جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

فارسی  |   العربیه  |   English  

در تلگرام به ما بپیوندید

کتابخانه مجازی الفبا
کتابخانه مجازی الفبا
پایگاه جامع و تخصصی کلام و عقاید و اندیشه دینی
جستجو بر اساس ... همه موارد عنوان موضوع پدید آور جستجو در متن
: جستجو در الفبا در گوگل
مرتب سازی بر اساس و به صورت وتعداد نمایش فرارداده در صفحه باشد جستجو
بررسی همسان انگاری علم و ایمان از دیدگاه قرآن
نویسنده:
رضی بهابادی بی بی سادات
نوع منبع :
مقاله
کلیدواژه‌های اصلی :
چکیده :
یکی از مباحث مهم قرآن کریم مساله ایمان است که مایه سعادت انسان در دنیا و آخرت است. شناسایی حقیقت ایمان ما را در ارایه راهکار بهتر جهت تقویت ایمان و پیشگیری از آفات آن کمک می کند.مشهور است امامیه ایمان را مساوی علم و معرفت، اشاعره آن را معرفت توام با پیوند قلبی و معتزله آن را انجام واجبات و ترک محرمات می دانند. از آنجا که نوع متکلمان علم را اصل اساسی ایمان یا یکی از ارکان مهم آن دانسته اند در این تحقیق با رویکردی قرآنی درصدد پاسخگویی به این سوال بوده ایم که آیا ایمان همان علم است؟ رابطه این دو چیست. ارتباط ایمان و یقین از مباحث مهم مطرح شده در این مقاله است – علم اساس ایمان است هر چند ایمان فراتر از معرفت است – در تحقق درجات پایین ایمان معرفت یقینی شرط نیست.
صفحات :
از صفحه 45 تا 65
تاملات معاصر معرفت شناختی و برون رفت های فکر دینی
نویسنده:
مردیها سیدمرتضی
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
صفحات :
از صفحه 115 تا 136
نظریه شناخت در علوم عقلی اسلامی
نویسنده:
حسین واله
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
چکیده :
فیلسوفان، متکلمان، منطقیان و اصولیان مسلمان شناخت را باور صادق جزمی ثابت تعریف کرد ه اند، ظنون را ملحق به جهل دانسته و قلمرو شناخت یقینی را حقایق ضروری و شناخت غیر یقینی را حقایق امکانی بحساب آورده اند. بر اساس تعاریف و اصول موضوعه آنان، می توان بدست آورد که معیار شناخت این است که باور از منشا مناسب پدید آمده باشد. بر همین اساس، قیدهای «جزمی» و «ثابت» در تعریف شناخت زایداند و ذکر آنها به سبب تفکیک نشدن تعریف از معیار شناخت و احکام غیرشناختی باور از احکام شناختی آن است. رویکرد آنان در معرفت شناسی برون گرایانه است.
صفحات :
از صفحه 159 تا 207
بررسی مفهوم «ادب» و «تادیب» و نسبت آنها با «تربیت» و واژه های مرتبط دیگر
نویسنده:
امامی راد احمد, محامی مصطفی
نوع منبع :
مقاله , مدخل مفاهیم(دانشنامه مفاهیم)
منابع دیجیتالی :
چکیده :
«ادب» و «تادیب» از مفاهیمی هستند که در قرآن کریم به کار نرفته اند، ولی در روایات استعمال زیادی داشته و در امور تربیتی کاربرد فراوانی دارند. این دو واژه معانی متعددی دارند که در این پژوهش، پس از ریشه یابی و اشاره به سیر تطور معنایی آن ها، معنای غالب و اصلی که مطلق امر نیکوست، تعیین گردیده است. با توجه به ارتباط این دو واژه با برخی واژه های مربوط به تربیت؛ شباهت ها و تفاوت های آن با تربیت و واژه های مشابه یا مرتبط دیگر مورد بررسی قرار گرفته و در این راستا به نسبت سنجی ادب با واژه های: تربیت، سیره، سنت، اخلاق، عمل، تهذیب، تزکیه و علم مبادرت شده است.
