جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

کتابخانه مجازی الفبا،تولید و بازنشر کتب، مقالات، پایان نامه ها و نشریات علمی و تخصصی با موضوع کلام و عقاید اسلامی کتابخانه مجازی الفبا،تولید و بازنشر کتب، مقالات، پایان نامه ها و نشریات علمی و تخصصی با موضوع کلام و عقاید اسلامی

فارسی  |   العربیه  |   English  
telegram

در تلگرام به ما بپیوندید

public

کتابخانه مجازی الفبا
کتابخانه مجازی الفبا
header
headers
پایگاه جامع و تخصصی کلام و عقاید و اندیشه دینی
جستجو بر اساس ... همه موارد عنوان موضوع پدید آور جستجو در متن
: جستجو در الفبا در گوگل
جستجو در برای عبارت
مرتب سازی بر اساس و به صورت وتعداد نمایش فرارداده در صفحه باشد جستجو
بررسی دیدگاه فیلسوفان مسلمان به وجود رابط از منظر زبان‌شناختی و هستی‌شناختی
نویسنده:
حسین علیرمضانی ، علی اله بداشتی
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
چکیده :
ارسطو در تحلیل قضیه تک موضعی حملیه، رابط را لفظی می‌داند که گوینده با آن به «معنا»ی وابستگی بین موضوع و محمول اشاره می‌کند. «رابط» و «وجود رابط» از ابتدای تاریخ فلسفه اسلامی مورد توجه فیلسوفان مسلمان بوده است. دیدگاه‌های ابن سینا، شیخ اشراق، ابن‌رشد و خواجه‌ی طوسی نسبت به وجود رابط، مشابه فارابی، «زبان‌شناسانه» است. نگاه هستی‌شناسانه در آثار میرداماد دیده می‌شود، اما ملاصدرا به طور کامل با این نگاه، فلسفه‌ی خود در تبیین آفرینش را بنا نهاده است. این نظریه در پایبندی علامه طباطبایی به تبیین و روش ملاصدرا نیز مشهود است. این پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی به دنبال یافتن شروع دغدغه‌ی هستی‌شناسانه از وجود رابط و بررسی این تغییر مسیر بوده است. نتیجه‌ی حاصل از این بررسی نشان داده که ظهور نگاه هستی‌شناسانه بین قرن هفت تا ده هجری رخ نموده است. ریشه‌ی این ظهور علاوه بر ترجمه‌ی لفظ به لفظ متون غیر عربی به عربی، الگوهای ذهنی و پیش‌فرض‌های متفکرین بوده است. لازم است پرداختن به رابط و وجود رابط محدود در بازی زبانی و لفظی و ذهنی بودن بماند تا بحث‌های فلسفی، آن را از آن چه هست دگرگون ننماید.
Examining Mulla Sadra's Approach in Reducing ‎Aristotelian Moderation to Unity
نویسنده:
وحید رئوف مقدم، علی الله بداشتی
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
چکیده :
ارسطو و ملاصدرا در تحصیل فضائل اخلاقی روش های متقاربی دارند. سه گرایش اصلی اخلاق، فضیلت گرائی و وظیفه گرائی و نتیجه گرائی است. ملاصدرا با پذیرش فضیلت محوری و اعتدال ارسطوئی به عنوان ظهور فضیلت حقیقی، آنرا تکمیل می نماید و به رونمائی از فضیلت حقیقی می پردازد. فضیلت حقیقی از جنس علم است و برای عالی ترین بخش هویت انسان یعنی عقل نظری است. اعتدال در عقل عملی بستر لازم را برای نیل به فضیلت حقیقی حکمت نظری فراهم می آورد. شکوفائی نهائی عقل نظری با شناخت مرتبه اعلای وحدت بدست می آید. هر دو اندیشمند تاکید بر کسب جمیع فضائل اخلاقی و تکمیل تمام ابعاد هویتی انسان دارند. ملاصدرا همه فضائل، حتی اعتدال را مقدماتی و فضیلت حقیقی را شناخت مرتبه عالی وحدت، توسط عقل نظری می داند. اما معلم فلاسفه با اهتمام به حکمت نظری، تمام فضائلی که مربوط به جمیع کمالات انسانی است را فضیلت حقیقی و به محرومیت از هیچکدام رضایت نمی دهد. در این نوشتار نگارنده می خواهد، رهیافت تمامیت خواهانه ارسطوئی را با روشی تحلیلی با وحدت گرائی ملاصدرا ضمیمه نماید و فرایند آنرا بیان نماید تا به ترسیم کامل تری از فضیلت گرائی اخلاقی برسد. روش گردآوری اطلاعات در این نوشتار کتابخانه ای و روش کار نیز به صورت توصیفی-تحلیلی است که از روش های پژوهش کیفی است.
