جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

فارسی  |   العربیه  |   English  

در تلگرام به ما بپیوندید

کتابخانه مجازی الفبا
کتابخانه مجازی الفبا
پایگاه جامع و تخصصی کلام و عقاید و اندیشه دینی
جستجو بر اساس ... همه موارد عنوان موضوع پدید آور جستجو در متن
: جستجو در الفبا در گوگل
مرتب سازی بر اساس و به صورت وتعداد نمایش فرارداده در صفحه باشد جستجو
غدیر خم: ابتکار نبوی در نفی قدرت استیلایی
نویسنده:
عطارزاده مجتبی
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
چکیده :
هر چند در بینش سیاسی اسلام حاکمیت اصلی از آن خداست، اما اعتقاد به برتری حاکمیت الهی و احکام شرعی به هیچ روی به معنای تحدید و یا نقصان نقش و تاثیر مردم در ارتقای کارکرد دولت اسلامی، در مقام مدیریت کلان اجتماعی سیاسی نیست، زیرا بر خلاف باور برخی نحله های فکری در حوزه سیاست اسلامی، که با طرح وامداری مستقیم قدرت خلیفه و دولت اسلامی از ذات خداوندی، در عمل نقشی برای مردم در همراهی و کارآمدسازی نهاد قدرت در انجام وظایف و انتظارات ناشی از آن در عرصه عمومی قائل نیستند، سیره پیامبر گرامی اسلام در بنای حکومت، به منزله اهرم اجرایی قدرت، خلاف این باور را ثابت می کند.در پی مخالفت اهل مکه با رسالت نبوی و هجرت اجباری به مدینه، حضرت با یاری و همراهی اهالی آن شهر بود که توانست شالوده حکومتی بر پایه عدالت اجتماعی را بیفکند. بی شک، متناسب با چنین شیوه ای است که پیامبر بزرگوار اسلام تداوم رسالت و تکمیل دیانت خود را در فرایند تعیین جانشین خویش در غدیر خم دنبال می کند و به رغم برخورداری از حق و قابلیت والای انتصاب مستقیم علی بن ابی طالب، با تبیین محورهای شایستگی چنین عنصری در مقام هدایت امور مسلمین، بر آن است تا با درونی سازی پذیرش وی از سوی مخاطبین، بر ضرورت احراز ویژگی کارآمدی دولت اسلامی از رهگذر همکاری و مساعدت همگانی آحاد جامعه تاکید کند.
صفحات :
از صفحه 133 تا 151
آزادی ها و مسوولیت های اقتصادی مردم از دیدگاه اسلام
نویسنده:
میرمعزی سیدحسین
نوع منبع :
کتابخانه عمومی , نمایه مقاله
چکیده :
از دیدگاه اسلام انسان ازنظر تکوینی آزاد آفریده شده است و ازنظر تشریعی هیچ کس غیر از خداوند حق فرمان دادن و دخالت در امور وی را ندارد. در حقیقت آزادی یک جزء سلبی «فرمان غیرخدا را اطاعت نکردن» و یک جزء ایجابی «اطاعت از فرمان خدا» دارد. در نتیجه، انسان درباره تمام اموری که خداوند متعال به آن امر کرده است؛ مورد پرستش قرار می گیرد و درباره همه کسانی که خداوند فرمان اطاعت از وی را داده است، مسوول است. از این رو آزادی همواره با مسوولیت همراه است. به همین علت قلمرو آزادی و مسوولیت های اقتصادی مردم به وسیله شرع مقدس اسلام تعیین می شود. در مقاله حاضر با استناد به آیه ها، روایت ها و عقل به روش اجتهادی آزادی به مفهوم پیش گفته اثبات شده و قلمرو آزادی و مسوولیت های اقتصادی مردم بیان می شود.
