بررسی نقش فاعلیت نفس در فرایند ادراک از نظر صدرالمتالهین عقل فعال تشکیک در وجود ملاصدرا اصالت وجود ممکن الوجود صورت ادراکی ادراک (معرفت شناسی) مراتب ادراک فاعلیت نفس مراتب نفس معرفت شناسی ملاصدرا علم النفس ملاصدرا سلسله مراتب نفس معلوم بالذات معلوم بالعرض تجرد نفس صور علمی ترکیب از وجود و ماهیت جعل وجود فاعل مخترع ادراک عقلانی بینونت عزلی معرفت نفس(خودآگاهی) شباهت نفس و فاعل وجودی شدن علم ملکوتی بودن نفس حاس بالفعل ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین علامه طباطبایی: سید محمدحسین طباطبایی عبدالله جوادی آملی علم نفس ادراک انسان ادراک عقلی تجرد نفس ناطقه فاعلیت نفس معرفت شناسی (مسائل جدید کلامی) ملا رجب علی تبریزی علامه طباطبایی حسن حسن زاده آملی حکمت متعالیه صورت حسی صورت عقلی ( مجرد ) ماهیت ممکن اصالت وجود وحدت تشکیکی وجود واهب الصور (اسماء فعل) ادراک عبدالله جوادی آملی معلوم بالعرض((اصطلاح وابسته)، مقابل معلوم بالذات) معلوم بالذات((اصطلاح وابسته)، مقابل معلوم بالعرض) ملاصدرا شیرازی حاج ملاهادی سبزواری (موسس مکتب سبزوار) 08- توحیده سبحانه، تمییزه من خلقه صفة لا عزلة Persian موسسه فرهنگی تحقیقاتی إسراء بهار/1393 صدرالمتألّهین بر خلاف پیشینیان خود، نقش قوۀ ادراکی را از انفعال، به سمت فاعلیت سوق داد. از نظر وی نفس در ادراک‌های حسی و خیالی شبیه فاعل مخترع است که به ایجاد صورت‌های ادراکی در فضای نفس می‌پردازد. لازمۀ سخن صدرا این است که علم نیز از مدار ماهیت خارج شده و امری وجودی گردد؛ چون جعل فقط به وجود تعلق می‌گیرد. با این حال، فاعلیت نفس نسبت به صورت‌هایی که واجد آن‌ها نیست، به مشکلاتی مثل نقض قاعدۀ «معطی شیء باید واجد آن باشد» روبه‌رو می‌شود که این مشکل با دخالت موجود مفارق، قابل حل است. text قاسمیان, رضا ملاصدرا, صدرالدین محمد بن ابراهیم شیرازی (فیلسوف مشهور موسس حکمت متعالیه، شیعه و ایرانی), 979ق./950ش./ 1572م.#1050 ق./1641م. طباطبایی(علامه طباطبایی), سید محمد حسین (فیلسوف نوصدرایی معاصر، حکمت متعالیه، مفسر بزرگ؛ صاحب تفسیر المیزان، «بدایة الحکمة»، «نهایة الحکمة» و «اصول فلسفه و روش رئالیسم») , 1281ش. تبریز ##1360ش. قم سبزواری, حاج ملاهادی بن مهدی (فیلسوف صدرایی، حکمت متعالیه), 1212ق./1798م,#1289ق./1872م. جوادی آملی, عبدالله (مرجع معاصر تقلید مقیم قم، فیلسوف، عارف و مفسر قرآن), 1312ش./1350ق. آمل، مازندران# حسن زاده آملی, حسن (علامه ذوالفنون، فیلسوف و عارف شیعه ایرانی), 1307ش. لاریجان، آمل، مازندران#1400ش. تبریزی, ملارجبعلی (عارف و حکیم شیعی عهد صفویه در قرن یازدهم، مقیم اصفهان، استاد قاضی سعید قمی، منتقد حکمت متعالیه، منکر اصالت وجود و معتقد به اصالت ماهیت، قائل به اشتراک لفظی وجود بین خالق و مخلوق), ؟؟؟. تبریز، آذربایجان شرقی#1080ق./۱۰۴۸ش. article 2383-2916 http:/hikmat.isramags.ir