نسبت پدیده وحی با معرفت‌های نشئت‌گرفته از ضمیر ناخودآگاه انسان تأویل هدفداری عالم منبع وحی عصمت در مقام تلقی و ابلاغ وحی غریزه شهوت اشراقیون وحی نفسی ضمیر ناخودآگاه روانکاوی ناخودآگاه پیامبر ماوراء طبیعت تفسیر روانکاوانه وحی عقده ادیپ ادراک دینی بشری بودن قرآن منشا الهی وحی ناخودآگاه جمعی هدایت عامه وحی خواب مصنوعی (هیپنوتیزم) تجربه‌ دینی عصمت انبیاء ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین علامه طباطبایی: سید محمدحسین طباطبایی مرتضی مطهری نبوت وحی مرتضی مطهری علامه طباطبایی حسن حسن زاده آملی محمد رشید رضا زگموند فروید آلکسیس کارل ملاصدرا شیرازی حسن حسن زاده آملی Persian دانشگاه قم پاییز / 1392 دیدگاه صحیح درباره پدیده وحی این است که وحی حقیقتی است الاهی که از سوی خداوند تعالی بر برخی از بندگان برگزیده‌اش نازل شده است تا راهنمای دورافتادگان قافله کمال باشند. رهیافت دیگری نیز در تفسیر وحی ارئه شده که عبارت است از وحی نفسی. بر اساس این دیدگاه، وحی پدیده‌ای است برآمده از نفس و وجود انسان و انعکاسی است از ضمیر ناخودآگاه بشر. صاحبان این تفکر به علت عدم درک وحی حقیقی و منشأ الاهی آن به این دیدگاه روی آورده‌اند که گروهی از دانشمندان غربی از جمله معتقدان به این تفکر هستند. البته این گروه از اندیشمندان برای این تفسیر از وحی هیچ دلیل عقلی و نقلی‌ای ارائه نکرده‌اند و صرفاً به ادعا اکتفا کرده‌اند. از سوی دیگر، دلایل قطعی و خردپسند برای اثبات وحی قرآنی ارائه شده است. همچنین رویکرد وحی نفسی لوازم و پیامدهای منفی دارد. text دادجو, یدالله (دانشیار دانشگاه پیام نورتهران -ایران) هالم, هاینس (خاورشناس و شیعه‌شناس آلمانی), 1942م.آندرناخ،آلمان# فروید , زیگموند (Sigmund Freud، عصب‌شناس اتریشی،روانشناس و پدر علم روانکاوی، یهودی تبار، منکر وجود خدا), #1856م.پریبور، جمهوری چک-1939م.لندن, انگلیس گوستاو یونگ, کارل( فیلسوف و روانپزشکی اهل سوئیس), 1875#1961 کارِل, اَلِکسیس(Alexis Carrel، زیست‌شناس فرانسوی؛ برندهٔ جایزه نوبل فیزیولوژی و پزشکی در سال ۱۹۱۲ به خاطر مطالعهٔ سیستم گردش خون؛ صاحب کتاب «انسان موجودی ناشناخته»), 1873#1994 رشیدرضا, محمد (سلفی؟؛ جریان قرآنیان=قرآنیون، منکر عمده سنت، اسلام بدون حدیث), 1282 ه‍.ق قلمون (طرابلس شام)#1354 ه‍.ق قاهره، مصر مطهری , مرتضی Murtaḍā Muṭahharī (فیلسوف، متکلم، مفسر و اندیشمند معاصر), 1298ش. فریمان، خراسان رضوی #1358 ش. تهران شهرستانی, سید هبه الدین (از علمای شیعه قرن ۱۴ق، مفسر قرآن، مجاهد و مبارز و از وحدت‌گرایان جهان اسلام), 1301ق. سامرا، عراق#1386ق. کاظمین، عراق طباطبایی(علامه طباطبایی), سید محمد حسین (فیلسوف نوصدرایی معاصر، حکمت متعالیه، مفسر بزرگ؛ صاحب تفسیر المیزان، «بدایة الحکمة»، «نهایة الحکمة» و «اصول فلسفه و روش رئالیسم») , 1281ش. تبریز ##1360ش. قم حسن زاده آملی, حسن (علامه ذوالفنون، فیلسوف و عارف شیعه ایرانی), 1307ش. لاریجان، آمل، مازندران#1400ش. وحید بهبهانی, آقا محمد باقر اصفهانی (فقیه، اصولی و مجتهد شیعه امامی قرن دوازدهم هجری و احیاگر مکتب اصولی در مقابل اخباریگری), 1118ق./1707م. (اصفهان، ایران)# # 1205ق./1791م. (کربلا، عراق) article 0 http:/pfk.qom.ac.ir/