جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

فارسی  |   العربیه  |   English  

در تلگرام به ما بپیوندید

کتابخانه مجازی الفبا
کتابخانه مجازی الفبا
پایگاه جامع و تخصصی کلام و عقاید و اندیشه دینی
جستجو بر اساس ... همه موارد عنوان موضوع پدید آور جستجو در متن
: جستجو در الفبا در گوگل
جستجو در برای عبارت
مرتب سازی بر اساس و به صورت وتعداد نمایش فرارداده در صفحه باشد جستجو
تسبیح الکائنات و حقیقته
نویسنده:
جعفر سبحانی؛ ترجمه: جعفر الهادی
نوع منبع :
مقاله , ترجمه اثر
منابع دیجیتالی :
کلیدواژه‌های اصلی :
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
Al-Kindi and the Mu‘tazila: Divine Attributes, Creation and Freedom
نویسنده:
Peter Adamson
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
فهرست قواعد فلسفی - 148 قاعده فلسفی استخراجی از کتاب قواعد کلی فلسفه اسلامی
نویسنده:
غلامحسین ابراهیمی دینانی؛ گردآورنده: سیدمحمدحسن جواهری
نوع منبع :
مقاله , خلاصه اثر , کتابخانه عمومی
منابع دیجیتالی :
کلیدواژه‌های اصلی :
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
چکیده :
این فهرست از کتاب قواعد کلی فلسفه اسلامی تالیف استاد غلامحسین ابراهیمی دینانی استخراج شده است.
چگونگي بازتاب مساله كلامي جبر و اختيار در مثنوي مولانا
نویسنده:
سید محمد خالد غفاری
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
چکیده :
مساله جبر و اختيار، نه تنها يكي از پيچيده ترين مباحث علم كلام است، بلكه از مسايلي است كه از محدوده حوزه هاي درس و بحث مدرسي، فراتر رفته؛ و از گذشته هاي بس دور، فكر بشر را به خود مشغول داشته، و عارف و عامي را در انديشه فرو برده است. تعابير و اصطلاح هايي همچون: بخت و اقبال و تقدير و سرنوشت، حاكي از گونه اي باور فطري به سيطره جبر، بر زندگي انسان است، و از طرف ديگر وجود تدبير و انديشه و انتخاب عمل در انسان، كه بازتاب قدرت اختيار است، از ويژگي هاي ذاتي بشر است. مولانا جلال الدين محمد بلخي هم، كه يكي از ژرف انديش ترين چهره هاي ماندگار بشري است، به سادگي از كنار اين مساله نگذشته؛ و در مثنوي شريف خود در داستان هاي گوناگون و به مناسبت هاي مختلف آراء متضارب اهل كلام را در مساله جبر و اختيار، به بهانه بحث و جدال ميان بازيگران داستان ها، به ميان كشيده، و نظريه هاي مخالف و متضاد آنها را، به گونه اي با آيات و احاديث و استدلال هاي عقلي و تاريخي، مستدل ساخته، كه گاهي خواننده مثنوي را چنان در حيرت فرو مي برد كه در ترجيح يكي از نظريه ها بر ديگري فرو مي ماند، و حتي نمي داند كه بالاخره خود مولانا كدام نظريه را بر ديگري ترجيح مي دهد. در اين مقاله، سعي شده است كه: موارد مختلف بحث جبر و اختيار در مثنوي مولوي، بررسي شده، با ديدگاه هاي كلامي اهل سنت (اشاعره و ماتريديه)، و معتزله، منطبق گردد؛ و ديدگاه خاص مولانا در اين مساله توضيح داده شود.
نوجویی در فلسفه سهروردی و گوناگونی تعریف علم در آثار او
نویسنده:
سید محمد خالدغفاری
نوع منبع :
مقاله , مدخل مفاهیم(دانشنامه مفاهیم) , کتابخانه عمومی
منابع دیجیتالی :
چکیده :
