تبیین رابطه حجاب و معنویت بر اساس آموزه های اسلامی با تاکید بر دیدگاه آیت الله جوادی آملی عبدالله جوادی آملی عبدالله جوادی آملی Persian کلیدواژه فارسی: معنویت، حجاب، علامه جوادی آملی، آموزه های اسلامی، رابطه هم افزایی,کلیدواژه انگلیسی: Spirituality, Hijab, Allameh Javadi Amoli, Islamic teachings, a synergistic, relationship فصل یکم: کلیات 1. مقدمه و بیان مسئله 2 2. پیشینه پژوهش 4 3. سؤالات پژوهش 6 3-1. سؤال اصلی 6 3-2. سؤالات فرعی 6 4. فرضیه‌های پژوهش 6 5. اهداف پژوهش 6 6. چارچوب پژوهش 7 فصل دوم: حجاب و معنویت 1. حجاب 9 1-1. حجاب در لغت 9 1-2. کاربرد قرآنی لغت حجاب 10 1-2-1. کاربرد حجاب به معنای مانع مادی 10 1-2-2. کاربرد حجاب به معنای مانع معنوی 11 1-3. حجاب در اصطلاح فقه 12 1-4. حجاب در اصطلاح عرفان 14 1-5. انواع حجاب 14 1-5-1. حجاب ظاهری 15 1-5-1-1. حجاب در گفتار 15 1-5-1-2. حجاب در رفتار 15 1-5-1-3. حجاب فیزیکی بدن 17 1-5-2. حجاب باطنی 19 1-5-2-1. حجاب درونی 19 1-5-2-2. حجاب ظلمانی و نورانی 20 1-6. گونه‌های حجاب از منظر آیت الله جوادی آملی 21 1-6-1. حجاب به لحاظ رؤیت پذیری 22 1-6-2. حجاب به لحاظ مانعیت 23 2. معنویت 24 2-1. معنویت در لغت 24 2-2. معنویت در اصطلاح 24 2-2-1. معنویت در اندیشه مدرن 25 2-2-2. معنویت در اندیشه دینی 25 2-3. مفهوم معنویت از دیدگاه شهید مطهری 26 2-4. مفهوم معنویت از دیدگاه آیت الله خمینی (ره) 27 2-5. مفهوم معنویت از دیدگاه علامه طباطبایی (ره) 27 2-6. مفهوم معنویت از دیدگاه آیت الله خامنه‌ای (مدظله العالی) 28 2-7. مفهوم معنویت از دیدگاه علامه جوادی آملی 29 3. شخصیت شناسی علامه جوادی آملی 33 3-1. مقدمه 33 3-2. روش سلوک علمی 34 3-3. عترت پژوهی 35 3-4. منهج فعالیت‌های سیاسی، اجتماعی و فرهنگی 35 جمع بندی فصل 36 فصل سوم: تبیین اشتراکات حجاب و معنویت در ساحت مبانی مقدمه 39 1. ابتناء بر فطرت 39 1-1. تعریف فطرت از دیدگاه علامه جوادی آملی 39 1-2. ویژگی‌های فطرت از دیدگاه علامه جوادی آملی 40 1-3. اثبات فطری بودن اصول و مبانی دین از دیدگاه علامه جوادی آملی 40 1-3-1. آیات تذکره 40 1-3-2. آیات نسیان 41 1-3-3. آیات میثاق 42 1-3-4. فطری بودن مجموعه معارف دین 42 1-3-5. توجه به خدا هنگام احساس خطر 43 1-3-6. توجه به خدا هنگام سفر 43 1-3-7. تبیین فطرت از راه محبت 44 1-4. تبیین فطرتمندی حجاب 44 1-4-1. جریان حضرت آدم و حوا در اثبات فطری بودن حجاب 44 1-4-2. استفاده از واژه «سوءه» در اثبات فطری بودن حجاب 45 1-4-3. داستان حضرت مریم در اثبات فطری بودن حجاب 46 1-4-4. داستان حضرت یوسف در اثبات فطری بودن حجاب 47 1-4-5. نظر برخی اندیشمندان جهان در مورد فطری بودن حجاب 47 1-4-6. تبیین فطرتمندی حجاب از دیدگاه علامه جوادی آملی 48 1-5. تبیین فطرتمندی معنویت 50 1-5-1. تبیین فطرتمندی معنویت از دیدگاه علامه