00000000000000000000000000000000000000000000000000000000000Per00اندیشه غالب بر نوشته‌های تاریخی دوره سلجوقی در ایران: کلام اشعری و حکمت عملیتهراندانشگاه تهراندانشگاه تهران از ویژگی‌های تاریخنگاری دوره سلجوقی، جمع میان کلام اشعری و حکمت عملی ایرانیان پیش از اسلام است. از سویی احیای اندیشه سیاسی ایرانشهری و تبیین آن به عنوان الگوی عملی سلاطین در دوره سلجوقی در کتاب‌های سیر الملوک و متون تاریخی تجلی یافت. از سوی دیگر نفوذ کلام اشعری در ایران با آغاز وزارت نظام الملک، به اوج رسید و نوشته اغلب مورخان این دوره را متأثر نمود. مقاله حاضر در صدد پاسخگویی به این مسائل است که چگونه و چرا دو اندیشه اشعری و حکمت عملی ایرانیان در تاریخ نگری مورخان این دوره ظاهر شد، آیا زمینه حضور و جمع میان دو تفکر نشان از تعادل و توازن دارد یا استحاله و یا غلبه یکی بر دیگری؟ تحقیق حاضر نشان خواهد داد، تاریخ نگری مورخان دوره سلجوقی، تجلی‌گاه برخی دیدگاههای مشترک دو تفکر بود. در برخی موارد دیگر مورخان این دوره موجد تحولی در اندیشه‌های ایرانیان پیش از اسلام و اسلامی کردن آن بودند و در مواردی فارغ از دیدگاه‌های اشعریان، برای تبیین جایگاه مستقل پادشاهان، از حکمت عملی ایرانیان سود جستند. قضا و قدر جبریت تاریخ نگاری تقدیر سیاست نامه فره ایزدی تاریخ نگری کلام اشعری قرن دوم ایران پیش از اسلام اشعری گری غزالی سیاست نامه (سیرالملوک) دوره ی سلجوقیان تفکر دوره سلجوقی ارکان جامعه عدالت سلطان اندیشه سیاسی ایران باستان جبرگرایی ایرانیان باستان جایگاه معنوی سلطان آل‌ب‍وی‍ه‌ جبریه (مذاهب کلامی) اشاعره (اهل سنت) قضا و قدر حکمت عملی ابن قُتَیبه دینوری تاریخ نگاری اسلامی ابن مسکویه آل بویه سلجوقیان ترکمنی آذر , پروین (استاد پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران) Author مسکویه رازی, ابوعلی احمد بن محمد بن یعقوب (Abū ʿAlī Miskawayh؛ فیلسوف، ادیب، مورخ و منشی آل بویه، تشیع فلسفی), 326؟ق.ری،ایران#421؟ق.اصفهان،ایران 326؟ق.ری،ایران#421؟ق.اصفهان،ایران Descriptor ابن قتیبه دینوری, عبد الله بن مسلم (اهل حدیث، نویسنده، تاریخ‌نگار و دانشمند ایرانی‌تبار عصر عباسى، از پیروان احمد بن حنبل), 213ق. بغداد یا کوفه، عراق#276 ق. بغداد، عراق 213ق. بغداد یا کوفه، عراق#276 ق. بغداد، عراق Descriptor article marcgt 0 specialized https:/jhic.ut.ac.ir