جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

فارسی  |   العربیه  |   English  

در تلگرام به ما بپیوندید

کتابخانه مجازی الفبا
کتابخانه مجازی الفبا
پایگاه جامع و تخصصی کلام و عقاید و اندیشه دینی
جستجو بر اساس ... همه موارد عنوان موضوع پدید آور جستجو در متن
: جستجو در الفبا در گوگل
جستجو در برای عبارت
مرتب سازی بر اساس و به صورت وتعداد نمایش فرارداده در صفحه باشد جستجو
بررسی تطبیقی آموزه های مکتب الهیات رهایی بخش از منظر آموزه های شیعی
نویسنده:
پدیدآور: سیدمهدی حسینی ؛ استاد راهنما: سید محمد مهدی رفیع پور ؛ استاد مشاور: سید محمد مهدی رفیع پور
نوع منبع :
رساله تحصیلی , مطالعه تطبیقی
چکیده :
رهایی و نجات از مسائل مهم در آموزه های شیعی است که اساس آن با دعوت به رستگاری(قولوا لا اله الا الله) برای آدمی شروع می گردد. این آموزه ها چنان برای رهایی و نجات انسان اهمیت می دهند که در جزئی ترین افعال زندگی انسان اعم از مادی و معنوی، برای تک لحظات آن برنامه ای ارائه می دهد. از سویی دیگر الهیات رهایی بخش، یکی از مهم ترین جریان های الهیاتی در مسیحیت معاصر است که ریشه در شرایط خاص اجتماعی و سیاسی آمریکای لاتین در دهه های 1970م و 1960م دارد. این نهضت برای از بین بردن عقب ماندگی حاکم بر کشورهای آمریکای لاتین که ریشه در استعمار و استثمار کشورهای اروپایی دارد، پدید آمده است. این مکتب را می توان یکی از جدیدترین نظریات الهیاتی نیمه دوم قرن بیستم در مسیحیت دانست که از دل کلیسای کاتولیک و در حمایت از فقرا بوجود آمده و از کتاب مقدس و دیگر اصول مسیحیت نظیر خدا، عیسی، معنویت و .. قرائت متفاوتی ارائه می دهند. از این رو این نوشتار در سه فصل سعی در بررسی و شناخت اصول مکتب رهایی بخش در دو بخش خداشناسی و انسان شناسی و مقایسه تطبیقی آن با آموزه های شیعی دارد.
بررسی انسان‌شناسی با رویکرد اجتماعی (جامعه‌شناسی، سیاسی، اقتصادی) از دیدگاه نهج‌البلاغه
نویسنده:
پدیدآور: زینب صادقی ؛ استاد راهنما: غلامحسین گرامی ؛ استاد مشاور: محمدعلی مجدفقیهی
نوع منبع :
رساله تحصیلی
چکیده :
شناخت انسان از نظر عقلی و دینی، دارای اهمیت ویژه‌ای است، این شناخت ممکن است از هر منبعی (دینی یاغیردینی) اتخاذ شود. اما از آن جایی که خداوند متعال، آفریننده تمام هستی از جمله انسان است، پس شناخت انسان از منبع دینی، یقیناً شناخت کامل‌تری است. یکی از منابع شاخص و مهم دینی در شناخت انسان، نهج‌البلاغه است.از طرفی، انسان را با توجه به ابعاد مختلفی که دارد، از زوایای مختلف می‌توان شناخت. یکی از این ابعاد، بُعد اجتماعی انسان است. در همین رویکرد اجتماعی نیز، از ابعاد متعددی می‌توان به شناخت انسان پرداخت،که مهم‌ترین آنها سه بُعد اقتصادی، جامعه‌شناسی و سیاسی است.همچنین، از مجموع آموزه‌های نهج‌البلاغه با توجه به تعاریف خاصی که از انسان داریم، بر می‌آید که رفتارهای اقتصادی، جامعه‌شناختی و سیاسیِ او، به نحو خاصی تعریف می‌شود و متفاوت از تعاریفی است که از انسان، در مکاتب دیگر شده است. چرا که این تفاوت در تعریفِ از انسان تأثیر گسترده‌ای در تمام ابعاد و شئون او می‌گذارد. از جمله در شناخت اقتصادی، جامعه‌شناسی و سیاسی او.