جایگاه و فلسفه علم کلام در ساحت اندیشه غزالی تصوف (صوفیگری) ایمان اشاعره سعادت الاقتصاد فی الاعتقاد فلسفه علم کلام اعتقاد الوجود فلسفه کلام، کلام غزالی، موضوع کلام، مسائل علم کلام، روش کلام، متکلّم قرآن کیمیای سعادت زیادت و نقصان در ایمان ایمان تقلیدی روش علم کلام علم ک‍لام‌ علم ک‍لام‌ غایت علم کلام صفات ذاتی وجود میزان العمل ارزش دهی مخاطب صیانت شرع حفظ عقیده شبهه در دین رویکرد اقناعی حیات علمی غزالی رسائل الامام غزالی آسیب شناسی تعریف کلام کتاب احیاء علوم‌الدین غزالی اشاعره (اهل سنت) متکلم (اسماء افعال الهی) ایمان (فرجام شناسی) امور عامه سعادت اخروی قرآن علم دنیوی (مقابل علم اخروی) علم اخروی (مقابل علم دنیوی) علم کلام فخر رازی ابوحامد غزالی طوسی صوفیان (صوفیه) وجود (اسماء اول عرفان نظری) حقیقت وجود(صفات) ایمان Persian دان‍ش‍گ‍اه‌ ف‍ردوس‍ی‌ م‍ش‍ه‍د‏‫ بهار و تابستان/1393 فلسفه دین هرچند غزالی آشکارا از فلسفه کلام سخنی به میان نیاورده است اما مولفه‌‌های آن را می توان در آثار وی پیداکرد؛ ازجمله، اوغایت کلام را، صیانت دین و عقیده تحقیقی یا تقلیدی دین‌دار، جلوگیری از ورود شبهه و تردید وپاسخ به آن و تدارکِ غایتِ قصوای کلام (سعادت)، می‌داند؛ جایگاه علم کلام درنظر او، گاهی، ابزاری و ثانوی وزمانی، علم کلی با ارزش ذاتی می‌باشد. از آنجائی که موجود، منحصر در خدا و ماسوی الله است و ماسوی، چیزی جز آیات آفاقی و انفسی خداوند نیست پس موضوع علم کلام در نهایت «وجود بماهو وجود» ومسائل آن، صفات ذاتی وجود می‌داند. به نظر وی، ایمان، تشکیکی بوده وحفظ تمامی مراتب آن واجب است لذا تکثر در شیوه و روش، از جمله روشِ عقلی برهانی، عقلی جدلی، نقلی، شهودی (وجدانی)، تجربی، موعظه‌ای، تقلیدی و... با رویکرد اقناعی وصیانت بخشی را توصیه می‌کند. او تعریف کلام را مبهم و چند وجهی رها می‌کند. تفصیل مطلب را باید در تضاعیف نوشتار جستجو کرد. text مهرابی, ابراهیم (عضو هیات علمی گروه معارف اسلامی، دانشگاه یاسوج) سید موسوی, سید حسین ( عضو هیات علمی گروه معارف اسلامی دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه فردوسی مشهد) فرهود, فرنگیس غزالی طوسی , ابو حامد محمد‎ بن محمد Abū Ḥāmid Muḥammad ibn Muḥammad aṭ-Ṭūsiyy al-Ġaz(z)ālīy(امام محمد غزالی، از معروفترین علمای اسلام، متکلم اشعری، ضد فلسفه، طرفدار منطق، شافعی مذهب، از متصوفه و عرفای قرن پنجم هجری، جامع معقول و منقول، رئیس جامع نظامیه بغداد) , 450ق/437ش./1059م. طوس، خراسان رضوی# # 505ق/490ش./1112م. طوس، خراسان رضوی فخر رازی , محمد بن عمر (فقیه، متکلم، فیلسوف، مفسر و حکیم مسلمان ایرانی، مکتب اشعری، متکلم اشاعره متاخر، شافعی، پیش برنده الهیات فلسفی، مخالف؟ فلسفه), 543ق./1149م. ری، تهران، ایران ## 606ق./1210م. هرات، افغانستان زرین‌کوب, عبدالحسین (ادیب، تاریخ‌نگار، منتقد ادبی، نویسنده، و مترجم برجستهٔ ایران معاصر), 1301#1378 article 9112-2008 http:/jphilosophy.um.ac.ir