جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

فارسی  |   العربیه  |   English  

در تلگرام به ما بپیوندید

کتابخانه مجازی الفبا
کتابخانه مجازی الفبا
پایگاه جامع و تخصصی کلام و عقاید و اندیشه دینی
جستجو بر اساس ... همه موارد عنوان موضوع پدید آور جستجو در متن
: جستجو در الفبا در گوگل
مرتب سازی بر اساس و به صورت وتعداد نمایش فرارداده در صفحه باشد جستجو
حدیث قرب نوافل، مفهوم‌شناسی و کاربرد آن در تفسیر تسنیم
نویسنده:
طاهره ناجی صدره، علی اكبر ربیع نتاج، عباس اسماعیلی زاده
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
وضعیت نشر :
مشهد: دانشگاه فردوسی مشهد,
چکیده :
از برجسته‌ترین جلوه‌های عرفانی تفسیر تسنیم، استناد مکرر مفسر به حدیث قدسی «قرب نوافل» است؛ این حدیث که در بین عارفان و اهل معنا بسیار مشهور است، بر این معنا تکیه دارد که انسان در اثر انجام نوافل، محبوب خدا شده و در نتیجه، پروردگار متعال مجاری ادراکی و تحریکی او را بر عهده می‌گیرد. این پژوهش از طریق بررسی مهم‌ترین موارد استناد مفسر به حدیث مزبور و مقایسه با نوع استناد دیگر تفاسیر به‌ویژه تفاسیر عرفانی، بر آن است تا جایگاه ویژه و بدیع آن را در تسنیم به عنوان یکی از مهم‌ترین جلوه‌های روایی و عرفانی آن نشان دهد؛ جلوه‌ای که مبانی عرفان اسلامی در آن با تکیه بر سنت صحیح ارائه شده است. شرح دقیق مراد آیات، حل معضلات تفسیری و پاسخ به برخی از شبهات مربوط به عصمت انبیا و ائمه علیهم السلام به استناد حدیث قرب نوافل، از مصادیق کاربرد این حدیث در تفسیر تسنیم است.
صفحات :
از صفحه 123 تا 148
تربیت غیرمستقیم مرید در حکایات عرفانی (با تکیه بر تذکره الاولیاء عطار)
نویسنده:
علی صفایی، محمد یحیایی ، صفورا السادات رشیدی
نوع منبع :
مقاله , کتابخانه عمومی
منابع دیجیتالی :
وضعیت نشر :
کاشان: دانشگاه کاشان,
چکیده :
یکی از پایه‌های اساسی تشکیل و تحکیم مبانی یک تمدن ماندگار، تعلیم و تربیت مؤثر و جریان آفرین است. در واقع دست‌یابی به اثر بخشی پایا و مؤثر در نظام تربیتی، مستلزم بینش صحیح و انتخاب درست روش تربیت است. یکی از برجسته‌ترین مکاتب تربیتی، مکتب تربیتی عرفای اسلامی است؛ کسانی که توانسته‌اند با کمترین امکانات، یکی از تأثیرگذار‌ترین گونه‌های تربیت را در مواجهه با متربیان خود به کار گیرند. این مقاله بر آن است که با بررسی حکایات مربوط به نوع سلوک عارفان مسلمان، شیوه‌های تربیت غیرمستقیم مرید را با تکیه بر حکایات کتاب تذکرﺓالاولیاء عطار، با روش توصیفی- تحلیلی و با توجه به بسامد کارکرد آن‌ها در حکایات این کتاب مورد بررسی و تحلیل قرار دهد. مقصود از شیوه‌های تربیت غیرمستقیم، شیوه‌هایی است که تکیه آن‌ بیشتر بر کنایه و تعریض است و صراحت به تربیت، توسط مربی در آن وجود ندارد. با توجه به بررسی انجام شده، مشایخ از سه شیوه اصلی تربیتی شامل شیوه‌های: مشاهده‌ای، اکتشافی و کشفی- شهودی بهره برده‌اند که هر یک از این شیوه‌ها دربردارنده فروعاتی هستند. روش مشاهده‌ای شامل روش-های نمایشی و استفاده از طبیعت و محیط پیرامون؛ روش اکتشافی شامل طرح معما و بیان رمزگونه و استفاده از تاویل و تمثیل؛ و روش کشفی-شهودی شامل استفاده از سفر و هنر در تربیت مرید است.