انسانِ اقتصادی در نهج‌البلاغه، انسانی است که مالکیت حقیقی را از آنِ خدا می‌داند، به فقرا و محرومین توجه دارد و در مصرف اموال خود نیز اعتدال را رعایت می‌کند.نهج‌البلاغه از طریق توجه به مسایلی همچون ویژگی‌های زندگی اجتماعی، روان‌شناسی اجتماعی و آسیب‌شناسی اجتماعی به معرفی بُعد جامعه شناختی انسان می‌پردازد.ولایت پذیری انسان، لزوم وجود حکومت، اهداف انسان‌شناختی حکومت، حکومت و آزادی، نیز از جمله مباحثی است که توجه به آنها در نهج‌البلاغه موجب شناخت بعد سیاسی انسان می‌شود.
بررسی نقش انسان‌شناسی در غایت اخلاق ازنظر ملاصدرا
نویسنده:
پدیدآور: نسیم عرب شبانکاره ؛ استاد راهنما: زهرا شریف
نوع منبع :
رساله تحصیلی
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
نقد و بررسی مبانی فکری اومانیسم بر اساس مبانی انسان‌شناسی علامه جعفری
نویسنده:
پدیدآور: نرگس ابوالقاسمی ؛ استاد راهنما: عبداله نصری ؛ استاد مشاور: خالقیان فضل الله
نوع منبع :
رساله تحصیلی
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
نقد مبانی انسان شناسی عرفان های هندی از دیدگاه اسلام
نویسنده:
پدیدآور: محسن امامی خواه ؛ استاد راهنما: احمد دبیری ؛ استاد مشاور: جواد پورروستایی
نوع منبع :
رساله تحصیلی
چکیده :
عرفان‌های هندی اصیل و نوپدید را می‌توان برخاسته از متون ودایی دانست؛ ولی آنچه امروزه مشاهده می-شود، کم‌رنگ شدن مسئله الوهیت در عرفان‌های نوظهور هندی‌‌ است. در این عرفان‌ها آنچه در ابتدا خودنمایی می‌کند نظریاتی هست که انسان را محور هستی می‌داند؛ ولی با بررسی دقیق می توان فهمید که رهبران فرق، پیروان را تنها به سوی خود می‌خوانند و خود را در محوریت قرار می‌دهند. در بررسی ادیان هندی از گذشته تا به امروز الوهیت از یک وجود غیب الغیوبی به وجودی مادی تنزل می‌یابد و ویژگی‌های انسان با توجه به تمایلات نفسانی توصیف می‌شود. اوشو جایگاه خدا را در عشق جنسی و گاهی همان موضع سرور می‌داند و معتقدست که اساس هستی بر رابطه جنسی بنیان شده است. سای‌بابا تمام همت و آموزه‌های خود را برای آرامش انسان به‌کار می‌گیرد و شادی بخشیدن به پیروانش که به او تعلق دارند را هدف بزرگ خود می‌داند. در ادیان کهن تکامل انسان، در گرو دوری از تمایلات نفسانی و انقطاع از دنیاطلبی عنوان شده است؛ اما در مکاتب نوظهور هندی مسئله الوهیت نادیده گرفته شده است و شعارهای انسان‌محوری سرداده می‌شود؛ برای تکامل، نه‌تنها تمایلات و شهوات انسانی کنار گذاشته نمی‌شود بلکه سعادت و تکامل در گرو اسیر شدن در این امیال تعریف می‌شود. اوشو تکامل را در رابطه بی‌حدومرز جنسی می‌داند. در هیچ‌کدام از ادیان هندی مبدأ و معادی برای انسان توصیف نشده است و تمامی زندگی در همین دنیا و یا عالمی شبیه به آن خلاصه می‌شود. اگرچه دربرخی متون به‌طور مبهم از تکامل