صفحات :
از صفحه 33 تا 62
اراده خدا از دیدگاه فیلسوفان، متکلمان و محدثان
نویسنده:
علی اله بداشتی
نوع منبع :
کتابشناسی(نمایه کتاب) , مطالعه تطبیقی
منابع دیجیتالی :
وضعیت نشر :
قم: بوستان کتاب,
واکاوی معادلات تاثیر عاملیت انسانی و ساختار الهی در حیات بشری با تاکید بر آیات و روایات
نویسنده:
مجتبی ارجینی ، علی اله بداشتی
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
چکیده :
پژوهش حاضر با هدف دستیابی به شناسایی، صورت‌بندی و تحلیلِ بخشی از معادلات حاکم بر تأثیرات جاری در حیات‌بشری، در قالب عاملیت‌انسانی و ساختارالهی انجام شده است. این پژوهش با رویکرد تحلیلی - تفسیری و روش کیفی، از طریق تحلیل مفهومی، تحلیل مکانیزم عقلی و تحلیل هستی‌شناسانه برخی مفاهیم و آیات و روایات مرتبط با این مقوله را مورد بررسی قرار داده (رویکردی که امکان کشف لایه‌های عمیق معنایی را فراهم آورده است) و جهت اختصار، در مواردی به اصل ارجاع به منابع اکتفا کرده است. یافته‌های پژوهش منجر به شناسایی نُه معادله تأثیری (اسلام‌وایمان، سعه‌وتوسعه، دعاواجابت، ابتلاء، حبط، تکفیر، تضاعف، انتقال، تبدیل) در سه سطح: تدبیر و عاملیت انسانی، تقدیرات و ساختارهای الهی و تعامل عاملیت انسانی و ساختارهای الهی شده‌است. این قوانین که از خاصیت هم‌افزایی برخوردارند، به تحلیل غیرخطی پیچیدگی‌های تاثیرات جاری در حیات بشری کمک می‌کنند. کشف‌های کلیدی پژوهش شامل هفت مورد است: هم‌افزایی اسلام‌وایمان که سیر رشد دوَرانی تصاعدی انسان را تبیین می‌کند؛ معادله سعه‌وتوسعه به‌عنوان متغیر تنظیم‌کننده که جبر استعدادی را نفی می‌کند؛ تحلیل سه‌لایه (فعل- فاعل-قابل) پدیده حبط و تکفیر که توازن میان عدل و رحمت را برقرار می‌کند؛ کشف مکانیزم تضاعف در تقویت آثار مثبت و منفی؛ ابعاد فرافردی و فراعملی (ذاتی) تأثیرات در معادلات انتقال و تبدیل؛ معادله جامع ابتلاء که انسان را از انفعال به عاملیت فعال منتقل می‌کند؛ مفهوم نوین دعای وجودی که ارتباط با غیب را از سطح لسانی به تحول وجودی ارتقا می‌دهد. با شکل‌گیری هسته اولیه یکپارچه پژوهش و ایجاد زبان مشترک، امتدادات عملی در حوزه‌های تربیت (طراحی برنامه‌های توسعه متوازن)، روان‌شناسی (مبنای نظری برای روان‌شناسی یکپارچه)، مدیریت اجتماعی (تحول بحران به فرصت) و اقتصاد (بازتعریف ثروت در توسعه ظرفیت‌های وجودی) میسر می‌شود.
