جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

فارسی  |   العربیه  |   English  

در تلگرام به ما بپیوندید

کتابخانه مجازی الفبا
کتابخانه مجازی الفبا
پایگاه جامع و تخصصی کلام و عقاید و اندیشه دینی
جستجو بر اساس ... همه موارد عنوان موضوع پدید آور جستجو در متن
: جستجو در الفبا در گوگل
مرتب سازی بر اساس و به صورت وتعداد نمایش فرارداده در صفحه باشد جستجو
تفسیر قرآن به قرآن در مکتب تفسیری حکمت متعالیه
نویسنده:
محمدرضا ارشادی نیا
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
چکیده :
آموزه های وحیانی و فرازمند قرآن کریم در دو گروه کلی آیات محکم و متشابه، نازل شده است. محکمات کلید فهم متشابهات می باشند، و نیاز تفسیری قرآن را به منابع مستقل و بیرونی رفع می نمایند. بر خلاف پندار ظاهرگرایان و اخباریان، قرآن مستغنی از هرچیز دیگر در فهم مراد و مقصود است. البته این به معنای استغنا از معلم الهی؛ نبی و وصی معصوم، برای آموزش کیفیت ارجاع متشابه به محکم و بیان جزئیات و تفصیل احکام و تأویل بطون نیست. علاوه بر آن، آیات بسیاری، اگرچه متشابه نیستند اما برای فهم ژرفا و بطون آنها نیازمند ارجاع به آیات دیگر می باشد. این مهم را آموزگاران حقیقی قرآن، یعنی «عترت» به وفور و وضوح به خردورزان آموخته اند، و به این روش نقش عترت در باره قرآن را یادآوری فرموده، تا مانع استقرار و اعمال اخباری گری شوند. در این صورت مضامین روایات در جنب آموزه های قرآن، بیان روش برداشت و تفصیل همان حقایق قرآنی است. ظاهرگرایان و اخباریان، از روش «تفسیر قرآن به قرآن»، با بهانه های متنوع، عیب جویی کرده و تا آن جا پیش رفته اند که آن را به کلی باطل و مباین با قطعیات روش اهل البیت در برابر وحی پنداشته اند! با روش موردپژوهانه درباره «تفسیر قرآن به قرآن»، آیه ای کلیدی را در بین زنجیره ای از آیات متناظر، محور قرار می دهیم، تا تفوق این سبک تفسیر و کاربرد فراوانش در مکتب تفسیری حکمت متعالیه برای فهم متن وحی، آشکار گشته و با فهم صحیح مقصود شبهات معارضان پیشاپیش دفع گردد.
روش مواجهه علامه فضل الله با روایات تفسیری در «من وحی القرآن»
نویسنده:
کرم سیاووشی
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
چکیده :
«من وحی القرآن» از تفاسیر معاصر است که تفسیر آیات قرآن را در قالبی تحرک بخش، عصری و تربیتی عهده دار گردیده است. البته در کنار این ویژگی، گزارش روایات منتسب به معصوم و دیگر گزارش های تاریخی مرتبط با آیات، در آن نمودی نمایان دارد. مطابق بررسی صورت گرفته، تعامل فضل الله با روایات سخت گیرانه و قابل تأمل است؛ در این مقال، عوامل سخت گیری فضل الله در مواجهه با روایات تفسیری و گزارش های تاریخی، و موانع استفاده هرچه گسترده تر مؤلف من وحی القرآن از آنها به کاستی های گوناگونی موجود در آنها نسبت داده شده است. پیداست که این رویکرد سختگیرانه در مواردی با انتقاد مواجه است که بدان پرداخته شده است.