و رهایی انسان و ورود به قلمرو خدایان بحث می‌شود؛ ولی رفته-رفته این نظریات کنار گذاشته می‌شود؛ موضوع تناسخ در اندیشه‌های هندی ورود می‌یابد. جریان‌های اخیر معنوی شباهت کمی به ادیان اصیل دارند؛ درواقع این عرفان‌ها را باید عرفان‌های نوپدید غربی دانست که از واژه‌ها و اصطلاحات هندی برای جذابیت استفاده نموده است. رهبران این فرق فقط، روانشناسانی هستند که متأثر از اندیشه‌های امانیستی و غربی، آموزه‌هایی را ارائه می‌کنند؛ چراکه همواره نگاه نو به خدا، هستی و انسان طرفداران زیادی داشته است و آنچه مهجور مانده، «حقیقت» هست.
معناشناسی شناختی نفس در ساحت انسان‌شناسی قرآن
نویسنده:
پدیدآور: رسول احمدی ؛ استاد راهنما: علیرضا قائمی‌نیا ؛ استاد مشاور: محمدتقی سبحانی
نوع منبع :
رساله تحصیلی
چکیده :
یکی از ابعاد جهان بینی قرآن، بُعد انسان‌شناسی است که مهمترین و اساسی‌ترین بعد قلمداد می‌گردد. مقولاتی همچون قلب، نفس، روح و عقل در این ساحت می‌گنجند. از این میان معناشناسیِ شناختیِ نفس، تحلیل مفهوم سازی‌های قرآن در مورد نفس است که بر اساس نمابرداری واژگانی و ساختاری آغاز می‌شود. نمابرداری واژگانی در ابعاد استعاره مفهومی، بسامدی و ارتباطی سامان می‌یابد که به کشف مفهوم‌سازی قرآن در هستی‌شناسی نفس کمک می‌کند. کاربردهای قرآنی نفس دو هویت برای نفس به تصویر می‌کشد؛ در یک کاربرد هویت نفس، هویتی انتزاعی و اعتباری است که وجودی عینی و خارجی نداشته بلکه برآمده از ترکیب بدن و فرابدن است و در کاربردی دیگر، نفس حقیقتی عینی و خارجی است که وجودی مستقل داشته و در بعد فرابدنی انسان قرار می‌گیرد. هویت اصلی که در آیات مطرح گردید در قبال کارکردهایی است که نفس به عهده دارد و مراد بیان دو بعدی بودن انسان نیست؛ با بررسی‌هایی که در آیات قرآن با روش معناشناسی شناختی انجام گرفت این نتیجه ظهور و بروز یافته است که برخلاف آنچه که مشهور شده است انسان موجود دو بعدی که فقط در بردارنده بدن و روح یا نفس باشد، نیست بلکه فرابدن انسان وجودی چند بعدی دارد که هر یک دارای کارکردها و فعالیت‌های منحصر به خود هستند. از جمله این ابعاد نفس انسان است که ویژگی‌ها و کارکردهای مخصوص به خود دارد. اگرچه ابعاد مختلف وجودی انسان با یکدیگر ارتباطات وسیعی دارند و به صورت اشتباهی عملکردهای خود را به نمایش می‌گذارند اما از سوی دیگری از لحاظ هستی شناختی از وجودی مستقل برخوردارند و ویژگی‌ها و کارکردهای منحصر به خود را نیز دارند. این دیدگاه این نظریه که تمامی فعالیت‌های معرفت شناختی، عاطفی و ادراکی انسان همه به نفس باز می‌گردند و قوای نفس دانسته می‌شوند را به چالش می‌کشد. نفس به عنوان یک هستی فارق از بعد انسان‌شناسی آن، دارای ویژگی‌های همچون سیالیت، ظرفیت و اختیار است. با استفاده از الگوهای شناختی آرمانی شده به این نتیجه دست یافتیم که نفس مانند خون که در رگ‌های انسان به همه جای بدن سر می‌زند و نقش تغذیه همه اجزای بدن را برعهده دارد، در فرابدن انسان هم چنین نقشی بر عهده دارد.
