00000000000000000000000000000000000000000000000000000000000Per00بررسی ارزشیابی ملاصدرا از براهین وجود خداقمموسسه فرهنگی تحقیقاتی إسراءموسسه فرهنگی تحقیقاتی إسراء تحلیل و بررسی براهین وجود خدا، بخش مهمی از اهتمام و دلمشغولی صدرالمتالهین را در مباحث خداشناسی، به خود اختصاص داده است. ارزشیابی این برهان‌‌‌ها بر اساس ملاک‌‌‌های مختلف، از جمله تلاش‌‌‌های ستودنی او به شمار می‌‌‌رود که کمتر مورد توجه واقع شده است. در این مقاله، پس از اشاره به عناوین این برهان‌‌‌ها و بیان دسته‌‌‌بندی‌‌‌های مختلف صدرا از آن‌‌‌ها، ملاک‌‌‌های ارزشیابی برهان‌‌‌ها معرفی می‌‌‌شود. سپس، مهم‌‌‌ترین ملاک‌‌‌ها را ـ که ملاک‌‌‌های طرح‌‌‌شده در دانش منطق است و بر اساس آن‌‌‌ها برهان‌‌‌های وجود خدا به برهان «ان» و برهان «ان مطلق» و «دلیل» تقسیم می‌‌‌شود ـ تبیین کرده، مستندات آن‌‌‌ها را بیان خواهیم کرد؛ و آن‌‌‌گاه، نشان خواهیم داد که به لحاظ معیارهای منطقی، ارزش معرفتی برهان صدیقین و دیگر برهان‌‌‌های وجود خدا، تفاوتی ندارد. ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین خواجه نصیرالدین طوسی علامه طباطبایی: سید محمدحسین طباطبایی محمدتقی مصباح یزدی اسفار علم حصولی شواهد الربوبیه ملاصدرا برهان صدیقین (اثبات خدا) خداشناسی اثبات وجود خدا ابن سینا: ابوعلی سینا نفس آدمی مراتب هستی ممکن الوجود واجب الوجود برهان حدوث (اثبات خدا) برهان لمی (منطق) اصل علیت الحدوث کمالات وجودی صفات الهی در حکمت متعالیه حدوث صفات الهی علم حضوری نظام هستی کمالات وجودی انسان قرآن برهان امکان و وجوب (اثبات خدا) عقل مفارق برهان ان صفات خدا محمدرضا مظفر الهیات(کلام جدید) اثبات وجود خدا برهان شبه لم ملاک منطقی ملاک غیر منطقی برهان پدیده محور خواجه نصیرالدین طوسی محمدتقی مصباح یزدی علامه طباطبایی غلامحسین ابراهیمی دینانی ابن سینا محمد رضا مظفر علم نفس حکمت متعالیه عقل ( جوهر ) ماهیت ممکن علیت خداشناسی(الهیات بالمعنی الاخص) براهین اثبات واجب(حکمت نظری) برهان امکان برهان حدوث برهان صدیقین واجب تعالی (اسماء ذات) قرآن غلامحسین ابراهیمی دینانی عین ربط بودن معلول سید محمد انتظام برهان صدیقین در حکمت متعالیه علم حصولی(مقابل علم حضوری) برهان لمّ (مقابل برهان انّ) برهان انّ (مقابل برهان لمّ) صورت منطقی برهان صدیقین برهان مکمل صورت برهان صدیقین برهان از طریق وحدت عالم برهان تغییر ماهیت تعمیم علیت ملاصدرا شیرازی انتظام, سیدمحمد (دانشیار گروه فلسفه، دانشکده فلسفه، دانشگاه مفید، قم، ایران) Author ملاصدرا, صدرالدین محمد بن ابراهیم شیرازی (فیلسوف مشهور موسس حکمت متعالیه، شیعه و ایرانی), 979ق./950ش./ 1572م.#1050 ق./1641م. 979ق./950ش./ 1572م.#1050 ق./1641م. Descriptor طباطبایی(علامه طباطبایی), سید محمد حسین (فیلسوف نوصدرایی معاصر، حکمت متعالیه، مفسر بزرگ؛ صاحب تفسیر المیزان، «بدایة الحکمة»، «نهایة الحکمة» و «اصول فلسفه و روش رئالیسم») , 1281ش. تبریز ##1360ش. قم 1281ش. تبریز ##1360ش. قم Descriptor خواجه نصیر الدین طوسی, محمد بن محمد (فیلسوف و متکلم ایرانی سده هفتم، موسس کلام فلسفی، شیعه امامی), 579ق./1201م.توس،ایران-# # 672ق./1274م.کاظمین،عراق 579ق./1201م.توس،ایران-# # 672ق./1274م.کاظمین،عراق Descriptor ابن سینا, حسین بن عبدالله (Ibn Sina؛ Avicenna؛ شیخ الرئیس، فیلسوف مشهور مشائی، شیعه و ایرانی), ۳۷۰ق/359ش./981م. (افشنه بخارا)# # ۴۲۸ق/416ش./1038م. (همدان) ۳۷۰ق/359ش./981م. (افشنه بخارا)# # ۴۲۸ق/416ش./1038م. (همدان) Descriptor مصباح یزدی, محمدتقی (فیلسوف و اندیشمند معاصر، مدرس علوم عقلی در حوزه علمیه قم، موسس و اولین رئیس موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی), 1313ش./1935م.یزد#1399ش./2021م.قم 1313ش./1935م.یزد#1399ش./2021م.قم Descriptor ابراهیمی دینانی, غلامحسین (استاد تمام بازنشسته گروه فلسفه، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، از شاگردن علامه طباطبایی، مشهور به طرح پرسش های جدید از فلسفه اسلامی), -1313 ش.# -1313 ش.# Descriptor علامه مظفر , آیت الله شیخ محمد رضا (منطقى، فقیه، اصولى، ادیب، متکلم؛ شیعه اثنی‌عشرى و عراقى، صاحب تالیفات منتخب به عنوان متون درسی حوزه کتب: «المنطق»، «عقائد الامامیه»، «أصول الفقه»), 1322ق./1904م. نجف، عراق#1383ق./1964م. نجف، عراق 1322ق./1904م. نجف، عراق#1383ق./1964م. نجف، عراق Descriptor article marcgt 2383-2916 specialized http:/hikmat.isramags.ir فلسفه دین