روش شناسی تفسیر اطیب البیان
نویسنده:
محمدرضا حاجی اسماعیلی
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
چکیده :
بازشناسی تفاسیر در حوزه روش شناسی، ضرورت اجتناب ناپذیر مطالعات جدید قرآنی است. توجه به ابعاد مختلف روش شناسی تفسیر جهت دستیابی به روش صحیح تفسیر قرآن و نیز طبقه بندی تفاسیر بر مبنای معیارهای روش شناسانه الزام های روش شناسی تفاسیر را بیش از پیش نمایان می سازد. اصلی ترین پرسش های مطرح در این دانش را می توان چنین برشمرد: چه راه هایی برای شناخت قرآن وجود دارد؟ تفسیر چه نوع شناختی است؟ نسبت تفسیر با این گونه های شناخت چیست؟ در همین راستا محقّقان علوم قرآنی به تعریف گونه هایی از شناخت قرآن از قبیل شناخت ترجمه ای، تفسیری، تأویلی، بطنی، اشراقی، شهودی، تنزیلی، ابتدائی، مصداقی پرداخته اند.در این پژوهش تفسیر «اطیب البیان فی تفسیر القرآن» اثر آیت الله سید عبدالحسین طیب از مفسّران معاصر تشیّع که در 14 مجلد به نگارش درآمده، بر مبنای معیارها و تئوری های روش شناسی بررسی گردیده است. اهمیت این پژوهش در قابلیت سازی سنجش تفسیر «اطیب البیان» با استفاده از ملاک های تعریف شده در علم روش شناسی تفسیر قرآن بوده تا میزان تعهد مفسّر به روش مورد نظر خویش و تغییر یا عدم تغییر آن را در سراسر این تفسیر نمایان سازد.
قول الصراح فی البخاری و صحیحه الجامع
نویسنده:
فتح الله بن محمدجواد شریعت اصفهانی؛ مقدمه نویس: جعفر سبحانی تبریزی؛ محقق: حسین هرساوی
نوع منبع :
کتاب
منابع دیجیتالی :
وضعیت نشر :
قم: مؤسسه امام صادق (ع),
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
چکیده :
«القول الصراح فى البخارى و صحيحه الجامع»، تاليف ميرزا فتح الله بن محمد جواد اصفهانى، معروف به شيخ الشريعه اصفهانى، از مجتهدان و فقيهان و اصوليان قرن چهاردهم هجرى، اثرى است كه به نقد و بررسى كتاب صحيح بخارى از منابع مهم اهل سنت در حديث، از منظرى كلامى مى ‏پردازد. صحيح بخارى نخستين كتاب حديثى فراگير اهل سنت بوده و معتبرترين مأخذ حديث نزد عالمان سنى مذهب شناخته شده و بسيارى از ايشان اين كتاب را برتر از آن دانسته ‏اند كه مورد نقد و بررسى قرار گيرد. و حال آن كه به گفته شيخ الشريعه، كتاب بخارى آكنده از روايات تجسيم و تشبيه است؛ مثلا وى از زبان پيامبر، احاديثى را نقل مى‏ كند كه در آنها خداوند اعضايى همچون آدمى دارد و ديده مى‏ شود و هر شب به آسمان دنيا فرود مى‏ آيد و در رستاخيز مى‏ توان او را با اين ديدگان خويش نگريست. كثرت اين دست روايات تلاش عالمان سنى مذهب در تاويل و توجيه آنها را در راستاى زدودن نسبت تجسيم و تشبيه از مولف آن ناكام گذارده است.
آیة التطهیر، رؤیة مبتکرة
نویسنده:
محمد فاضل لنکرانی، شهاب الدین اشراقی
نوع منبع :
کتاب
منابع دیجیتالی :
وضعیت نشر :
قم: مرکز فقه الائمة الاطهار علیهم السلام,
چکیده :
«آية التطهير رؤية مبتكرة»، تأليف محمد فاضل لنكرانى و شهاب‌ الدين إشراقى كه به زبان عربى در سال 1424 ق توسط مركز فقه الائمة الاطهار به چاپ رسيده است. چون به قلم يك مرجع عظيم الشأن است؛ شامل نظرات تخصصى و استظهارات از قرآن و سنت و تاريخ كه نتيجه ممارست‌ هاى علمى است و هيچ شك و ترديدى در آنها نمى‌ باشد. ادله عميق و مستند، ايراد فروع فقهى، ابوابى كه مورد ابتلاى مردم است با روشى ساده و دور از مصطلحات و عبارات پيچيده، حاوى آراى علماء متأخرين، اقتصار بحث بر آيه تطهير با رعايت اختصار تا ذهن خواننده خسته نشود و تمركز ذهنى او از بين نرود تا قابل استفاده براى عموم باشد، در عين حال، اختصار، از جايگاه علمى، فنى بوده و مباحث در سطح عالى آن كم نكرده است.