صفحات :
از صفحه 87 تا 105
بررسی تطبیقی مبانی هستی شناختی غزالی و ملاعبدالله زنوزی در شناخت خدا
نویسنده:
فاطمه سعدوند ، علی الله بداشتی ، مصطفی سلطانی
نوع منبع :
مقاله , مطالعه تطبیقی
منابع دیجیتالی :
چکیده :
این پژوهش با هدف بررسی تطبیقی مبانی هستی شناختی غزالی و ملاعبدالله زنوزی در شناخت خدا در پی پاسخ به این پرسش است که شناخت هستی واجب تعالی بر اساس اصالت وجود است یا اصالت ماهیت؟ غزالی خداوند را ذو ماهیتی به معنای عام می‌داند که اگر از او سلب شود، چیزی به نام «وجود» موجود نخواهد بود. در مقابل ملا عبداللّه زنوزی قائل به اشتراک معنوی و اصالت وجود است. همچنین از دیدگاه غزالی فاعل و سبب همه امور در هستی خداوند است و آنچه که ماعلت ومعلول می نامیم در واقع سبب و مسبب است ، چون در تمام پدیده ها قابلیت‌های لازم برای انجام هر فعلی نهادینه شده است. در نتیجه او به علت‌های واسط یا معدات بی‌اعتقاد است و عالم را در تسخیر قدرت و جبر خداوند می داند. اما ملا عبداللّه زنوزی به دو علت تام که خداوند است وعلت ناقص که در هر پدیده یا اثر آن می تواند باشد قائل است.وی انسان را فاعل و مسئول افعال ارادی خود می‌داند که نظر صحیح دیدگاه ملا عبداللّه زنوزی است. درنتیجه اصالت با وجود است. حق تعالی با افاضه قدرت و اراده تشکیکی، خالق رابطه علی و معلولی است .
صفحات :
از صفحه 173 تا 190
واکاوی مفهومی تأویل با تکیه بر نظر علامه طباطبایی
نویسنده:
رسول ظرافت، علی اله بداشتی
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
چکیده :
‏ تأویل یکی از مباحث مهم علوم قرآن و علم کلام است که در فهم قرآن و روایات به‌ویژه برخی ‏آیات مربوط به اسما و ‏صفات، نقش کلیدی و کاربردی دارد. ‏یکی از محورهای اصلی تأویل، مرتبط با صفات خبریه خدواند در آیات متشابه است که ‏معنای ظاهری این صفات با تنزیه خداوند سازگار نیست و تأویل آن با ارجاع به آیات محکم امری ضروری است و عدم ‏پذیرش آن افتادن در دام تشبیه و تجسیم است. از صدر اسلام، مذاهب ‏اسلامی و دانشمندان مسلمان، در رابطه با تأویل متون ‏مقدس، ‏آرای مختلف داشته‌اند. ‏اولین اختلاف در مورد ماهیت و چیستی تأویل است. نوشتار پیش‌رو بـه روش توصیفی ـ ‏تحلیلی ‏سه نظریه اصلی پیرامون ماهیت تأویل یعنی «مفاهیم»، «عینیت مصداقی» و «عینیت تکوینی» را، مورد واکاوی و ارزیابی ‏قرار می‌دهد و «حقیقت مشککه» بودن ماهیت تأویل را به عنوان نظری جدید نتیجه می‌گیرد. «حقیقت مشککه» در قالب سه ‏مرحله که جامع همه‌ی نظرات است، تبیین می‌شود. مرحله اول آن حدوسط ظاهر و باطن است، مرحله دوم با باطن قرآن ‏مترادف است و مرحله نهایی، تأویل واقعی و حقیقی است که مطابق با نظر علامه است. این پژوهش پس از مقدمه و پیشینه ‏تاریخی تأویل، به معنای لغوی و اصطلاحی تأویل، و قلمروی تأویل می‌پردازد؛ و در ادامه ماهیت تأویل را موردبررسی قرار ‏داده و نتیجه‌گیری می‌نماید.