آراء و اندیشه های کلامی حسن بن علی الوشاء
نویسنده:
پدیدآور: سید نقی میرحسینی کرانی ؛ استاد راهنما: مهدی نصرتیان ؛ استاد مشاور: محمد رنجبر حسینی
نوع منبع :
رساله تحصیلی
چکیده :
در این پژوهش اندیشه های کلامی حسن بن علی وشاء بر اساس روایات اعتقادی نقل شده از ایشان بررسی می‌گردد.کشف و استخراج دیدگاه راویان یکی از راه‌های دست‌یابی به اندیشه های رایج در عصر حضور است. حسن بن علی وشاء یکی از راویان دوران امام رضا (علیه‌السلام) است در این پژوهش با نقل و توصیف و تحلیل روایات حسن بن علی وشاء می‌توان با آراء و اندیشه های کلامی او دست یافت که نتیجه به دست آمده از این پژوهش به این نحو است که او در بخش خداشناسی روایاتی در باب توحید ذاتی و افعالی و عبادی و عدم شرک را برای خداوند آورده و در مورد اسماء و صفات خداوند صفاتی مانند علم و حیات و رزاقیت و محبت و عدل خدای متعال نقل کرده است.در بحث راهنماشناسی روایاتی در مورد عصمت و وحی در مورد انبیاء و مقام الهی امامت و ویژگی‌های مسائل مختص به امامت مانند علم و ولایت تشریعی امام و حرمت زکات برای امام و انحصار غسل امام توسط امام نقل کرده و در انتها در بحث فرجام شناسی مباحثی مانند اقرار به حقیقت مرگ و وجود سؤال قبر و میزان در قیامت و مقام شفاعت اهل‌بیت در قیامت در روایات مورد نقل حسن بن علی وشاء مورد بررسی قرار می‌گیرد.
مبانی کلامی آزادی در اندیشه امام خمینی «ره»
نویسنده:
پدیدآور: محمدموسی حلیمی ؛ استاد راهنما: سید رشید صمیمی
نوع منبع :
رساله تحصیلی
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
چکیده :
آزادی یکی از پر طرفدارترین و پرجاذبه‌ترین نهادِ اجتماعی انسان است، کاروانِ متحرّک و رو به رشد بشریت پس از کشفِ قانون و درک ضرورت آن در ایجاد نظم و سامان دادنِ امور زندگی فردی و اجتماعی خویش به درکِ ضرورت آزادی رسیدند؛ که در ادبیات اجتماعی عصر حاضر تحول آفرین‌ترین، پربارترین و کهن‌ترین آموزه‌ی معنی دارِ انسان شناختی و جامعه شناختی، شناخته و تعریف شده است؛ که پژوهش‌های انسان‌شناختی عصرمتمدن، انسان را موجودی مترّقی و کاملا آزادی خواه معرفی می‌کند، و معتقدند که انسان در پرتو وضع قانون به آزادی رسیده اند. شاید نخستین بارکه انسان به آزادی اندیشیدند لحظاتی برای سامان دادن به امورجامعه و خود نیازمند وضع قانون شد و انسان ضرورت قانون را پذیرفت لیکن قانون اورا محدود به حرکت در چار چوب شناخته شده و مقبولیت یافته‌ای گردانید؛ او چون نتوانست قانون را حذف کندو به‌اندیشه فرورفت که چگونه بین آزادی قبلی‌طبیعی خود و قانون جمع کند و بدین‌‌سان نخستین احساس از آزادی به‌وجود آمد؛ اما نه احساس نقضی و سلبی، بلکه احساس ایجابی و