صفحات :
از صفحه 83 تا 112
نقد و تحلیل گفتمان نقشبندیه در غزل جامی بر اساس نظریه زبان‌شناختی فرکلاف و هلیدی
نویسنده:
نسرین فقیه ملک مرزبان ، فرشته میلادی
نوع منبع :
مقاله , کتابخانه عمومی
منابع دیجیتالی :
چکیده :
عصر تیموریان یکی از ادوار مهم در تاریخ تصوف به شمار می‌رود. مهم‌ترین ویژگی تصوف این عهد که آن را از سایر ادوار تصوف متمایز ساخته «حرکت آن به‌سوی قدرت سیاسی» است که در ارتباط با سلاطین تیموری و پرنفوذترین فرقه صوفیه در این عهد یعنی «طریقت نقشبندیه» تبلور یافته است. پژوهش حاضر سعی دارد با بهره‌گیری از روش تحلیل انتقادی گفتمان نورمن فرکلاف و تکیه بر آراء مایکل هلیدی در حوزه دستور نقش‌گرا، به بررسی جایگاه تصوف طریقت نقشبندیه در گفتمان غزلیات جامی بپردازد. در منظومه‌های سه‌گانه جامی شاهد گفتمان‌های مختلفی در قالب شعری غزل هستیم که در این میان، گفتمان‌ غزل قلندرانه، ناصحانه و مدحی مهم‌ترین بسترهای تبلور ایدئولوژی طریقت نقشبندیه به شمار می‌روند. در میان اصول چندگانه‌ صوفیان نقشبندیه، «خلوت در انجمن» و «سفر اندر وطن» بیش از سایر اصول مورد توجه جامی بوده است. فرایندهای مادی و رابطه‌ای و شیوه نام‌دهی مشارکین گفتمان، ابزار اصلی جامی در زمینه تبلور «جهان‌بینی طریقت نقشبندیه» در گفتمان غزل هستند. تحلیل گفتمان غزلیات با توجه به روش تحلیل نورمن فرکلاف، در سه سطح «توصیف، تفسیر و تبیین» صورت گرفته است. از میان فرانقش‌های سه‌گانه زبان نیز «فرانقش اندیشگانی» مدّنظر قرار داده شده است.
صفحات :
از صفحه 113 تا 146
قدرت‌های معنوی از دیدگاه جنبش‌های معنوی نوظهور شرقی و عرفان اسلامی
نویسنده:
محمدمهدی دیانی
نوع منبع :
پ‍ای‍ان‌ن‍ام‍ه
وضعیت نشر :
ایرانداک,
چکیده :
دسته کثیری از جنبش‌های معنویت‌گرای نوپدید با تکیه ‌بر قدرت‌های معنوی صادره از سردمداران یا پیروان مکتبشان، این‌گونه اعمال را نشانه اصالت و حقانیت مرام و مسلک خود دانسته‌اند. از سوی دیگر در عرفان اسلامی نیز اعتقاد بر این است که سالک در مسیر سیر و سلوک به قدرت‌هایی که از آن تعبیر به کرامت می‌شود، دست می‌یابد. این رساله با هدف شناسایی و معرفی دیدگاه برتر در موضوع قدرت‌های معنوی، با روش توصیفی_ تحلیلی، به استخراج، تشریح و تبیین دیدگاه‌های دو رویکرد مذکور پرداخته و از طریق مقایسه دو دیدگاه، مشابهت‌ها و تمایزهای این دو رویکرد را در سه حوزه مبانی،روش‌ها و اهداف در موضوع قدرت‌های معنوی بیان نموده است. در این پژوهش سعی شده است از میان همه جنبش‌های نوپدید شرقی، سه نحله سای بابا، اکنکار و فالون دافا که سه مصداق ویژه در موضوع قدرت‌های معنوی به شمار می‌روند، در کانون توجه قرار گیرند و با دیدگاه عرفان اسلامی مقایسه شوند.