مقام الأسنی فی تفسیر الاسماء الحسنی
نویسنده:
تقی الدین ابراهیم بن علی کفعمی
نوع منبع :
کتاب
منابع دیجیتالی :
چکیده :
«المقام الأسنی فی تفسیر الأسماء الحسنی» کتابی به زبان عربی اثر شیخ تقی الدین، ابراهیم بن علی کفعمی، عالم شیعی قرن نهم هجری است. این کتاب در موضوع تفسیر اسماء خداوند متعال نوشته شده است. مؤلف با توجه به کتاب‌ های موجود در این حوزه، با حذف اسامی تکراری به شرح و تفسیر اسماء الله پرداخته است. کفعمی در نگارش کتاب، از منابع متعددی در موضوعات مختلف بهره برده است. وی در این کتاب عبارت‌ های سه گانه ای را در بیان ۹۹ اسم از اسماء الهی آورده و با جمع میان آنها عبارت چهارمی را علاوه بر شرح و توضیح هر یک مطرح نموده است و آن را «المقام الأسنی» نامیده است. او در پایان این شرح عبارت پنجمی نیز در اسماء الهی به ترتیب حروف الفبا آورده است.
بررسی امکان فهم و جواز قرآن در دیدگاه فریقین
نویسنده:
محمدرضا مجیدی
نوع منبع :
کتابخانه عمومی , نمایه مقاله
چکیده :
»تفسیر«، استنباط از ظواهر الفاظ برای کشف مراد خداست. فریقین )شیعه و اهل سنت( در جواز یا عدم جواز تکلیفی و وضعی تفسیر، نقاط اشتراک متعددی دارند. جمعی در میان فریقین، به عدم جواز تفسیر حکم داده‏اند؛ ولی اکثر آنان فهم قرآن را میسور و تفسیر را روا می‏دانند. با مقارنه ادله عدم جواز تفسیر به دو نقطه مشترک دست می‏یابیم: دلیل بر عدم جواز تفسیر که مستند به روایات نهی از تفسیر به رأی است و عدم دلیل بر جواز تفسیر که مبتنی بر این ادعاست که شیوه قرآن در رساندن پیام‏هایش ویژه و از محاورات عرفی و سیره عقلا در تمسک به ظواهر الفاظ، بیرون است. آنان که تفسیر را روا می‏دانند با استناد به آیات و روایات متعدد اثبات کرده‏اند که روش قرآن در مقام تخاطب همسان با سیره عقلاست و در پرتو همین ادله نیز، معنای واقعی روایات نهی از تفسیر را آشکار ساخته‏اند.