صفحات :
از صفحه 31 تا 56
مساله تطابق ذهن و عین در فلسفه مشا و حکمت متعالیه
نویسنده:
ایمان پور منصور
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
صفحات :
از صفحه 23 تا 48
تصور یا تصدیق
نویسنده:
فدایی عراقی غلامرضا
نوع منبع :
کتابخانه عمومی , نمایه مقاله
چکیده :
این مقاله به اهمیت تصور و تصدیق به عنوان اصلی ترین ابزار شناخت می پردازد. مقوله تصور و تصدیق برگرفته از میراث یونانی و مورد توجه اکثر صاحب نظران و از جمله دانشمندان مسلمان است. تصور و تصدیق اگر چه از مقبولیت عام برخوردار است، با این حال با پیچیدگی ها و دشواریهایی همراه است. به نظر نویسنده این مقاله، چنانچه نگاه ما به مساله عوض شود، می تواند بسیاری از مشکلات را حل کند. آنچه این مقاله مطرح می کند این است که بر خلاف باور عام، تصور هم یک نوع تصدیق است و اصولا آنچه در شان انسان است، چیزی جز تصدیق نیست. در واقع آنچه در بعد هستی شناسی و شناخت شناسی شکل می گیرد، تصدیق است: تصدیق وجودی شی و تصدیق نسبت شی به شی دیگر. تصدیق در بعد هستی شناسی، همان اقرار به وجود شی  است و در بعد شناخت شناسی با تحلیل عقلی چیزی به چیز دیگر نسبت داده می شود. با این تغییر، تصدیق از مقوله فعل خواهد بود و نفس انسان نسبت به درک اشیا و مفاهیم، فعال است نه منفعل. قضایا می توانند مطابقت یا عدم مطابقت را با امور خارجی بیان کنند به محض حضور شی در نزد نفس خودآگاه انسان و به شرط اشراف و اشعار نفس که به منزله تایید خواهد بود علم تحقق می یابد. این عمل، خود فعلی است از افعال انسان، بنابراین، علم (تصور و تصدیق) فعلی از افعال انسان است و این فعل خلق و آفرینشی است از جانب او. با این تعبیر، نفس انسان به جای حالت کسر و انکسار در برابر اشیا و امور خارجی، می تواند حالت ایجاب و قبول داشته باشد و علم به جای قرار گرفتن در مقوله کیف می تواند در مقوله ملک و جده قرار گیرد.
صفحات :
از صفحه 101 تا 124
بررسی دیدگاه علامه طباطبایی و شاگردان در مساله علم
نویسنده:
قاسم پورحسن درزی، مریم سلگی
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
چکیده :
علامه طباطبایی علم را به حضور امری مجرد برای امری مجرد تعریف می کند، امر مجرد اول در علم حضوری همان وجود معلوم است و در علم حصولی صورت یا ماهیت معلوم است و امر مجرد دوم همان نفس عالم است. برای اثبات مجرد بودن دو امر مذکور ادله ای از طرف جناب علامه و دیگر فلاسفه معاصر اسلامی بیان شده است که به نظر می رسد اولین قدم در هستی شناسی علم بیان همین ادله تجرد نفس و صور ادراکی است. از دیگر اصولی که می تواند ما را در هستی شناسی علم یاری کند، عوالم وجود و انطباق آن ها بر هم، اتحاد علم و عالم و معلوم و بازگشت علم حصولی به حضوری است که در این نوشتار به تفصیل به آن ها خواهیم پرداخت.
صفحات :
از صفحه 53 تا 83
تبیین و بررسی حقیقت ایمان، ویژگی ها و پیامدهای آن در تفسیر المیزان
نویسنده:
نعمت الله بدخشان
نوع منبع :
مقاله , مدخل مفاهیم(دانشنامه مفاهیم)
منابع دیجیتالی :
چکیده :
بحث حقیقت ایمان و ویژگی ها و پیامدهای آن از محوری ترین مباحث دین شناسی است که تبیین و بررسی دقیق آن افزون بر اینکه می تواند در تصحیح دیدگاه های نظری و باورهای انسان تأثیر بسزایی داشته باشد، از جنبة عملی هم نقشی اساسی در اصلاح رفتارها و اعمال آدمی دارد. نوشتار حاضر می کوشد تا با استناد به آثار علّامه طباطبائی، به ویژه تفسیر المیزان، دیدگاه ایشان را دربارة این موضوع بررسی کند. در این بررسی ابتدا تعاریفی که ایشان از حقیقت ایمان ارائه کرده است، مختصراً تبیین می شوند و سپس عناصر مندرج در این تعاریف، تحت عناوینی کانون بحث و بررسی قرار می گیرند تا از این راه عناصر مندرج در ماهیت و ساختار ذاتی ایمان از منظر ایشان روشن شوند. پس از آن، برخی از ویژگی های ایمان مانند اختیاری بودن ایمان، مراتب و درجات ایمان، و افزایش و کاهش پذیری آن بررسی می شوند و سپس برخی از پیامدهای مهم ایمان، مانند ارتباط ایمان با عمل، ارتباط ایمان با اسلام و ارتباط آن با اخلاق از نظر ایشان کانون تبیین و بررسی قرار خواهند گرفت.