زمینه‌های گفتگوی ادیان با تکیه بر اسلام و مسحیت
نویسنده:
کبری اسلامی طالشمکائیل
نوع منبع :
پ‍ای‍ان‌ن‍ام‍ه
وضعیت نشر :
ایرانداک,
چکیده :
لازمه فرایند رشد فکری انسان، وجود معلمان منتخب از سوی خالق بشر، متناسب با زمان و مكان پرورش است. برآيند اين حقيقت، پیدایش اديان گوناگون است. گو اينكه مطابق حكم عقل، دين متأخر بايد اكمل از دين متقدم باشد، ولي معمولاً معتقدان هر دين در برابر اديان جديد نوعيمقاومت نشان می دهند و بر بقاي دين خود اصرار مي ورزند و این امر سبب می شود که برخی ادیان خود را حق مطلق بدانند و با عدم توجه به عقاید و آرای ادیان و مذاهب دیگر، باورها و عقاید خود را برترین عقاید بدانند و دین خود را دین اکمل و برترتلّقی نمایند در نتیجه یک نوع روحیه انحصار طلبی بین ادیان بوجود می آید کهبه دنبال آن امکان تعامل بین ادیان و تبادل اندیشه و آراء و عقاید بین پیروان ادیان مختلف از بین می رود؛ لذا مسأله گفت وگوی ادیان مطرح می گردد. پژوهش حاضرضرورت، اهداف، مباني، محورها، شرايط و موانع گفت وگوي اديان را مطرح و تبيين کرده كه در متن حاضربه طور مفصل ذكر شده است. گفتگوی اديان نيز بسان هر پديده، موافقان و مخالفاني دارد؛ كه در این رساله کوشش بر این است تا ديدگاههايمختلف آنان و دلایل مخالفت و موافقتشان با این مسئله تا حد توان مطرح گردد.
جایگاه عرفان اسلامی و نهضت های جدید دینی (نجدها) در جهان معاصر
نویسنده:
مهدیه نصراصفهانی
نوع منبع :
پ‍ای‍ان‌ن‍ام‍ه
منابع دیجیتالی :
وضعیت نشر :
ایرانداک,
چکیده :
پروتستانتیزم، روشنگری، عقل گرایی، انسان گرایی و نگرش های علمی مدرن همه و همه باعث عرفی شدن، دین گریزی و دین ستیزی گشت. به دلیل نتایجی که این اندیشه ها و نهضت ها برای انسان به بار آوردند این رویکرد در قرن گذشته تغییر اساسی کرد و بازگشتی دوباره به معنویت و دین در غرب مشاهده شد. بازگشتی که نشان از یک خلأیی داشت که عقل از پر کردن آن ناتوان بود. این بازگشت در قالب‌های متفاوتی بود، بازگشت به دین اصیل، گرایش به قرائت های نو، خیزش به سمت نهضت های جدید دینی. تمامی این خیزش های معنوی نشان از نیازهایی دارد که انسان معاصر پرنگ تر از تمام اعصار زیست خود درک می کند. رساله حاضر با بررسی مجمل وضعیت انسان معاصر و جهانی که در آن زندگی می کند در صدد شناسایی نیاز های او بر آمده است. سپس به ویژگی های نهضت های جدید دینی و بستر های گرایش به آنها و همچنین مولفه های اصلی عرفان اسلامی در سه بخش خدا، جهان و انسان پرداخته شده است. در فصل آخر ضمن بررسی تطبیقی مفاهیم خدا، جهان و انسان میان نهضت های جدید دینی و عرفان اسلامی در پی پاسخ گویی به این سوال است که با توجه به این شرایط آیا عرفان اسلامی پاسخ گوی نیاز‌های انسان معاصر هست و می تواند جایگزینی برای نجد ها باشد؟
سنخیت علت و معلول از منظر کلام، فلسفه و عرفان (2)
نوع منبع :
مناظره،گفتگو و میزگرد
منابع دیجیتالی :
کلیدواژه‌های اصلی :
عرفان در ادبیات سیاسی حضرت امام خمینی (ره)با تاکید بر صحیفه نور
نویسنده:
علیرضا نارویی
نوع منبع :
پ‍ای‍ان‌ن‍ام‍ه
منابع دیجیتالی :
وضعیت نشر :
ایرانداک,
کلیدواژه‌های اصلی :
چکیده :