وجودی. باتکیه به چنین رویکردی، بحث آزادی در حوزه اعتقادی و کلامی یکی از محوری ترین مباحث علمی در حوزه مبانی نظری حضرت امام است که باید دید از دیدگاه کلامی امام تا چه‌حد رسمیت و مطلوبیت دارد. بنابراین، پس از بررسی و تتبع همه‌‌جانبه و گسترده باتوجه به داشته‌ها و یافته‌هایی از امام، به این نتایج نسبتاً کلی و هماهنگ و منسجم، رسیده است: که مبانی کلامی آزادی در اندیشه حضرت امام در قالب شش فصل سازماندهی شده که شاملِ 1) «مبانی معرفت شناسی و آزادی»: در قالب مؤلفه‌های مانند فطرت و آزادی، تفکر و آزادی، وحی و آزادی؛ 2) «مبانی خداشناسی و آزادی»: در پوشش، گزاره‌های توحید عبادی و آزادی، و توحید افعالی و آزادی؛ 3) «مبانی انسان شناسی و آزادی»: در چهارچوب مبانی عزم و اختیار و آزادی، و مطلق گرایی و آزادی؛ 4) «مبانی راهنماشناسی و آزادی»: در پرتو مبانی و گزاره‌های نبوت و آزادی، و امامت و آزادی؛ 5) «مبانی فرجام شناسی و آزادی»: مشتمل برمبانی ثواب و عقاب و آزادی، و خلود و جاودانگی و آزادی، است. بنا براین، با ارائه روش تحلیلی و توصیفی از مبانی کلامی امام در باره آزادی، نیز با این که حضرت امام مبانی فراوانی در باره آزادی دارد اما به‌لحاظ ‌مبانی کلامی ایشان، آزادی انسان در محدوده‌های ذکرشده قابل تعریف و دفاع است. زیرا حضرت امام، از منظر مبانی کلامی باتکیه به دیدگاه اسلام، آزادی انسان را به‌رسمیت می‌شناسد و معتبر می‌داند، از همین معبر، در واقع، از یک طرف آزادی را در قالب آن مبانی یادشده معتبر و قابل دفاع می‌داند و از سوی دیگر، در چهارچوب همان مبانی، محدوده‌ی آزادی انسان را تعیین و تحدید می‌کند.
مبانی انسان شناسی در ارتباط باسبک زندگی خانوادگی از منظر قرآن وسنت
نویسنده:
پدیدآور: زری پیشگر ؛ استاد راهنما: مرتضی سمنون ؛ استاد راهنما: سیدمحمداسماعیل سیدهاشمی ؛ استاد مشاور: عنایت شریفی
نوع منبع :
رساله تحصیلی
چکیده :
هدف نگارنده در این رساله تبیین و ارائه مدل سبک زندگی خانوادگی اسلام به عنوان الگو و نمونه سبک زندگی در همه اعصار به ویژه عصر حاضر است. بر این اساس بیان و تشریح مبانی و پایه‌های اصلی این مدل از زندگی، امری ضروری به نظر می‌رسد. به این منظور، مهمترین ویژگی‌های انسانی در ابعاد مختلف بینشی، گرایشی، رفتاری، مطابق با آیات کریمه قرآن و روایات مأثوره معصومین (ع) مورد بررسی قرار گرفته است. این پژوهش از نوع بنیادی و کاربردی است و از شیوه کتابخانه‌ای به روش توصیفی و تحلیلی براساس متون تفسیری و روایی استفاده شده است. در این پژوهش مبانی نظری انسان‌شناسی در سبک زندگی خانوادگی، براساس متون دینی استخراج شده است. براساس اصول پذیرفته شده در مباحث معرفت شناسی، پیوند و ارتباط