1. فتح مبین یک عارف با برپا شدن قیامت او در این نشئه چه ارتباطى دارد؟ 2. مظهر تجلى ذاتى حق شدن یعنى چه؟ فتح مطلق فتح مبین فتح قریب توحید افعالی(الهیات بالمعنی الاخص) توحید صفاتی(فلسفه)) مرتبه احدیت تجلی ذاتی Persian [1] حجر، 21.<br />[2] انعام، 59.<br />[3] زمر، 63.<br />[4] صف، 13.<br />[5] لطایف سبعه و به تعبیر دیگر اطوار سبعه، که مراتب تکاملى حقیقت انسان بر اساس آنها طبقه‏بندى شده است عبارت اند از: 1. طبع، نفس، قلب، روح، سرّ، خفى، اخفى؛ ر.ک: مبدأ و معاد، ملاصدرا، ص 171؛ حاشیه ی سبزوارى بر اسفار، ج 1، ص 13 - 18.<br />[6] فتح، 2- 1؛ در این آیه علاوه بر اشاره به فتح مبین، آثار و خواص این فتح هم بیان شده است، در این آیه "ماتقدم و ما تأخر" به معناى گناهان گذشته و آینده نیست، بلکه به معناى صفات نفسانیه و قلبیه است؛ زیرا اولاً: ما تأخر با ما یأتى فرق دارد و ما یأتى به معناى آینده است. ثانیاً: عفو گناهان آینده به معناى رفع تکلیف مخالف لسان قرآن است چون تمام انسان‏ها تا زنده‏اند، مکلف‏اند، پس منظور از ما تقدم و ما تأخر، تازه و کهن باشد که در تعبیر عرفا همان صفات نفسانى و قلبى مى‏باشند. این دو به دلیل تقدم و تأخرى که دارند، به ترتیب مشمول دو عنوان فوق قرار مى‏گیرند. ثالثا:ً منظور از ذنب گناه شرعى نیست؛ زیرا در این آیه مغفرت از ذنب در ردیف یکى از چهار نعمتى که بر فتح مترتب شده، ذکر شده است و حال آن که سبب بخشش گناهان الاهى، فتح و پیروزى بر دشمن نیست، بلکه توبه و انابه به سوى حق است. ر.ک: تحریر تمهید القواعد، جوادى آملى، ص 186 - 188.<br />[7] نصر، 1.<br />[8] ر.ک: مصباح الانس، ابن فنارى، ص 15 و 52؛ تحریر تمهید القواعد، ص 184 - 188؛ شرح مقدمه ی قیصرى بر فصوص الحکم، سید جلال الدین، آشتیانى، ص 902 - 904؛ شرح فصوص الحکم با تعلیقات سید جلال الدین، آشتیانى، ص 114، تعلیقه 12.<br />[9] براى توضیح بیشتر رجوع شود به کتاب: تجلى و ظهور در عرفان نظرى، سعید رحیمیان، ص 38 - 53.<br />[10] براى آگاهى از این بخش رجوع شود به: مبانى عرفان نظرى در کلمات حضرت على (ع)، قاسم ترخان، پایان نامه، دانشگاه تربیت مدرس، قم؛ تجلى و ظهور در عرفان نظرى، رحیمیان؛ فلسفه ی عرفان، دکتر یثربى، ص 470.<br />[11] ر.ک: الانسان الکامل، ج 1، عبدالکریم جیلى، ص 56 - 62؛ تجلى و ظهور در عرفان نظرى، ص 189 - 193.<br />[12] شرح مقدمه ی قیصرى، ص 104 - 107.<br />[13] تجلى و ظهور در عرفان نظرى، ص 188؛ ر.ک: فتوحات، ج 2، ص 84، چاپ جدید.<br />[14] شرح مقدمه ی قیصرى (با تغییرات جزئى)، ص 107؛ براى تفصیل بیشتر در مورد تجلیات عروجیه رجوع شود به: مرصاد العباد، رازى، فصل 17، ص 298؛ مصباح الهدایة، کاشانى، ص 130؛ نقد النصوص، جامى، تحقیق ویلیام چیتیک، ص 111 و 115؛ گلشن راز، شبسترى، ص 151؛ تفسیر حمد، امام خمینى، ص 86؛ اصطلاحات الصوفیه، کاشانى و تعریفات جرجانى؛ فتوحات، ج 1، ص 91 و 154.<br />[15] مفاتیح الغیب، ملاصدرا، مشهد ششم از مفتاح 19، به نقل از شرح فصوص، ص 257.<br />[16] البته، بعضى آن را قیامت وسطى نامیده‏اند به جهت این که ما فوق موت طبیعى و مادون فنای فى اللَّه است. شرح فصوص، ص 257.<br />[17] تلخیص از شرح فصوص الحکم قیصری با تعلیقات جلال الدین، آشتیانى، ص 129 - 131 و 257.<br />[18] همان، ص 390؛ پیرامون ارتباط تجلى و قیامت رجوع شود به: تجلى و ظهور در عرفان نظرى، ص 419 - 427.<br />[19] شرح مقدمه‏ى قیصرى، با اندکى تغییر و تلخیص، ص 543 - 586.<br />[20] ر.ک: عرفان نظرى در کلمات حضرت على (ع)، ص 56 - 76.<br />[21] ر.ک: حاشیه ی اسفار، ج 1، سبزوارى، ص 1 - 13.<br />[22] مصباح الهدایة الى الخلافة و الولایة، امام خمینی، ص 207 - 213.<br />[23] ر.ک: بیان امام خمینى، در اسفار چهارگانه، مصباح الهدایة الى الخلافة و الولایة، ص 207 - 213.<br />[24] ر.ک: بیان سبزوارى، در اسفار چهارگانه، حاشیه‏ى اسفار، ج 1، ص 1 - 13.<br />[25] معنای پنجم قیامت که در نکته ی چهارم بیان شد.<br />[26] نقد النصوص، ص 114.<br />[27] همان.<br />[28] شرح مقدمه ی قیصرى، ص 828 و 829 و تجلى و ظهور در عرفان نظرى، ص 191 - 192. text question and answer gateway for meanings