واکاوی مفهوم «ترس» با تکیه بر نوع ضدارزشی آن در قرآن فرق ترس ضد ارزشی اقسام ترس ضد ارزشی آثار ترس ضد ارزشی مشتقات ترس خواری ترس آسیب مالی ترس از مردم ترس از مرگ ترس حضرت موسی ترس از گناهان عوامل قتل ولایت شیطان بخل ترس از جهاد ترس از خودکامگان خشیت ضعف ایمان حقیقت مرگ عوامل ترس قرآن خوف اشفاق حذر رعب الروع فزع وجله عبدالله جوادی آملی محمدتقی مصباح یزدی ناصر مکارم شیرازی تربیت محمدتقی مصباح یزدی ناصر مکارم شیرازی اصطلاحنامه علوم قرآنی اصطلاحنامه اخلاق اسلامی عبدالله جوادی آملی ابن منظور فاطمه علائی رحمانی Persian موسسه آموزشی و پژوهشی امام‌خمینی بهار و تابستان / 1392 «ترس» یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های اخلاقی است که به‌حسب متعلق آن به دو قسم ارزشی و ضدارزشی تقسیم می‌شود؛ گاه فضیلت و گاه رذیلت به‌شمار می‌آید. دستة اول، از مهم‌ترین فضایل اخلاق است که نقشی سازنده در تربیت انسان‌ها دارد و موجب نجات از خطراتی است که انسان را تهدید می‌کند. دستة دیگر، که در زمرة رذایل اخلاقی قرار می‌گیرد، مایة ذلت و زبونی و مانع رشد و تعالی انسان می‌گردد. در قرآن، چند واژه معادل مفهومی ‌‌ترس شناخته شده‌اند. عام‌ترین ‌این واژگان «خوف» است. برخی دیگر از واژه‌هایی که معنایی قریب به خوف داشته و غالباً ترس معنا شده‌اند، عبارتند از: «خشیت»، «وجلة»، «رهبة»، «روع»، «رعب»، «فزع» و «اشفاق». ترس از فقر، مرگ و طاغوت از مهم‌ترین ترس‌های ضدارزشی در قرآن می‌باشند. اقدام به جنایت، پذیرش ولایت شیطان، عدم انفاق و اعراض از جهاد در راه خدا، تزلزل و دوستی با شیطان، خروج از حالت تعادل، برخی از پیامدهای ترس‌های ضدارزشی در قرآن هستند. ضعف‌ ایمان، وابستگی مادی، عملکرد ظالمانه، عدم اعتماد به رزاقیت خدا، احساس ضعف و زبونی در خویشتن و مبهوت قدرت دیگران شدن، از عوامل ترس‌های ضدارزشی معرفی شده‌اند. این نوشتار، پس از بررسی واژگان قریب‌المعنی با ترس، به بیان ترس‌های ضدارزشی، آثار و عوامل می‌پردازد. text علایی رحمانی, فاطمه (دانشیار گروه علوم قرآن وحدیث دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه الزهراء، تهران), 1340ش.- رحمانی, مهری ابن منظور, محمد بن مکرم‏‫, 630-711 ق مکارم شیرازی, ناصر (مرجع معاصر تقلید مقیم قم), -1305# جوادی آملی, عبدالله (مرجع معاصر تقلید مقیم قم، فیلسوف، عارف و مفسر قرآن), 1312ش./1350ق. آمل، مازندران# مصباح یزدی, محمدتقی (فیلسوف و اندیشمند معاصر، مدرس علوم عقلی در حوزه علمیه قم، موسس و اولین رئیس موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی), 1313ش./1935م.یزد#1399ش./2021م.قم article gateway for meanings 0 marefateakhlagi.nashriyat.ir