اندیشه فقهی ابن ابی عقیل و مکتب متکلمان متقدم امامیه فقه شیعه شیخ مفید: محمد بن محمد بن نعمان‏ سید مرتضی‏: علی بن حسین بن موسی علامه حلی ابوسهل نوبختی معتزله امامیه ابن راوندی ادله نقلی و وحیانی ردیه نویسی ابن ابی عقیل مکتب متکلمان متقدم امامیه آل رسول اصول عقلی حجیت خبر واحد ظواهر کتاب متکلمان متقدم ابن قبه رازی فقه متقدم معتزله قیاس (منطق) عقلگرایی در فقه محدود کردن دامنه نص افزودن دامنه اصول عقلی زمینه های اندیشه فقهی در مکتب متکلمان شاخص فقاهت در مکتب متکلمان زمینه های فقه ابن ابی عقیل در اندیشه متکلمان جایگاه آل الرسول در فقه ابن ابی عقیل نظام فقهی ابن ابی عقیل جایگاه سنت در نظام فقهی ابن ابی عقیل مبانی استنباط ابن ابی عقیل 17. فرق کلامی قرآن شخصیت ها ابن قبه رازی ابن ابی عقیل شیخ مفید سید مرتضی حسن بن سلیمان حلی علامه حلی علم کلام فلوطین(افلوطین) احمد پاکتچی ابن راوندی Persian دانشگاه تهران زمستان/ 1383 ابن ابی عقیل به عنوان فقیهی تأثیر گذار در میا ن امامیه، آثاری را بر جای نهاد که پس از گذشت چند سده، به عنوان نوشته هایی «قدیم»، فقط قابل قرائت بود. در حالی که اطلاعات روشنی دربارة بافت موضعگیری ها و نیز گفتمان عصر تألیف در دست نبوده است. از همین روست که کاستی روشنی در فهم دقیق اندیشة فقهی وی دیده می شود و این نکته نه تنها در سده های اخیر که دربارة حلیان سده های میانه اسلامی نیز صادق است. در این پژوهش کوشش شده است تا با استفاده از تعلق مکتبی ابن ابی عقیل به مکتب متکلمان امامی نیمة نخست سدة 4 ق، زمینه ای برای تحلیل موضعگیری بازمانده و بازسازی اندیشه های اساسی ابن ابی عقیل فراهم شود. فقه مکتب متکلمان و از جمله فقه ابن ابی عقیل با فقه متقدم معتزله در مبانی اندیشه قرابتی بسیار دارد. گسترش کاربرد ظواهر کتاب و باور به عدم حجیت خبر واحد، مشخصة برخورد او با ادلة نقلی است. او با قیاس، سخت مخالفت دارد و وجه بارز عقلگرایی در فقه او و همفکرانش، محدود کردن دامنة نص، افزودن دامنة «اصول عقلی» و در نتیجه کاستن از دامنة موضوعاتی است که شریعت نسبت به آن حکم کرده است. text پاکتچی, احمد (دانشیار پژوهشکده مطالعات قرآنی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی وزارت علوم تحقیقات و فناوری ایران), 1342# فلوطین, افلوطین (فیلسوف نوافلاطونی), 204م. لیکوپولیس#270م. کامپانیا، ایتالیا ابن ابی عقیل عمانی , حسن بن علی (محدّث، فقیه و متکلّم شیعه قرن چهارم هجری قمری، معاصر غیبت صغری، اولین مرجع شیعه امامی، احد از قدیمَین، صاحب کتب: "الکرّ و الفَرّ" در امامت و کتاب "المتمسک بحبل آل الرسول"، احد از القدیمین), #قرن4ق ابراهیم بن نوبخت, (عالم دینى، حکیم و متکلم امامى), قرن‎۴ق# ابن راوندی , احمد بن یحیی (فیلسوف، متکلم و ایرانى، از اعضای بیت الحکمه؛ از مشهور ترین زنادقه نامیده شده تاریخ اسلام و از متکلمان‌ مشهور به‌ الحاد؛ عالم معتزله در جوانی، شیعه بعدی و مخالف معتزله، ملحد متاخر و بقولی تائب در آخر عمر), 205؟ه‍.ق #298؟ه‍.ق ابن قِبِه رازی, ابوجعفر محمد بن عبد الرحمان (از متکلمان شیعه دوازده امامی دوره غیبت صغری؛ معتزلی پیشین و امامی بعدی؛ صاحب کتاب «الانصاف فی الامامة»), #قرن4 (قبل از ۳۱۹ق.) article 1010-4968 https:/jmb.ut.ac.ir