صفحات :
از صفحه 37 تا 62
جایگاه دولت در نظام اقتصادی اسلام (دولت مصالح)
نویسنده:
رفیعی آتانی عطااله
نوع منبع :
کتابخانه عمومی , نمایه مقاله
چکیده :
مقاله در صدد است با استفاده از نظریه های اقتصادی، جایگاه و نقش دولت در نظام اقتصادی اسلام که مبتنی بر مبانی فقهی است را بر اساس نظریه عمومی دولت اسلامی نشان دهد. مقاله اثبات خواهد کرد هر چند اصل اولی در نظام اقتصادی اسلام عدم دخالت دولت در اقتصاد است، اما به علل فقهی و اقتصادی به علت ضرورت تحقق اهداف مورد نظر اسلام از زندگی اقتصادی برخلاف این اصل نخستین، دولت اسلامی در اقتصاد دولت دخالت خواهد کرد. بر این اساس مقاله، فعالیت آزادانه و مسوولانه اقتصادی مردم و دخالت مسوولانه دولت در اقتصاد در چارچوب نظام اقتصادی اسلام، یک الگوی متفاوتی از نقش دولت در اقتصاد را در مقایسه با دیگر نظام های اقتصادی نشان می دهد.
صفحات :
از صفحه 37 تا 59
مطالعه تطبیقی مبانی نظریه حکومت در آراء خواجه نصیر الدین طوسی و غزالی
نویسنده:
سمانه امینی
نوع منبع :
رساله تحصیلی , کتابخانه عمومی , مطالعه تطبیقی
وضعیت نشر :
ایرانداک,
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
چکیده :
نظریه حکومت نزد متکلمان شیعه و سنی در حکمت عملی مطرح بوده است و ایشان تحت عنوان سیاست مدن به شیوه های حکومت در رابطه با حاکم و شهروندان و تعریف سعادت اجتماعی می پرداختند. غزالی به دلیل رویکرد اشعری در کلام با اراده آزاد موافق نیست و چون به تقدیر و به نوعی جبر الهی معتقد است شهروندان را در انتخاب حاکم ذی حق نمی داند و معتقد است حکومت حق خداوند است و به هر کسی که مصلحت بداند تفویض می کند. به همین دلیل بعد از پیامبر(ص) به هیچ کس حق حاکمیت قائل نیست ولی در یک نگاه متعارض سلاطین و حاکمانی را که به جبر حکومت را به دست می گیرند رسمیت می بخشد در حالیکه خواجه نصیر با رویکرد امامیه در مسأله جبر و اختیار، اراده آزاد را برای شهروندان قبول دارد و معتقد است حاکم باید توسط شهروندان آن هم شهروندان دارای بصیرت و آگاهی انتخاب شود و به دنبال نظریه امامت شیعه حکومت را حق خداوند و حق امامان و اولیاء خداوند می‌داند که در رابطه امام و امت مسئولیت مدیریت جامعه هم از جانب خداوند و هم از جانب مومنین بر او تفویض می شود یعنی خداوند او را منصوب می کند و مردم وی را کشف می‌کنند و او نیز مکلف به زمینه سازی سعادت شهروندان است. خواجه نصیر در نظریه حکومت تحت تأثیر مدینه فاضله فارابی بوده است.
فاشیسم و هگل: خوانشی در اقتران نظریه و عمل
نویسنده:
ساعی احمد, مقدس محمود
نوع منبع :
کتابخانه عمومی , نمایه مقاله
کلیدواژه‌های اصلی :
چکیده :
هگل صد سال قبل از صعود دولت رایش سوم در نوشته هایش آرزو کرده بود که روزی روح و تفکر آریایی- ژرمن روح جهان جدید گردد تا به قول او حقیقت مطلق را عملی نماید و وظیفه تاریخی اش را به انجام رساند، آرزویی که در قامت فاشیسم به حقیقت پیوست. هگل دولت را سایه خدا بر زمین خواند، مرتبه انسان های تاریخ ساز را به مرتبه الوهیت یا نیمه خدایی رسانید و جنگ را خیری دانست که سبب سلامت اخلاقی جامعه می شود. در بررسی عناصر فاشیسم شاهد همنشینی نظریه و عمل هستیم. تاثیرگذاری اندیشه هگل بر فاشیسم چنان است که پوپر دستور طبخ فاشیسم را از این قرار می داند: هگل به اضافه کمی چاشنی مادیت قرن نوزدهمی.