صفحات :
از صفحه 117 تا 141
بررسی و نقد نظریه تکامل در مسئله چگونگی پیدایش انسان بر اساس آموزه خلقت انسان در قرآن و سنت
نویسنده:
محمدعلی نیکوکلام عظیم ، علی اله بداشتی
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
چکیده :
یکی از مسائل مهم در بحث رابطه علم و دین مسئله چگونگی پیدایش انسان است. بسیاری از ملحدان از این مسئله به‌عنوان تعارض علم و دین یاد کرده و به پشتوانه علمی فرضیه تکامل به دنبال نفی خداشناسی و انسان‌شناسی دینی هستند. بر اساس نظریه تکامل آغاز تکامل انسان و سایر جانداران به زمان پیدایش حیات بر روی کره زمین بازمی‌گردد و انسان با تمام موجودات زنده از نیاکان مشترکی برخوردار است. از منظر دینی، آیات و روایات متعددی درباره خلقت انسان بیان شده است. در این مقاله با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی، ابتدا مسئله پیدایش انسان از منظر علمی (فرضیه تکامل) و دینی (متون قرآنی و روایی) تبیین شده است سپس فرضیه تکامل از منظر دینی موردنقد و بررسی قرار گرفته است. در این زمینه، مباحثی مانند نقش عوامل ماورا طبیعی و طبیعی در پیدایش حیات انسان، چگونگی پیدایش جسمانی انسان و ماهیت روح انسان مورد تحلیل قرار گرفته شده است. اگر طبیعت‌گرایی مبنای فرضیه تکامل در نظر گرفته نشود برخی از آموزه‌های دینی با شواهد تکاملی همخوانی دارد مانند وجود آدم‌نماها و ویژگی‌ها و انقراض آن‌ها و برخی دیگر مانند فاعلیت و حکمت خدا در خلقت انسان، اعجاز در خلقت حضرت آدم و وجود روح در انسان با فرضیه تکامل در تضاد نیستند.
بررسی تطبیقی معناداری زندگی در اندیشه ملاصدرا و وایتهد
نویسنده:
علی اله بداشتی ، مهدی منفرد ، علی ناییجی
نوع منبع :
مقاله , مطالعه تطبیقی
منابع دیجیتالی :
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
چکیده :
«معناداری» رابطۀ تنگاتنگی با شیوۀ زندگی انسان‌ها دارد. معناداری را چه امر عینی یا ذهنی بدانیم، در زندگی آدمیان نقش اساسی ایفا می‌کند. نوع نگرش انسان به زندگی و عالم طبیعت، عامل مهمی در معناداری یا بی‌معنایی است. ملاصدرا معناداری را در حرکات موجودات مادی تحلیل می‌کند. او غایت‌مندی را امری عینی می‌داند و میان غایت‌مندی، وجود خداوند و معناداری رابطه مستقیمی برقرار می‌کند. از نظر او سراسر عالم خیر است و با حرکت جوهری از قوه به فعل می‌روند. حرکت در این فرایند، ابزار رسیدن به کمال نهایی است. وایتهد نیز عالم طبیعت را مساوی با پویش می‌داند که به سوی کمال در حرکت است. او خدا را ناظم جهان طبیعت می‌داند که سراسر خیر است؛ همچنین عنصر اصلی تشکیل‌دهندۀ عالم ماده، حرکت و روابط میان اشیاست. بنابراین می‌توان نوعی همسویی میان اندیشۀ این دو فیلسوف یافت و از بررسی تطبیقی این دو نحلۀ فلسفی، معناداری را استنباط کرد.
صفحات :
از صفحه 153 تا 176
معیار ها و مولفه های اعتبار سنجی روایات حوزه امامت در کتاب عبقات الانوار
نویسنده:
سعید چهره نما ، احمد عابدی آرانی ، علی اله بداشتی
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
کلیدواژه‌های اصلی :
چکیده :
اگرچه عقل در تعیین شاخصه های کلی امامت نقشی بی بدیل را ایفا می کند، با این وجود تعیین مصداق امام حق در گرو اشارات و تأییدات نقل است. کتاب «عبقات الانوار» به عنوان یکی از آثار ارزشمند در حوزه مطالعات امامت پژوهی، تحلیل های سندی و دلالی قدرتمندی در نقد و بررسی احادیث مورد استناد در این حوزه ارائه کرده است. برهمین اساس با هدف استخراج روش ها و معیار های ارزیابی اعتبار روایات و گزارشات مورد استناد در حوزه امامت پژوهی و دستیابی به یک روش شناسی جامع در این حوزه تحقیقات کلامی، ضمن اشاه به پاره ای از اهم امور دخیل در سنجش اعتبار روایات، رویکرد صاحب عبقات  در بررسی و تحلیل این امور مورد واکاوی قرار گرفته است. نقش باور های پیشینی در دخل و تصرف در مفاد روایات و یا کتمان واقعیت ها و راهکار های نقد و واکاوی این امور، شیوه تضعیف روایات امامتی و راهکار های تصحیح اعتبار این روایات، تحلیل اعتبار روایات بر مبنای شاخصه های یک اثر و اعتبار سنجی روایات بر پایه شواهد بیرونی از دستاورد های این تحقیق به شمار می رود.