مسأله چگونگی حصول علم و تعقّل (دانش و شناخت) در انسان از مسائلی است که همواره ذهن فلاسفه و دانشمندان را به خود مشغول داشته است.در میان فلاسفه روزگاران پیشین، شیخ شهاب الدین یحیی سهروردی (شیخ اشراق) به این مسأله توجّه خاصی داشته و در آثار متعدّد فلسفی فارسی و عربی خود تعاریف گوناگونی از این مقوله ارائه داده است. هدف از این مقاله پاسخ به این پرسش است که آیا این تعاریف گوناگون، برآمده از سردرگمی و رکود فکری شیخ در این گونه مسائل بوده است ویا بیانگر نوجویی و سیر تکامل اندیشه در فلسفه اوست؟ پاسخ به این پرسش در گرو بررسی دقیق این تعاریف و مقایسه آنها با همدیگر و تعیین تقریبی تقدّم و تاخّر زمانی آنهاست که این مقاله در پی آن است. نتیجه‌ای که از این جستار به دست آمده است، این است که چون شیخ اشراق در آثار آغازین خود تحت تاثیر فلسفه مشّاء بوده است، علم و تعقّل را نتیجه حصول صورت اشیاء در ذهن دانسته است، سپس در جریان تکامل فکری خود، تعاریف دیگری از این مقوله ارائه داده است تا سرانجام پس از رسیدن به جهان بینی نوری- اشراقی خود، علم و تعقّل را حاصل ماهیت نوری نفس و حضور و ظهور اشیاء برای نور اعلام داشته است. منابع مورد استفاده در این مقاله، در درجه نخست، آثار فلسفی فارسی و عربی در دسترس شیخ و دو شرح مشهور و معتبر شهرزوری و قطب شیرازی بر حکمهالاشراق است و دلیل این امرهم بهرمندی مستقیم و بدون واسطه از سخنان خود شیخ یا شارح نامدار حکمه الاشراق است و در درجه دوّم، دیگر منابع در دسترس مرتبط با این موضوع است. درضمن از آن جا که ملاصدرا از شیخ اشراق، بسیار متأثر بوده است ،به گونه‌ای گذرا به تفاوت اساسی نظر ملاصدرا با شیخ در این مسأله نیز اشاره خواهد شد.
Ibn Sīnā's Influence on al-Ghazālī's non-philosophical Works
نویسنده:
Binyamin ABRAHAMOV
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
کلیدواژه‌های اصلی :
Al-Ghazālī's Theory of Causality
نویسنده:
Binyamin Abrahamov
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
کلیدواژه‌های اصلی :
نسبت اندیشۀ ماشین جانوری دکارت با رفتارهای زیست محیطی جدید
نویسنده:
مهدی بهنیافر
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
چکیده :
این مقاله به تأثیر اندیشۀ دکارت در باب حیوانات و نظریۀ موسوم به ماشین جانوری او بر رفتارهای زیست محیطی دورۀ مدرن می‌پردازد. ابتدا هشت فقرۀ قابل انتساب به اندیشۀ دکارت در باب حیوانات (ماشین بودن، رفتار خودکار، اندیشه، زبان، خودآگاهی، آگاهی، احساس و حیات) ارزیابی شده‌اند. سپس سه آموزۀ کلیدی وحدت و یکپارچگی، بی‌مرتبه‌گی تکوینی و همین‌طور کنشگری غیرنفسانی به‌عنوان آموزه‌های اساسی قابل استخراج از اندیشۀ دکارت در باب حیوانات، طبیعت و حتی بدن انسانی پیشنهاد شده‌اند. در اینجا نشان داده‌ایم که این سه آموزه، اعم از آنکه دکارتی خوانده شوند یا نه، حضور و تأثیر عمیقی در رفتارهای بعضاً مخرب انسان دورۀ مدرن با طبیعت بر جای گذاشته‌اند و مهم‌تر از آن، تغییر نگرش و توجه او در باب برخی مفاهیم مانند «طبیعت» را رقم زده‌اند و آن را به مفاهیم و تعاریف انسان‌مدار و خودخواهانه‌تری فروکاسته‌اند. در انتها به این نکته پرداخته‌ایم که یکی از دلایل این رخداد، اجمال هستی‌شناختی‌ای است که محرک آن نه فقط سودای احکام یقینی در باب عالم بلکه دانش تجربی محدود دکارتی است و گذار از آن اجمال به تفصیل هستی‌شناختی، شرط برون رفت از این رویکرد و رفتار دکارتی با حیوانات و طبیعت است.
صفحات :
از صفحه 1 تا 24
IBN TAYMIYYA ON THE AGREEMENT OF REASON WITH TRADITION
نویسنده:
Binyamin Abrahamov
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
al-Kāsim ibn Ibrāhīm's Argument from Design
نویسنده:
Binyamin Abrahamov
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
کلیدواژه‌های اصلی :