صفحات :
از صفحه 125 تا 150
نظریه سیاسی علامه طباطبائی
نویسنده:
مصطفی ترک زهرانی
نوع منبع :
رساله تحصیلی , کتابخانه عمومی
وضعیت نشر :
ایرانداک,
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
چکیده :
علامه طباطبایی دارای نظریه سیاسی است ، بدین معنا که وی همچون فلاسفه سیاسی برای حل مسائل اصلی جامعه خویش راه حل ارائه کرده‌است . راه حل مورد نظر آنمرحوم یک راه حل کلی و همه جانبی است . وی مثل اکثر نظریه‌پردازان سیاسی جامعه مطلوبی را در نظر دارد که‌بایستی جایگزین جامعه فعلی گردد. از نظر او بهترین جامعه، جامعه عادله دینی است . این جامعه آرمانی و دست نایافتنی نبوده و از جوامع فعلی نیزالگو نمی‌گیرد، بلکه جامعه‌ای است که نمونه آن در صدر اسلام و در زمان رسول اکرم (ص) وجود داشته است . دراین جامعه‌مسائل اقتصاد، جامعه‌شناسی، فرهنگ و سیاست بحث میشود. این جامعه دارای ویژگیهایی بدین شرح‌است : -1 در جامعه عادله دینی رابطه فرد و اجتماع رابطه‌ای است حقیقی یعنی آنکه فرد مستحیل در جامعه بوده اولویت با جامعه است و هرکجا تعارضی بین منافع فرد وجامعه بوجود آمد منافع فرد فدای منافع اجتماع می‌شود. قوانین در این جامعه نیز براساس مصلحت عمومی است و درهمه جا، جانب اجتماع در نظر گرفته میشود. -2 این جامعه دارای اصولی ثابت و اصولی متغیراست ; مثلا، اینکه جامعه نیاز به حکومت دارد اصلی است‌ثابت ولی نوع حکومت در جوامع مختلف و زمانهای گوناگون تفاوت می‌کند. شریعت نیز اصول ثابت را ارائه می‌کند ولی اصول متغیر را عقل تشخیص می‌دهد. کلیه قوانین و اصولی که‌ازناحیه ولایت صادر میشود از اصول متغیر بحساب می‌آید. بنابراین در دیدگاه علامه عقل‌جایگاهی ویژه دارد، و اصولا مرحوم علامه تمامی نظریه خویش را براساس استدلال عقلی به پیش می‌برد و به‌احادیث و روایات تمسک نمی‌کند . بنابراین علامه طباطبایی را از هرنظر بایستی فردی اصولی دانست و نه‌اخباری. -3 درجامعه عادله دینی عنصر عدالت یک مفهوم‌کلیدی است . عدالت در سه شکل فردی، اعتقادی و اجتماعی است که دراین بین عدالت اجتماعی دارای اولویت است . در عدالت اجتماعی بحث اقتصادیات نیز عنوان میشود و اصولا اقتصاد مایه قوام اجتماعی است . -4 در زمان غیبت امام عصر (عج) انتخاب نوع حکومت‌بدست مردم است ، ولی فرض براین است که در جامعه اسلامی مسلمانان بطور فطری بدنبال آگاه‌ترین و عادلترین فرد برای حکومت میروند که در زمان ما این فرد فقیه عادل است .
آشتی فرد و اجتماع: جامعه‌ی مدنی و دولت در نظر هگل
نویسنده:
میثم پورافضل
نوع منبع :
رساله تحصیلی
منابع دیجیتالی :
وضعیت نشر :
ایرانداک,
چکیده :
در این رساله سعی شده است تا با محوریت مفهوم «آشتی»، فلسفه‌ی سیاسی- اجتماعی هگل بازخوانی شود. علت انتخاب این مفهوم به عنوان مدخل این رساله آن است که به واقع، وظیفه و غایت فلسفه از نظر هگل، «آشتی» و رفع شکاف‌ها و رخنه‌هایی است که در طی تاریخ پدیدار می‌شوند. در فلسفه‌ی سیاسی، این شکاف در شکل «تقابل و نزاع میان فرد و اجتماع ظهور» می‌کند. پس ابتدا باید چیستی و چگونگی این شکاف را شرح داد و سپس نشان داد چگونه می‌توان این گسست را از میان برداشت.برای این کار، ابتدا خاستگاه تاریخی مفهوم آشتی، با توجه به رویدادهای زمانه‌ی هگل و به ویژه انقلاب فرانسه، بیان شده و سپس، خاستگاه نظری «آشتی» و مسئله‌ی «مناقشه‌ی نظر و عمل» و پاسخ هگل به آن، با توجه به فیلسوفانی همچون روسو، کانت و نیز سنت رومانتیسیسم آلمان بررسی شده است. در ادامه، با ورود به فلسفه‌ی سیاسی هگل، نزاع فرد و اجتماع و منشاء آن در انسان‌شناسی و فلسفه‌ی سیاسی هگل تصویر شده و در آخر، راه‌حل هگل برای «آشتی فرد و اجتماع»، یعنی نظریه‌ی دولت هگل بر اساس کتاب فلسفه‌ی حق، آمده است.
