00000000000000000000000000000000000000000000000000000000000Per00اندیشه فقهی ابن ابی عقیل و مکتب متکلمان متقدم امامیهتهراندانشگاه تهراندانشگاه تهران ابن ابی عقیل به عنوان فقیهی تأثیر گذار در میا ن امامیه، آثاری را بر جای نهاد که پس از گذشت چند سده، به عنوان نوشته هایی «قدیم»، فقط قابل قرائت بود. در حالی که اطلاعات روشنی دربارة بافت موضعگیری ها و نیز گفتمان عصر تألیف در دست نبوده است. از همین روست که کاستی روشنی در فهم دقیق اندیشة فقهی وی دیده می شود و این نکته نه تنها در سده های اخیر که دربارة حلیان سده های میانه اسلامی نیز صادق است. در این پژوهش کوشش شده است تا با استفاده از تعلق مکتبی ابن ابی عقیل به مکتب متکلمان امامی نیمة نخست سدة 4 ق، زمینه ای برای تحلیل موضعگیری بازمانده و بازسازی اندیشه های اساسی ابن ابی عقیل فراهم شود. فقه مکتب متکلمان و از جمله فقه ابن ابی عقیل با فقه متقدم معتزله در مبانی اندیشه قرابتی بسیار دارد. گسترش کاربرد ظواهر کتاب و باور به عدم حجیت خبر واحد، مشخصة برخورد او با ادلة نقلی است. او با قیاس، سخت مخالفت دارد و وجه بارز عقلگرایی در فقه او و همفکرانش، محدود کردن دامنة نص، افزودن دامنة «اصول عقلی» و در نتیجه کاستن از دامنة موضوعاتی است که شریعت نسبت به آن حکم کرده است. فقه شیعه شیخ مفید: محمد بن محمد بن نعمان‏ سید مرتضی‏: علی بن حسین بن موسی علامه حلی ابوسهل نوبختی معتزله امامیه ابن راوندی ادله نقلی و وحیانی ردیه نویسی ابن ابی عقیل مکتب متکلمان متقدم امامیه آل رسول اصول عقلی حجیت خبر واحد ظواهر کتاب متکلمان متقدم ابن قبه رازی فقه متقدم معتزله قیاس (منطق) عقلگرایی در فقه محدود کردن دامنه نص افزودن دامنه اصول عقلی زمینه های اندیشه فقهی در مکتب متکلمان شاخص فقاهت در مکتب متکلمان زمینه های فقه ابن ابی عقیل در اندیشه متکلمان جایگاه آل الرسول در فقه ابن ابی عقیل نظام فقهی ابن ابی عقیل جایگاه سنت در نظام فقهی ابن ابی عقیل مبانی استنباط ابن ابی عقیل 17. فرق کلامی قرآن شخصیت ها ابن قبه رازی ابن ابی عقیل شیخ مفید سید مرتضی حسن بن سلیمان حلی علامه حلی علم کلام فلوطین(افلوطین) احمد پاکتچی ابن راوندی پاکتچی, احمد (دانشیار پژوهشکده مطالعات قرآنی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی وزارت علوم تحقیقات و فناوری ایران), 1342# 1342# Author فلوطین, افلوطین (فیلسوف نوافلاطونی), 204م. لیکوپولیس#270م. کامپانیا، ایتالیا 204م. لیکوپولیس#270م. کامپانیا، ایتالیا Descriptor ابن ابی عقیل عمانی , حسن بن علی (محدّث، فقیه و متکلّم شیعه قرن چهارم هجری قمری، معاصر غیبت صغری، اولین مرجع شیعه امامی، احد از قدیمَین، صاحب کتب: "الکرّ و الفَرّ" در امامت و کتاب "المتمسک بحبل آل الرسول"، احد از القدیمین), #قرن4ق #قرن4ق Descriptor ابراهیم بن نوبخت, (عالم دینى، حکیم و متکلم امامى), قرن‎۴ق# قرن‎۴ق# Descriptor ابن راوندی , احمد بن یحیی (فیلسوف، متکلم و ایرانى، از اعضای بیت الحکمه؛ از مشهور ترین زنادقه نامیده شده تاریخ اسلام و از متکلمان‌ مشهور به‌ الحاد؛ عالم معتزله در جوانی، شیعه بعدی و مخالف معتزله، ملحد متاخر و بقولی تائب در آخر عمر), 205؟ه‍.ق #298؟ه‍.ق 205؟ه‍.ق #298؟ه‍.ق Descriptor ابن قِبِه رازی, ابوجعفر محمد بن عبد الرحمان (از متکلمان شیعه دوازده امامی دوره غیبت صغری؛ معتزلی پیشین و امامی بعدی؛ صاحب کتاب «الانصاف فی الامامة»), #قرن4 (قبل از ۳۱۹ق.) #قرن4 (قبل از ۳۱۹ق.) Descriptor article marcgt 1010-4968 specialized https:/jmb.ut.ac.ir