجربه دینی: با رویکرد به مفهوم تجربه دینی از نگاه محمد اقبال لاهوریدانشگاه شیرازدانشگاه شیراز تجربه‌ی دینیِ برآمده از سنت اسلامی ما از مبنا باتجربه‌ی دینی مبتنی بر مدرنیته متعارض است. موقعیت اندیشه‌ی فلسفیِ امروزمان بازاندیشی درباره‌ی مبانیِ این دو و رابطه‌شان را ضروری می‌کند. اقبال نخستین متفکر اسلامی است که با مفهومِ «تجربه‌ی دینی» و «مبانی علمی مدرن» به بازاندیشیِ مسائل اساسی اسلام و تبیین‌هایی اساساً متعارض با ماهیت مبانی آن می‌رسد. موضوع ما نقد پیامدهای دیدگاه او نیست، بلکه دو مسأله در روی‌کرد اوست: یکی معرفت مشککِ حاصل از تجربه‌ی دینیِ مبتنی بر «جهان‌بینیِ مادی»، دوم بُعد سومی به نامِ «روحانی بودن»، که به این معرفت ِمدرن اضافه می‌کند. این دو، برخلاف تلاش اقبال، جمع‌پذیر نبوده‌اند و امروزه دیگر رفع‌شدنی هم نیستند. فهم موقعیتِ دیالکتیکیِ این دو متناقضْ در بطن فرهنگ امروز، زمینه‌سازِ خودآگاهی به نحوه‌ی مواجهه‌ی امروزی‌مان باریشه‌ی حقیقت‌ یا خدا و موقعیت اندیشه‌ی فلسفی‌مان است. مرتضی مطهری مرتضی مطهری ایمان تجربه دینی و مدرنیته محمد اقبال لاهوری معرفت و تجربه دینی خودشناسی و مدرنیته معرفت مشکک تجربه دینی روحانیت سرشت و ذات تجربه دینی اکتشاف بعد روحانی معرفت مادی بشر تجربه خدا و مدرنیته بازاندیشی در اسلام جهان بینی مادی معرفت مدرن تعاریف تجربه تجربه مدرنیته خودبنیاد اندیشی بشر عقلانیت افراطی احساس ایمنی مطلق تجربه درونی خودشناسی روحانی تجربه علمی مادی خودآگاهی به موقعیت خود وحی وحی معرفت شناسی (مسائل جدید کلامی) برهان تجربه دینی (مسائل جدید کلامی) مدرنیته (تجدد) مرتضی مطهری خودآگاهی (معرفت نفس) تجربه‌ دینی قاسم پورحسن درزی تجربه دینی (فلسفه دین) پورحسن , قاسم (دانشیار، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.) Author خلیلی, مژگان (دانش‌آموخته دکترای فلسفه دانشگاه علامه طباطبایی در تهران) Author article marcgt gateway for meanings local 2251-6123 http:/jrt.shirazu.ac.ir