انفکاک ناپذیری میان «هست‌ها» و «باید‌ها» موجود می‌باشد. در رساله حاضر «سبک زندگی خانوادگی» مصداق بارز «بایدها» هست که از «هست‌ها» یعنی مبانی و زیرساخت‌های اصلی در انسان‌شناسی اسلامی برگرفته شده است. آنچه به عنوان نتیجه و ماحصل پژوهش در این رساله دست یافته‌ایم این است که سبک زندگی خانوادگی به منزله صورت و روبنا و مبانی بینشی، گرایشی و رفتاری به عنوان زیربنا قلمداد می‌شود. نوع نگاه انسان به خویشتن، مرتبه و جایگاهش در عالم هستی، آغاز و انجامش، شیوه و سبک زندگی‌اش را تعیین می‌کند. بدین طریق انواع سبک‌ها و شیوه‌های زندگی براساس این مبانی در طول تاریخ بشری ایجاد شده‌اند. هرگونه نقص و اختلال در نحوه شناخت انسان تأثیر مستقیمی در انتخاب سبک زندگی ایجاد می‌کند. مطابق با آنچه در این رساله دست یافتیم الگو و نمونه سبک زندگی انسانی در واقع همان است که در قرآن از آن به «حیات طیّبه» یاد می‌شود در این سبک آنچه زندگی را با معنا می‌سازد، ایمان به خدا و عمل صالح قلمداد می‌شود.
مقایسه انسان شناسی دراسلام و مکتب اومانیسم
نویسنده:
پدیدآور: محمدرضا عظیمی ؛ استاد راهنما: علیرضا عبدالرحیمی ؛ استاد مشاور: فرج بهزاد
نوع منبع :
رساله تحصیلی
چکیده :
انسان شناسی، با توجه به ابعاد مختلف آن، انسان را از جنبه های گوناگون(فلسفی، زیست شناسی، اجتماعی، فرهنگی و...) مورد مطالعه قرار می دهد؛ و درهر باب، اختلاف نظرهایی وجود دارد و معرکه آراء اندیشمندان ومکاتب مختلف شده است.ازاین رو، دراین پژوهش سعی می شود دیدگاه های انسان شناسی مکتب اومانیسم درکناردیدگاه های انسان شناسی اسلام گذاشته شود و با استفاده ازمنابع غنیّ اسلامی(قرآن و روایات) و کتب ومقالات مرتبط ؛ ودرصورت لزوم با استفاده ازمنابع خارجی(اعم ازکتب ومقالات)، یک تحقیق تطبیقی و مقایسه ای به عمل آید تا در سایه سار منابع وحیانی و غنیّ دین اسلام، انحراف اومانیسم (که برگرفته از فلسفه و تمدّن غرب است)، نمایانده شود وپدیده نوظهوری که به نام «اومانیسم اسلامی» خوانده می شود، مورد نقد وبرّرسی قرارگیرد. درتحقیق حاضربه مسئله مابعدالطّبیعه یا متافیزیک و نیزانسان کامل به عنوان دومشخّصه بارز انسان شناسی اسلام وتفاوتهای آن با مکتب اومانیسم اشاره می شود. هرمکتبی با توجه به جهان بینی خود، نگرش خاصّی به انسان دارد که چهارچوب های انسان شناسی وایدئولوژی آن مکتب را تشکیل می دهد. از این رو، آشنایی با ابعاد و ویژگی های انسان شناسی اسلام و مکتب اومانیسم و بیان تفاوت های بنیادین آن دو و شناخت مزیّت های انسان شناسی اسلام نسبت به انسان شناسی اومانیسم، اهداف کلّی این تحقیق را تشکیل می دهد و سؤالها و فرضیه های تحقیق نیز حول این اهداف کلّی سامان یافته است.