پیشرفت عادلانه و وظایف دولت دینی
نویسنده:
جهانیان ناصر
نوع منبع :
کتابخانه عمومی , نمایه مقاله
چکیده :
نقش دولت ها و نهادهای کارآمد در توسعه و پیشرفت عادلانه مساله ای انکارناپذیر است. در دهه پیشرفت عادلانه، نظام اسلامی ایران جهت دستیابی به چنین پیشرفتی باید به دولتی متعهد، متدین، با تدبیر و کارآمد تکیه کند. دولت سازی دینی یکی از مهم ترین الزام های «پدیدساختن کشور اسلامی پیشرفته و عدالت محور» است. تعیین وظیفه های دولت اسلامی درباره هویت بخشی دینی، پیشرفت مبتنی بر اسلام و عدالت محوری، تصویر درستی از دولت سازی مبتنی بر دین فراهم می کند.تحقیق پیش رو که در صدد پاسخگویی به چنین نیازی است، در گردآوری اطلاعات، به روش کتابخانه ای و در استنتاج های قرآنی، حدیثی و فقهی به روش تحلیل متون و در بحث های اقتصادی به روش تحلیلی عمل می کند و به دنبال اکتشاف وظیفه های دولت دینی در سطوح هویت بخشی، پیشرفت و عدالت، است. همین طور وظیفه های کلان دولت دینی درباره امور حاکمیتی، قانون گذاری، برنامه ریزی، نظارت، سرمایه گذاری و ... را به تصویر می کشد. دولت مردان و برنامه ریزان کشور می توانند جایگاه هر یک از مسایل را در سه سطح هویت بخشی، توسعه ای، و عدالت محوری به خوبی تشخیص داده، از تداخل امور پرهیز کرده و بر کارآمدی خود بیفزایند.
صفحات :
از صفحه 33 تا 62
طرح مسوولیت مدنی آموزگار ناشی از عمل دانش آموز در حقوق ایران همراه با مطالعه تطبیقی در حقوق فرانسه
نویسنده:
علیرضا یزدانیان
نوع منبع :
مقاله , کتابخانه عمومی
منابع دیجیتالی :
چکیده :
امروزه خسارات وارد بر دانش آموزان و خسارات ناشی از عمل دانش آموزان، چنان گسترده است که در برخی از کشورها، قسمتی از حقوق مسوولیت مدنی تحت عنوان «حوادث آموزشی» به طور ویژه، به طرق جبران این خسارات می پردازد. عمده این خسارات نیز ناشی از تقصیر آموزگاران می باشد. در فقه امامیه قرن ها پیش به مسوولیت شخصی معلم اشاره شده است. امروزه یکی از مسوولیت های خاص، مسوولیت ناشی از عمل غیر است که یکی از اقسام آن، مسوولیت آموزگار ناشی از عمل دانش آموز می باشد. بر خلاف حقوق ایران، در قانون مدنی فرانسه به مسوولیت مدنی آموزگار ناشی از عمل دانش آموز نیز اشاره شده و تحولات زیادی نیز در حقوق فرانسه به وقوع پیوسته است. مسوولیت مدنی آموزگار، بسیار وسیع است. در این جا، فقط به مسوولیت وی در خصوص خساراتی که دانش آموز بر دیگری وارد می آورد بسنده می شود که در این مقاله به شیوه تطبیقی مورد مطالعه قرار می گیرد.