پژوهش پیرامون مبانی ارتباطات اجتماعی از منظر قرآن کریم
نویسنده:
احمد زرنگار
نوع منبع :
رساله تحصیلی , کتابخانه عمومی
وضعیت نشر :
ایرانداک,
چکیده :
بیش از چهارده قرن است که مفسران، اندیشمندان و محققان مسلمان و غیر مسلمان با تخصص و آگاهی های گوناگون در رشته های مختلف علمی سعی کرده اند قرآن کریم را تفسیر و تبیین کنند، در این میان گرایش اجتماعی در تفسیر آیات از دیرباز کم و بیش میان مسلمانان رواج داشته است، اما در قرن چهاردهم این شیوه بر بخش های گسترده ای از تلاش های تفسیری سایه افکنده و رشد نموده است. ماهیت این گرایش پرداختن به آیات از نگاه امور اجتماعی و تلاش در جهت فهم بهتر آنها با بهره گیری از یافته های جدید علمی است. جامعه، بعد اجتماعی انسان و پدیده های اجتماعی به صورت مستقل و صریح برای نخستین بار از سوی پیامبران الهی و در قالب دین مورد توجه قرار گرفته است، قرآن کریم با صراحت کامل از این امر سخن گفته و شواهد تاریخی نیز آنرا تصدیق می کند، توجه همه جانبه، عمیق و واقع بینانه اسلام به جامعه و امور و مسائل اجتماعی، اگر نگوئیم امری بی نظیر است، بدون شک در تاریخ بشریت، موضوعی کم نظیر به شمار می رود. دعوت به مطالعه جوامع، بیان سنتهای الهی – اجتماعی، پرداختن به تاریخ جوامع، اهمیت دادن به زندگی در جامعه، دعوت به وحدت و یکپارچگی، وضع قوانین اجتماعی و مسائلی از این قبیل که در قرآن و روایات با کمال صراحت و به تفصیل مطرح گردیده است، نشانه های گویایی بر این امر تواند بود. بدون شک اسلام تنها دینی است که اجتماع و زندگی اجتماعی را اساس تعلیمات خویش قرار داده و روح جامعه را تا آخرین حد ممکن در احکام و معارف خویش نفوذ می دهد و خلاصه اسلام به قدری به اجتماع اهمیت می دهد که نظیری برای آن یافت نشده و نخواهد شد، و لذا این نوشتار تلاش می کند الگوی قرآن کریم را در ارتباطات اجتماعی و پیوندها و مصاحبت ها ارائه نماید و ضمن واژه شناسی الفاظ اجتماعی قرآن در فصل اول به آیات اجتماعی که دلالت تطابقی بر ارتباطات اجتماعی دارند اشاره نماید (الهیات اجتماعی) وارتباط انسان با محیطهای مختلف طولی (خانوادگی – رفاقتی – تحصیلی و آموزشی – شغلی و کاری) و محیط عرضی (جمع و جامعه) و ذکر ایمنیها و آسیبهای آن را در فصل دوم و طریقیت ارتباطات اجتماعی (میان فردی و جمعی و درون فردی) که (الفت و عزلت) در دو بعد زمان و مکان است را در فصل سوم و بالاخره در فصل چهارم؛ روش ها و شیوه های بنیادی انبیاء و اولیاء (ع) در ارتباطات اجتماعی را مورد مطالعه و تحلیل قرار دهد و موارد زیر را بعنوان نتایج این تحقیق برشمارد: 1- قرآن کریم و کلام معصومان (ع) سرشار از دستورالعمل های ارزنده عینی و همیشگی رفتارهای اجتماعی است که وابسته به گذشته نبوده، فراتر از زمان و مکان است و قواعد عمومی اعتقادی و اخلاقی را در جنبه های مختلف رفتارهای انسانی در خود دارد.2- قرآن کریم به دلیل جامعیت، اصالت و ریشه در وحی داشتن برای ایجاد ساختاری نظام مند در ارتباطات اجتماعی؛ (با نمونه هایی از آیات که در این نوشتار طرح نموده ایم) بسیار راه گشاست.3- قرآن کریم و حضرات معصومان (ع) بصورت کاربردی ایمنیها و آسیبهای ارتباطات اجتماعی را به ما گوشزد می نمایند و در محیطهای مختلف زندگی (خانوادگی – رفاقتی و دوستی – آموزشی و تحصیلی – شغلی و کاری و جمع و جامعه) روش های ارتباطات و مصاحبت و معاشرت را به ابناء بشر می آموزند.4- تبیین نظری الگوهای رابطه اجتماعی براساس آموزه های قرآن کریم و استفاده از این نتائج توسط دست اندرکاران دستگاههای اجتماعی و آموزشی، از جمله رسانه های ارتباط جمعی (صدا و سیما، جراید و نشریات) آموزش و پرورش و دانشگاه، می تواند محمل مناسبی برای دستیابی به الگوی انسان کامل باشد.