جوادی آملی 51 1-6. فطرتمندی عامل تحکیم حجاب و معنویت 53 2. ابتناء بر وحی 54 2-1. تعریف وحی براساس بیانات علامه جوادی آملی 54 2-2. ویژگی‌های وحی از دیدگاه علامه جوادی آملی 56 2-3. تبیین وحیانی بودن حجاب 57 2-4. تبیین وحیانی بودن حجاب از دیدگاه علامه جوادی آملی 60 2-5. تبیین وحیانی بودن معنویت 61 2-5-1. ارتباط معنویت با شریعت و ابتناء آن بر وحی 61 2-5-2. ارتباط معنویت با حیات طیبه و ابتناء آن بر وحی 62 2-5-3. ارتباط معنویت با فطرت و ابتناء آن بر وحی 63 2-5-4. وحیانی بودن معنویت از دیدگاه علامه طباطبایی 63 2-6. تبیین وحیانی بودن معنویت از دیدگاه علامه جوادی آملی 64 2-6-1. افزایش معنویت و نورانیت، هدف نهایی وحی 64 2-6-2. وجود معنویت و نورانیت در شخص وحی گیرنده 65 2-6-3. معیار سنجش معنویت، میزان عمل به وحی (قرآن) 66 2-6-4. اجابت وحی عامل ایجاد نورانیت و معنویت و بالعکس 67 2-7. وحیانی بودن عامل هم افزایی حجاب و معنویت 68 3. ضرورت اجتماعی 68 3-1. تبیین اجتماعی بودن حجاب 69 3-2. تبیین اجتماعی بودن حجاب از دیدگاه علامه جوادی آملی 70 3-3. تبیین اجتماعی بودن معنویت 72 3-4. تبیین اجتماعی بودن معنویت از دیدگاه علامه جوادی آملی 73 3-5. تناظر دوسویه حجاب و معنویت در اجتماع 74 جمع بندی فصل 74 فصل چهارم: تبیین اشتراکات حجاب و معنویت در ساحت کارکرد مقدمه 78 1. ساحت فردی 78 1-1. آرامش فردی 78 1-1-1. حجاب عامل دستیابی به آرامش فردی 78 1-1-1-1. حجاب عامل دستیابی به آرامش فردی از منظر آیت الله خامنه‌ای 79 1-1-1-2. حجاب عامل دستیابی به آرامش فردی از منظر علامه جوادی آملی 79 1-1-2. معنویت عامل دستیابی به آرامش فردی 80 1-1-2-1. معنویت عامل دستیابی به آرامش فردی از منظر علامه جوادی آملی 80 1-2. سعادت فردی 81 1-2-1. حجاب عامل دستیابی به سعادت فردی 82 1-2-1-1. حجاب عامل دستیابی به سعادت فردی از منظر جوادی آملی 82 1-2-2. معنویت عامل دستیابی به سعادت فردی 82 1-2-2-1. معنویت عامل دستیابی به سعادت فردی از منظر آیت الله خامنه‌ای 82 1-2-2-2. معنویت عامل دستیابی به سعادت فردی از منظر امام خمینی (ره) 83 1-2-2-3. معنویت عامل دستیابی به سعادت فردی از منظر علامه جوادی آملی 83 1-3. پیشرفت فردی 83 1-3-1. حجاب عامل دستیابی به پیشرفت فردی 84 1-3-1-1. حجاب عامل دستیابی به پیشرفت فردی از منظر آیت الله خامنه‌ای 84 1-3-1-2. حجاب عامل دستیابی به پیشرفت فردی از منظر علامه جوادی آملی 84 1-3-2. معنویت عامل دستیابی به پیشرفت فردی 85 1-3-2-1. معنویت عامل دستیابی به پیشرفت فردی از منظر آیت الله خامنه‌ای 85 1-3-2-2. معنویت عامل دستیابی به پیشرفت فردی از منظر شهید مطهری 85 1-3-2-3. معنویت عامل دستیابی به پیشرفت فردی از منظر علامه‌ جوادی آملی 85 1-4. تبیین رابطه هم‌افزایی حجاب و معنویت در ساحت فردی 86 2. ساحت خانواده 86 2-1. ثبات و تحکیم خانواده 87 