با توجه به تفاوت بین دین و معرفت دینی، چه ضمانتی وجود دارد که فهم و برداشت فقهاء از دین صحیح و درست باشد؟ معرفت دینی دین شناسی مطالعات دینی (دین‌شناسی) شناخت دین چیستی دین تئوریک شریعت مرجعیت دینی قبض و بسط تئوریک شریعت اجتهاد Persian [1] هادوی تهرانی،مهدی،باورها و پرسش ها،ص 123، انتشارات خانه خرد،قم، 1380.<br />[2] هادوی تهرانی، مهدی،مبانی کلامی اجتهاد، ص 319، انتشارات خانه خرد، قم، 1381.<br />[3] بر طبق این نظریه زمینه فهم در زمان حال، ملاک صحت معنا و درستی استنباط است اگر چه بنا بر همین مبنا زمینه فهم در زمان نزول یکی از ملاک های پذیرش معنا و درستی استنباط می باشد. نک: مبانی کلامی اجتهاد، ص 322.<br />[4] نصری،عبدالله،انتظار بشر از دین(بررسی دیدگاهها در دین شناسی معاصر)، ص 194، موسسه فرهنگی دانش و اندیشه معاصر،تهران، 1378.<br />[5] باورها و پرسش ها، ص 119.<br />[6] این معنا از دین قابل مناقشه و غیر قابل قبول است.<br />[7] مبانی کلامی اجتهاد، ص 328 با تلخیص.<br />[8] باورها و پرسش ها،ص 136 و 137 با اندکی تلخیص.<br />[9] نک: مبانی کلامی اجتهاد، ص 339 به بعد؛ همچنین درگاه پاسخ گویی اندیشه قم؛ کتاب معرفت دینی، اثر حجت الاسلام و المسلمین لاریجانی.<br />[10] نباطی بیاضی، علی بن یونس، الصراط المستقیم، ج 3، ص 236، کتابخانه حیدریه، نجف، 1384 هـ ق. text question and answer