چکیدهعرفان اسلامی عبارتست ازیک جهانبینی ومکتب که هم در عرصه نظری وهستی شناسی ومسائل مختلف آن،دارای دیدگاهها ونظریات عمیق و دقیق است وهم در بعد اخلاقی،عملی وتربیتی اعم از فردی و اجتماعی دارای آموزه ها ،دستورات ورهنمودها می باشد.لذا در طول تاریخ خویش از شخصیتها و اندیشمندان عارف وحکیم وآثارومنابع غنی برخوردار بوده وهست.در میان این عالمان عالم وعامل،عده ای جامعیت بیشتری داشته ودر علوم مختلف اسلامی صاحب نام وصاحب اثربوده اند.اما کمتر عارفانی بوده اند که علاوه بر تبحر وتخصص در سایر علوم اسلامی به مسائل سیاسی،اجتماعی وحکومتی توجه داشته ومستقیما در آن دخالت کنندو مبارزه نمایندونظریه ارائه دهندودین وحکمت وعرفان راهمراه با سیاست ناب دانسته وسیاست را عین دیانت تحقق دهند.شاید بتوان گفت:بعد ازائمه معصوم واهل بیت(ع)امام خمینی تنها کسی بود که توانست به این موضوع مهم جامه عمل بپوشاندوجامع نظری وعملی فقه،فلسفه،عرفان،قرآن،سیاست وفرهنگ گردد.بنابراین ضرورت داشت گوشه ای از این جامعیت در مسئله ارتباط عرفان وسیاست از منظر امام خمینی(ره)مورد بررسی قرار گیرد،بر همین اساس سئوال این است که عرفان ومبانی ومسائل واصطلاحات آن چگونه ودر چه حدی در گفتارونوشتار سیاسی(که در صحیفه نور ایشان آمده است)ایشان تجلی و بروز داشته است؟هدف در این پایان نامه آنست تابه پرسش مذکورباروش اسنادی ومطالعات کتابخانه ای پاسخ داده وموضوع موردبررسی وتوصیف وتحلیل قرارگیرد،حاصل مطالعات،جمع آوری،تحلیل وبررسی این شدکه حضرت امام(ره)به دلیل جامعیت در دیانت وسیاست واحساس مسئولیت در ارتقای تربیت معنوی واخلاقی خواص وعوام نه تنها در گفتارهاونوشتارهای علمی وتخصصی خویش،بلکه در سخنرانیهاونوشته های عمومی وسیاسی خود نیز بر حسب حال زمانی ومکانی ومخاطبین به مباحث نظری وعملی عرفانی درعرصه های فردی واجتماعی اشاره مستقیم وغیر مستقیم داشته است وعرفان را در میان آحاد جامعه وافرادکشوری ولشکری گسترش داده است.کلمات کلیدی: عرفان اسلامی ،سیاست ،ادبیات سیاسی ،امام خمینی(ره) ،صحیفه نور ،اخلاق ،معنویت
الدين العرفاني والعرفان الديني
نویسنده:
علي شيرواني؛ ترجمه: الشیخ احمد وهبی
نوع منبع :
کتاب , ترجمه اثر
منابع دیجیتالی :
وضعیت نشر :
بیروت - لبنان: دار الولاء,
کلیدواژه‌های اصلی :
نامه ابن عربی به امام فخر رازي
نویسنده:
حسین سید موسوي
نوع منبع :
مقاله , ترجمه اثر
منابع دیجیتالی :
کلیدواژه‌های اصلی :
چکیده :
در میان آثار عرفانی نامه اي از ابن عربی به فخر رازي وجود دارد. برخی معتقدند این نامه همان است که ابن عربی در فتوحات مکیه خویش در دو باب به آن اشـاره کـرده اسـت . وي در فتوحات در خصوص مکارم اخلاق و جـوانمردي سـخن مـی گویـد، در حـالی کـه نامـه موجود، دعوت فخرالدین رازي به کسب علوم شهودي و کشفی است. سوال ایـن اسـت آیـا نامه اي که در برخی از رسائل ابن عربی وجود دارد همان است که مورد ادعاسـت ، یـا اینکـه نامه موجود غیر از نامه اي است که ابن عربی نوشته است؟ در این مقاله ضـمن ارائـه ترجمـه نامه ابن عربی به فخرالدین رازي و با روش اسنادي تحلیلی این نتیجه حاصل می شود که ایـن نامه غیر از نامه اي است که ابن عربی در فتوحات به آن اشاره کرده است. بـدین ترتیـب بایـد گفت که وي حداقل دو نامه براي فخرالدین رازي نوشته است.
صفحات :
از صفحه 127 تا 146