2-1-1. حجاب عامل ثبات و تحکیم خانواده 87 2-1-1-1. حجاب عامل ثبات و تحکیم خانواده از منظر آیت الله خامنه‌ای 87 2-1-1-2. حجاب عامل ثبات و تحکیم خانواده از منظر علامه جوادی آملی 88 2-1-2. معنویت عامل ثبات و تحکیم خانواده 89 2-1-2-1. معنویت عامل ثبات و تحکیم خانواده از منظر آیت الله خامنه‌ای 89 2-1-2-2. معنویت عامل ثبات و تحکیم خانواده از منظر علامه جوادی آملی 89 2-2. آرامش و آسایش خانوادگی 90 2-2-1. حجاب عامل آرامش و آسایش خانوادگی 90 2-2-1-1. حجاب عامل آرامش و آسایش خانوادگی از منظر علامه جوادی آملی 90 2-2-2. معنویت عامل آرامش و آسایش خانوادگی 90 2-2-2-1. معنویت عامل آرامش و آسایش خانوادگی از منظر علامه جوادی آملی 91 2-3. تبیین رابطه هم افزایی حجاب و معنویت در ساحت خانواده 91 3. ساحت اجتماع 92 3-1. آرامش و آسایش اجتماعی 92 3-1-1. حجاب عامل آرامش و آسایش اجتماعی 92 3-1-1-1. حجاب عامل آرامش و آسایش اجتماعی از منظر آیت الله خامنه‌ای 92 3-1-1-2. حجاب عامل آرامش و آسایش اجتماعی از منظر علامه جوادی آملی 93 3-1-2. معنویت عامل آرامش و آسایش اجتماعی 93 3-1-2-1. معنویت عامل آرامش و آسایش اجتماعی از منظر آیت الله خامنه‌ای 94 3-1-2-2. معنویت عامل آرامش و آسایش اجتماعی از منظر اندیشمندان غربی 94 3-1-2-3. معنویت عامل آرامش و آسایش اجتماعی از منظر علامه جوادی آملی 95 3-2. پیشرفت اجتماعی 95 3-2-1. حجاب عامل پیشرفت اجتماعی 96 3-2-1-1. حجاب عامل پیشرفت اجتماعی از منظر آیت الله خامنه‌ای 96 3-2-1-2. حجاب عامل پیشرفت اجتماعی از منظر علامه جوادی آملی 96 3-2-2. معنویت عامل پیشرفت اجتماعی 97 3-2-2-1. معنویت عامل پیشرفت اجتماعی از منظر آیت الله خامنه‌ای 97 3-2-2-2. معنویت عامل پیشرفت اجتماعی از منظر آیت الله خمینی (ره) 97 3-2-2-3. معنویت عامل پیشرفت اجتماعی از منظر علامه جوادی آملی 98 3-3. حفظ هویت و استقلال سیاسی ـ فرهنگی 98 3-3-1. حجاب عامل حفظ هویت و استقلال سیاسی ـ فرهنگی 98 3-3-1-1. حجاب عامل حفظ هویت و استقلال سیاسی ـ فرهنگی از منظر آیت‌الله خامنه‌ای 99 3-3-1-2. حجاب عامل حفظ هویت و استقلال سیاسی ـ فرهنگی از منظر علامه جوادی آملی 100 3-3-2. معنویت عامل حفظ هویت و استقلال سیاسی ـ فرهنگی 100 3-3-2-1. معنویت عامل حفظ هویت و استقلال سیاسی ـ فرهنگی از منظر آیت‌الله خامنه‌ای 100 3-3-2-2. معنویت عامل حفظ هویت و استقلال سیاسی ـ فرهنگی از منظر علامه جوادی آملی 101 3-4. تبیین رابطه هم افزایی حجاب و معنویت در ساحت اجتماع 102 جمع بندی فصل 102 جمع‌بندی و نتیجه‌گیری پژوهش 106, text دیاله آبادی, فاطمه هاشمیان , فاطمه السادات ( استادیار، گروه آموزشی الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران) رودگر, نرگس (استاد) جوادی آملی, عبدالله (مرجع معاصر تقلید مقیم قم، فیلسوف، عارف و مفسر قرآن), 1312ش./1350ق. آمل، مازندران# Thesis