دو تفسیر از صادر اول و اجزای آن در حدیث حدوث اسماء شیخ صدوق علامه طباطبایی اسفار مهدویت ملاصدرا الله میرداماد شیخ کلینی وجود منبسط صادر اول حدیث حدوث اسماء صدور عقل اول مخلوق اول اسم مکنون انتشاء وجود کلمه تامه مفهوم خلق غیر محصور بودن اسماء توحید اطلاقی جهات عامه کمال رابطه خلق و تقدیر امهات اسمای الهی توحید اطلاقی ذات حق صفات خدا اصول کافی ترتیب ظهور اسمای الهی علامه محمدباقر مجلسی امامان معصوم علیهم السلام ملامحسن فیض کاشانی علامه حسن زاده آملی ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین ابن بابویه، محمدبن علی: شیخ صدوق علامه طباطبایی: سید محمدحسین طباطبایی علامه مجلسی: محمدباقربن محمدتقی مجلسی خداشناسی (کلام) صفات الهی علامه مجلسی علامه طباطبایی حسن حسن زاده آملی ابن بابویه، محمدبن علی(شیخ صدوق) سید محمد حکاک قزوینی میرداماد ملاصدرا شیرازی ملا محسن فیض کاشانی Persian پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی پاییز و زمستان/ 1392 حدیث اول از باب حدوث اسماء اصول کافی که به حدیث «حدوث اسماء» مشهور است، از مشکلات و متشابهات احادیث و مشتمل بر معرفت برجسته‎ای از معارف فراوان موجود در روایات اهل‎البیت (ع) است و به دلیل جذابیت محتوای آن، مورد تفسیرهای متعدد واقع ‎شده‎ است. بر اساس این حدیث که مبیّن ترتّب و تنزّل و تکثّر اسماء الهی است، مخلوق اول اسمی است که چهار جزء دارد که یک جزء آن در حجاب سه جزء دیگر قرار گرفته ‎است. آن سه جزء یا سه اسم، هرکدام دارای چهار رکن‎اند و هر رکنی سی اسم در ذیل خود دارد تا درنهایت به سیصدوشصت اسم بالغ شود. در آخر حدیث، اشاره‎ای مشتمل بر تفسیر و تعلیل به آیۀ «قُل اُدعوا اللهَ او ادعوا الرَّحمن ایا ما تَدعوا فَلَهُ الاسماءُ الحسنی» شده ‎است. در میان تفسیرهای متعدد این حدیث، تفسیر ملاصدرا در شرح اصول کافی و تفسیر علامه طباطبایی در المیزان و رسالة الاسماء به جهاتی از جملۀ مهم‎ترین و مؤثرترین شرح‎های موجودند. در این مقاله به بیان و مقایسۀ تحلیلی این دو تفسیر پرداخته‎ایم. text حکاک قزوینی, محمد (دانشیار گروه فلسفه دانشکده علوم انسانی دانشگاه دانشگاه بین المللی امام خمینی قزوین), 1336ش. قزوین# موحدی نجف آبادی, محمدرضا (دانشجوی دکتری فلسفه دانشگاه بین‌المللی امام خمینی قزوین) طباطبایی(علامه طباطبایی), سید محمد حسین (فیلسوف نوصدرایی معاصر، حکمت متعالیه، مفسر بزرگ؛ صاحب تفسیر المیزان، «بدایة الحکمة»، «نهایة الحکمة» و «اصول فلسفه و روش رئالیسم») , 1281ش. تبریز ##1360ش. قم حسن زاده آملی, حسن (علامه ذوالفنون، فیلسوف و عارف شیعه ایرانی), 1307ش. لاریجان، آمل، مازندران#1400ش. شیخ صدوق, ابن بابویه محمد بن علی (بزرگ‌ترین محدّث و فقیه امامیه مکتب حدیثی قم، مولف "من لا یحضره الفقیه" از کتب اربعه جوامع حدیثی شیعه), -311ق./924م.قم ## ‏381 ق./992م. شهرری بن عبدالحارث, بن کثیر بن حبیب بن الحارث, -ق 1 ه میرداماد, میر برهان‌الدین محمدباقر (فیلسوف عصر صفوی و استاد ملاصدرا، معلم ثالث), -969ق.گرگان#1040ق./1632م.عراق فیض کاشانی, ملامحسن (حکیم فیلسوف، محدث، مفسر و عارف دوره صفوی و از دانشمندان شیعه، شاگرد ملاصدرای شیرازی و داماد بزرگ او، فقیه اخباری), 1007ق. کاشان#1090 ق. کاشان امام دوازدهم (امام عصر عج), امام مهدی؛ حجت بن حسن(ع), 255ق.# article 0 http:/elmodin.ihcs.ac.ir