صفحات :
از صفحه 79 تا 101
بررسی و تحلیل توحید از دیدگاه امام محمد غزالی و ملا عبدالله زنوزی
نویسنده:
فاطمه سعدوند؛ استاد راهنما: علی اله بداشتی؛ استاد مشاور: مصطفی سلطانی
نوع منبع :
رساله تحصیلی , مطالعه تطبیقی
منابع دیجیتالی :
چکیده :
مسئله توحید، اقسام، مراتب، ابعاد و زوایای گوناگون آن همواره کانون توجه اندیشمندانِ فرق مختلف اسلامی بوده است. رساله حاضر با هدف ارائه پژوهشی جامع و تطبیقی به دیدگاه امام محمد غزالی و ملا عبدالله زنوزی مؤسس مکتب فلسفی تهران پرداخته تا در گرو تحلیل و بررسی آرای این دو متفکر اسلامی جناب زنوزی به جامعه علمی کشور معرفی و گامی در تعمیم و تحکیم وحدت بین مذاهب برداشته شود. برخلاف تنوع آثار مکتوب پیرامون اندیشه غزالی، درخصوص اندیشه ملا عبدالله زنوزی تاکنون به جز دو مورد اثری فراهم نشده است. پژوهش با روش تحلیلی توصیفی وتطبیقی با مراجعه به کتابخانه ها به ویژه بخش نسخه های خطی و مطالعه نرم افزارهای مختلف، مبتنی برکلام با توجه به گرایش کلامی فلسفی وکلامی عرفانی آنها انجام شده است. روش غالب معرفت آنها عقلی است. غزالی مدعی رؤیت خداوند به معنی رؤیت قلبی ذات در آخرت و زنوزی مدعی رؤیت پروردگار با بصیرت، به نحو اشراقی و تشکیکی برای مقربّان و کُمَّل است که اختصاص به دنیا یا آخرت ندارد. غزالی برخلاف زنوزی کلام و اراده را از اقسام صفات ذات می‌داند. او خداوند را مسبّب الأسباب می داند، قائل به صدور طولی قدرت و فعل بنده را کسب می‌داند. زنوزی خداوند را علت العلل می داند، قائل به صدور طولی اراده و ترتب فعل بنده بر فعل خداوند است. غزالی علم توحید را ذیل عبادات یعنی حکمت عملی دانسته و زنوزی با نگاه اخص به حکمت عملی یا توحید عملی اشاره نکرده است. در راستای تقریب مذاهب؛ آنها به اوصاف سلبی برای معرفی حق تعالی استناد کرده‌، از روش های کسب معرفت: فطری، عقلی، نقلی، تجربی وعرفانی درخداشناسی بهره برده اند. در روش عرفانی نور را به معنی وجود تلقی می‌ کنند. براین باورند که نور مطلق و مستقل، قائم به ذات و مختص به حق‌تعالی است. با درک و کشف تشکیک از منابع نور به تشکیک در وجود نائل می‌شوند. اگر ماهیت عام به معنای وجود باشد از نظر غزالی هستی خدا وجود صرف و اصالت با وجود است. زنوزی نیز به اصالت وجود قائل است. معتقدند عالم هستی تابع قدرت خداوند به عنوان مسبب الاسباب است، واجب تعالی بسیط محض و ناشناختنی است. صفات وجودی حیات و علم بنحو تشکیک در موجودات تسری یافته است. رابطه ذات و صفات رابطه این همانی و عینیت است. خداوند تنها خالق، حاکم مطلق و هادی ازلی است. رأی اختصاصی ملاعبدالله زنوزی: معرفت و شناخت از راه فطرت؛ منوط به شناخت عقلی، غور در قوانین نقلی و آثار نبوی است. سمع و بصراز اقسام علم حضوری اشراقی است. سمع و بصراز عوارض همه موجودات و تشکیکی است. فقط به این عالم اختصاص ندارد. زنوزی در اثبات سمع و بصر (با استقرا ناقص در اختصاصی بودن) به برخی از دلایل اثبات علم استناد می کند.