بررسی مطالعات جهانی اخلاق زیست‎محیطی و لزوم آموزش مبانی مشترک آن سید حسین نصر اسلام مسیحیت خدا و طبیعت اخلاق زیست محیطی اصول جهانی اصول اخلاقی مشترک اخلاق سرزمین پرویز منظور خالد فضلان سید مصطفی محقق داماد جهان های مشترک در اخلاق زمین اخلاق زیست محیطی در ادیان توحیدی نحوه مالکیت تخریب محیط زیست قداست بخشی به طبیعت اخلاق زیست محیطی الحادی تسلط بر طبیعت انحطاط زیست محیطی تصرف طبیعت مذاهب جاندارگرایی قرآن امیرالمومنین علی بن ابی طالب (ع) بحران محیط زیست پیامبر مشکلات زیستی جهان آموزه های مسیحیت و محیط زیست آموزه های اسلام و محیط زیست انسانگرایی‌ = اومانیسم (مکتب فلسفی) آیت اله جوادی آملی عبدالله جوادی آملی اخلاق دینی عبدالله جوادی آملی الف. حضرت رسول اکرم(ص) ب. امام اول(حضرت امام علی ع) سید حسین نصر Persian پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی پاییز و زمستان/ 1391 زیست‎کرۀ زمین فارغ از مرزبندی‎های سیاسی، دینی و زبانی نیازمند مراقبت ویژه‎ای است. این مراقبت در سایۀ رعایت اصول اخلاقیِ مشترکِ جهانی تحقق می‎پذیرد که می‎توان تحت ‎عنوان اخلاق زمین (Earth Ethics) از آن یادکرد. شاید، اصرار بر ارائۀ تعریف مشترک جهانی پیرامون رابطۀ انسان با خدا، خودش و دیگران ضرورتی نداشته باشد، اما سلامت و حفظ زیست‎کره نیازمند تعریفی مشترک از رابطۀ انسان با طبیعت است. بحران محیط ‎زیست که در قرن اخیر چهرۀ خود را آشکارتر ساخته است، موجب‎شده‎است علاوه بر بازنگری نحوۀ تعامل انسان با طبیعت در استفاده از علم و تکنولوژی، یک بازنگری کلی در همۀ ادیان و نحله‎های فکری، دینی و اخلاقی در مورد جایگاه انسان در جهان و اخلاق زیست‎محیطی صورت‎گیرد. شاید، بتوان مقالۀ لین وایت را بزرگترین محرک در این بازنگری در جهان مسیحیت دانست؛ به‎گونه‎ای که از سال تألیف این مقاله (1967) تا کنون، به اشکال گوناگون در موافقت و مخالفت آن سخن رفته است که تحت ‎عنوان اخلاق زیست‎محیطی (Environmental Ethics) که زیرشاخه‎ای از فلسفه است، از آن یادمی‎شود. در جهان اسلام نیز شاهد شکل‎گیری تألیفات و تحقیقات وسیع در این زمینه هستیم؛ از آن جمله، می‎توان از آثار سید حسین نصر، پرویز منظور، محقق داماد، خالد فضلان و جوادی آملی نام برد. در این مقاله بر آنیم تا ضمن بیان گزارشی از این تحقیقات، به این امر تصریح کنیم که بی‎آنکه لازم باشد برای حفظ محیط زیست به مکتب خاصی در غرب یا شرق روی‎آوریم، می‎توانیم به جهانی‎های مشترک در اخلاق زمین دست‎پیدا‎کنیم که از مکاتب و ادیان مختلف نشئت می‎گیرد. با شناخت و آموزش این اصول می‎توان هم‎زمان با حفظ محیط زیست، به توافقی جهانی در بخشی از اصول اخلاقی نیز نائل شد. text پارساپور, زهرا (دانشیار پژوهشکده زبان و ادبیات، پژوهشگاه علوم انسانی، تهران), 1344ش.- جوادی آملی, عبدالله (مرجع معاصر تقلید مقیم قم، فیلسوف، عارف و مفسر قرآن), 1312ش./1350ق. آمل، مازندران# پیامبر اسلام, محمد بن عبدالله (ص), 53 قبل از هجرت.مکه#11ق.مدینه. نصر, سید حسین (Seyyed Hossein Nasr؛ فرزند سید ولی‌الله نصر و نوه شیخ فضل‌الله نوری، فیلسوف و متأله سنت‌گرای ایرانی، استاد علوم اسلامی در دانشگاه جرج واشینگتن امریکا، مکتب خرد جاویدان یا حکمت خالده، مکتب سنت‌گرایی، پیرو طریقت مریمیه از شاذلیه), 1312ش.# ام‍ام‌ اول‌ (امام علی), امیر المومنین ع‍ل‍ی‌ب‍ن‌ اب‍ی‌طال‍ب‌(ع‌) , ۲۳ ق‍ب‍ل‌ از ه‍ج‍رت‌ # # ۴۰ق‌./661م. محقق داماد , سید مصطفی (مجتهد، حقوق‌دان، استاد گروه حقوق اسلامی، دانشگاه شهید بهشتی، عضو پیوسته فرهنگستان علوم ،فرزند سید محمد محقق داماد ، تهران), 1324ش.قم# خالد, فضلان منظور, پرویز article portal_lib 0 http:/elmodin.ihcs.ac.ir