م‍ی‍زان‌ ف‍ی‌ ت‍ف‍س‍ی‍رال‍ق‍رآن‌‬‏‫ المجلد 3
نویسنده:
ت‍ال‍ی‍ف‌ م‍ح‍م‍دح‍س‍ی‍ن‌ ال‍طب‍اطب‍ائ‍ی‌؛ صححه‌ و اشرف‌ علی‌ طبا‌عته‌ حسین‌ الاعلمی‌
نوع منبع :
کتاب , آثار مرجع , کتابخانه عمومی
منابع دیجیتالی :
وضعیت نشر :
بیروت‌: موسسه الاعلمی للمطبوعات,
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
چکیده :
جلد سوم شامل تفسیر آیات 1 تا 120 آل عمران است.
جایگاه روش در علم، تاملی انتقادی در باب ماهیت علم در فرهنگ جدید
نویسنده:
حسین سوزنچی
نوع منبع :
کتابخانه عمومی , نمایه مقاله
چکیده :
از دوره رنسانس تاکنون، علم و شناخت وضعیت جدیدی پیدا کرده، به نحوی که امروزه نام «علم» با روش «تجربی» گره خورده است. نگاهی فلسفی به چگونگی تحولاتی که به این پیوند انجامید، نشان می دهد که این نوع نگاه به علم، نگاه آسیب زایی است که سابقه ای در تاریخ تفکر نداشته و شیوع آن – خصوصا در جامعه ما – به بسیاری از معضلات در فرآیند گسترش علم دامن زده است. مساله از این قرار است که بر اثر ضعف فلسفه در قرون وسطی و مشکلاتی که از دکارت تا کانت در عرصه تفکر فلسفی پیرامون ماهیت علم و معرفت پدید آمد، به تدریج، هم مسایل هنجاری از حوزه علم و معرفت خارج شد و هم در حوزه مسایل نظری، تجربه تنها راه درک عالم خارج به حساب آمد. پوزیتیویست ها این مشکل را تثبیت کردند و پوپر هم که می خواست از هویت منطقی و معرفت شناختی علم دفاع کند، تنها معرفت هایی را که به داوری تجربه تن در می دهند، «علم» دانست و «شناخت» را به دو دسته «علمی» و «غیرعلمی» تفکیک نمود و ناخودآگاه راه را برای جایگزینی جامعه شناسی معرفت به جای مباحث معرفت شناختی معرفت باز کرد تا جایی که «فیلسوفان علم» بعدی – که دیگر، نقش فلاسفه مابعدالطبیعه دان را در دنیای امروز بازی می کنند – صریحا علم شناسی را به جامعه شناسی تحویل دادند و در دامن نسبیت گرایی غلطیدند؛ در حالی که نه مقام داوری تجربه، تعین بخش علوم تجربی است و نه اساسا روش می تواند معیار صحیحی برای طبقه بندی علوم باشد. راهکار خلاصی از این معضل، اولا بازگشت به موضع نخست و اصل قرار دادن معرفی و طبقه بندی علم بر اساس موضوع است، و نه بر اساس روش؛ ثانیا مشروط کردن روش شناسی هر علم بر درک صحیح از موضوع آن علم؛ و ثالثا بازگرداندن موضوعات هنجاری به آغوش علم و تعیین جایگاه معقول موضوعات نظری و عملی در قبال یکدیگر است.
صفحات :
از صفحه 79 تا 98