صفحات :
از صفحه 37 تا 47
مطالعه تطبیقی جبران خسارت زیان دیدگان جرم توسط دولت در حقوق ایران و فرانسه
نویسنده:
ابوالقاسم فلاحی
نوع منبع :
رساله تحصیلی , کتابخانه عمومی
وضعیت نشر :
ایرانداک,
چکیده :
یکی از مهم‌ترین مسائلی که در پی وقوع جرم مطرح می‌شود، جبران خسارتی است که از رهگذر وقوع جرم بر بزه‌دیده وارد شده است. قاعده و اصل اولی آن است که بزهکار مسئول جبران خسارت بزه‌دیده است، اما در عمل، عوامل متعددی باعث می‌شود که خسارت بزه‌دیده توسط بزهکار جبران نشده باقی بماند. انتظار معقول از نظام کیفری این است که اگر نمی‌تواند از وقوع جرم پیش‌گیری کند، لااقل تا آنجا که می‌تواند خسارت وارده به بزه‌دیدگان را جبران کرده و از آنها حمایت کند. اگرچه جبران خسارت بزه‌دیده توسط دولت، سابقه‌ای نزدیک به دو هزار سال پیش از میلاد دارد، اما در گذر زمان به فراموشی سپرده شده و نزدیک به شصت سال است که به سبک و سیاق جدید در قالب الگوی عدالت ترمیمی در سیاست جنایی مطرح شده است. جبران خسارت بزه‌دیده توسط دولت بر مبنای برخی نظریات مبتنی بر تقصیر، رفاه اجتماعی، قرارداد اجتماعی، و واقع‌گرایی سیاسی و اجتماعی توجیه شده است. هریک از این نظریات واجد ایرادات و نواقصی است که به تنهایی نمی‌تواند جبران خسارت بزه‌دیده توسط دولت را توجیه کند. ناگزیر باید ترکیبی از نظریات فوق، مبنای جبران دولتی خسارت تلقی شود. در اسلام، برخی قواعد فقهی عقلی و شرعی مبنای توجیه پرداخت دیه مقتول از بیت‌المال را تشکیل می‌دهد. جبران خسارت بزه‌دیده توسط دولت در عمل با چالش‌های جدی مواجه است که مهم‌ترین آنها تحمیل بار مالی فراوان بر دولت است. برای هریک از این چالش‌ها، راهکارهایی وجود دارد که با استفاده از آنها می‌توان بر موانع موجود غلبه کرد. جبران خسارت بزه‌دیده توسط دولت در حقوق ایران به عنوان یک اصل پذیرفته نشده است و تنها حرکت کُند و نمونه‌های موردی در جهت این ساز و کار در حقوق ایران مشاهده می‌شود. با این حال، استعدادهای بالقوه و ظرفیت‌های نهفته‌ای در فقه اسلام و قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران وجود دارد که با به فعلیّت رسانیدن آنها می‌توان نظام جبران خسارت توسط دولت را در ایران پایه‌گذاری کرد. یکی از کشورهایی که در زمینه جبران دولتی خسارت بزه‌دیدگان گام‌های موثری برداشته و به پیشرفت‌های قابل توجهی نائل شده، کشور فرانسه است که بر پایه مبانی نظری رفاه اجتماعی و همبستگی اجتماعی و با به کارگیری الگوهای عدالت ترمیمی مربوط به جبران خسارت بزه‌دیدگان و تدوین قوانین خاص در این زمینه، مکانیسم مزبور را به صورت یک اصل در نظام عدالت کیفری خود در آورده. از آنجا که قوانین کیفری ایران در قسمت آئین دادرسی کیفری تقریباً اقتباسی از شیوه فرانسوی است، می‌توان از سیاست‌ها و ساز و کارهای پیش‌بینی شده در قانون آیین دادرسی کیفری فرانسه در زمینه جبران خسارت بزه‌دیدگان توسط دولت، برای طرح‌ریزی این ساز و کار در نظام قانونگذاری ایران استفاده کرد.